N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Wat een genot om een van de hoogtepunten uit de Nederlandse toneelliteratuur opnieuw opgevoerd te zien worden. Cloaca van Maria Goos was een theaterhit in 2002 en nu is er weer een nieuwe versie, door het jonge acteurscollectief Dronken Mensen. Ze spelen met een stevige portie esprit en overborrelende geestdrift, die het beste uit het stuk bovenhaalt. Het resultaat is een knallende tragikomedie.
Op locatie t/m 21 december. Info en speellijst: dronkenmensen.nl
Hulde! is een trip langs de hoogte- en dieptepunten van twee met elkaar verstrengelde levens; van de eerste onhandige zoen tot de nadagen in een verzorgingstehuis. Een liefdesverhaal van zeventig jaar vliegt in anderhalf uur voorbij. Peer Wittenbols schreef scherpe reacties en venijnige grapjes, droogkomisch gespeeld door Carine Crutzen en Bert Luppes. Zij beelden veel uit met weinig, alsof ze hun eigen verhaal naspelen.
Tournee t/m 28 maart. Info en speellijst: kobratheater.nl
De voorstelling Beste Mensen van Bureau Vergezicht is ultiem klimaattheater: een uur lang uitsnedes van alarmerende klimaatspeeches, van Joop den Uyl tot Greta Thunberg. Hannah Hoekstra draagt ze stijlvol voor.
Tournee t/m 25 januari. Info en speellijst: bureauvergezicht.nl
De relatie tussen kunst en werkelijkheid staat op alle mogelijke manieren centraal in John & Gena van theatercollectief Wunderbaum. Op een sober vormgegeven podium, waarin een witte toneelvloer omhoog krult en een filmdoek suggereert, spelen veertigers Matijs Jansen en Wine Dierickx en zestigers Bert Luppes en Elsie de Brauw scènes na uit het werk van filmer John Cassavetes (1929-1989) en actrice Gena Rowlands (1930). De acteurs laten dialogen uit de films, anekdotes uit het leven van de filmmakers en bespiegelingen over hun eigen levens naadloos in elkaar overlopen.
De acteurs reflecteren op hoe ze zich tot elkaar en hun vak verhouden. De liefde die ontstaat tussen acteurs is niet alleen onderwerp van gesprek, maar ook een continu aanwezige onderstroom in de voorstelling – via hun bewondering voor Rowlands en Cassavetes pellen de spelers hun eigen onderlinge intimiteit af.
In reprise van t/m 22 december. Info en speellijst: wunderbaum.nl
In het vijfde deel van Stefaan van Brabandts theaterreeks rond grote filosofen staat pessimist Schopenhauer centraal. Acteur Damiaan De Schrijver werkt zich soepel en natuurlijk door de monoloog, die van begin tot eind vermakelijk blijft. Zijn Schopenhauer is monter, kleinzerig, een tikje megalomaan en (natuurlijk) een overtuigd pessimist.
Tournee t/m 2 mei. Info en speellijst: hzt.nl
Met grimmige beelden schetst Davy Pieters in After Us een eindetijdstemming. After Us, het slotstuk van Davy Pieters’ vierluik over ‘opgroeien in een toekomstige wereld’, gaat over dat wat ontbreekt, dat wat is verdwenen. Over hoe een jas ons eraan herinnert dat er in het verleden een mens is geweest die hem droeg.
Tournee t/m 14 december. Info en speellijst: theaterrotterdam.nl
In ‘Return of the King’ brengt de zwaarmoedige zoon Sadettin Kirmiziyüz zijn nuchtere, joviale vader terug naar Turkije, zijn geboortegrond. Hij vertelt over de autotocht, in een met zijn vaders complete inboedel volgestouwde Simca. Kirmiziyüz houdt de toon licht en voegt ook surrealistische elementen toe. Indirect is het een verhaal over zijn eigen bevrijding uit het benauwende hokje van ‘zoon van een gastarbeider’.
Tournee t/m 8 maart. Info en speellijst: sadettink.nl
Regisseur Mart van Berckel maakt theater van een drama zonder plot: chronisch zieken met onvoldoende verklaarde klachten. Dat doet hij door de toeschouwer de wereld van hoofdpersoon Monica te laten ervaren. Haar woonkamer is een lichtjes hellend vlak. Je ervaart de voile die er om de vrouw heen lijkt te zijn opgetrokken, die maakt dat ze de buitenwereld als door een mist tot zich neemt. Je ervaart hoe onbehouwen men haar lichaam onder handen neemt tijdens al die onderzoeken en hoe haar bezorgdheid evolueert naar wanhoop.
Tournee t/m 19/12. Info en speellijst: nite.nl
In op de roman geïnspireerde toneeluitvoering van Brideshead Revisited door De Warme Winkel, praten Florian Myjer en Abke Haring over zestien zijn, dromen hebben, homo zijn of meisje én jongen zijn, en hun omgang met sensualiteit en schaamte, waarbij ze het boek thematisch spiegelen en imiteren.
Door de vragen die ze elkaar stellen, dringen ze steeds dieper door in hun ongemak en pijn. Hoewel de toon soms luchtig en spottend is, is de sfeer geladen. Zo levert Brideshead Revisited aangrijpend portretten van twee kwetsbare mensen.
Te zien t/m 14 juli. Info en speellijst: dewarmewinkel.nl
De theatervoorstelling Desirée is een Nederlandse klassieker. De tekst werd in 1980 door Norman de Palm geschreven naar aanleiding van een nieuwsbericht in The New York Times, over een vrouw die haar baby in een vlaag van verstandsverbijstering in een oven had gelegd. Het stuk was, in regie van Felix de Rooy, een internationaal succes en werd later door hem ook tot film bewerkt.
In de regie van Marjorie Boston is het een beklemmend portret geworden van een jonge moeder die door alles en iedereen in de steek is gelaten, en in een psychose terecht is gekomen.
Tournee t/m 7 december. Info en speellijst: rightaboutnowinc.com
Op de bovenste verdieping van een gehavend huis kijkt een familie uit het raam naar het stijgende water. Het dondert, het regent, er drijft een hondje voorbij. Het verbaast niet dat het stuk de ondertitel Een modern polderdrama meekreeg.
Toch pakt dat drama geregeld vrij komisch uit. Dat is zowel te danken aan het vlotte spel van de vijfkoppige cast als aan de gevatte dialogen en een aantal slimme keuzes van Caris, die onder meer besloot om de verdronken jongen niet alleen een stem te geven, maar ook een goed gevoel voor humor.
Tournee t/m 20 december. Info en speellijst: kobratheater.nl
Doek! is een tekst van Maria Goos uit 2010, over twee oudere acteurs die na zeventien jaar weer bij elkaar komen. Twintig jaar speelden ze samen, totdat zij koos voor een leven in Frankrijk met een welgestelde man. Porgy Franssen speelt de mannenrollen, Liz Snoijink de vrouwenrollen. In de regie van Jan-Paul Buijs wordt het een explosieve komedie waarbij voluit te lachen valt.
Buijs voert het tempo hoog op, waardoor de gespierde dialogen en de zwarte humor van Goos kunnen schitteren. Die snelheid vraagt om verbale virtuositeit van de twee acteurs, maar die laten zien niet zomaar een goede naam te hebben.
Tournee t/m 1 februari: kikproductions.nl
Stepping Stones is het derde deel van Orkaters drieluik over de komst van Surinamers naar Nederland. Uitgangspunt van dit deel is dat dankzij eerdere generaties de twee twintigers in de familie de keuzes kunnen maken die ze kunnen maken. Hun voorouders waren hun ‘stapstenen’.
Ondanks dit nadrukkelijke thema verliest de voorstelling geen moment zijn vuur. Dat is te danken aan de overgave van de acteurs, die zo strak op elkaar ingespeeld zijn dat je bij vlagen vermoedt met een echt gezin te maken te hebben. En het is te danken aan de geweldige band. Die heeft soul en is funky.
Tournee t/m 8 december. Info en speellijst: orkater.nl
Antigone mag haar broer niet begraven van koning Kreon. Sophokles zette in zijn adaptatie van de mythe haar verlangen af tegen Kreons trots. Haar hoogmoed werd bestraft. In de versie van Jean Anouilh, die Nina Spijkers nu ensceneert, verzet Antigone zich omwille van haar recht om zich te verzetten.
Yela de Koning (Antigone) en Mark Rietman (Kreon) zijn subliem. Zoals alle acteurs imponeren, in een knappe balans tussen komisch spel en drama. Deze voorstelling gaat niet alleen over pragmatisch leiderschap versus verzet, of over integriteit versus plichtsbesef, maar confronteert je ook met je eigen hoogmoed.
Tournee t/m 28 november. Info en speellijst: hnt.nl15Het Nationale Theater/ ITA De jaren
Het is een prachtig boek, De Jaren van de Franse schrijfster Annie Ernaux, waarin ze met veel oog voor detail, sociale ongelijkheid en het de positie van vrouwen het leven beschrijft, grofweg van de bevrijding in 1945 tot 2007. ‘Een magnifiek panorama van Frankrijk in de tweede helft van de 20ste eeuw’, schreef NRC. Zelf noemt ze het boek ‘een vrouwelijke lotsbestemming’. Over 1968 noteert ze: ‘Een typisch vrouwengevoel, het gevoel van natuurlijke inferioriteit, was aan het verdwijnen.’
Vijf actrices vertellen dit verhaal in prachtig ensemblespel, in de regie van Eline Arbo. Arbo is inmiddels werkzaam bij Internationaal Theater Amsterdam, en dus nemen in deze reprise ITA-actrices Janni Goslinga en Ilke Paddenburg de plekken in van Hannah Hoekstra en Tamar van den Dop. Zij spelen samen met Mariana Aparicio Torres (die de Theo d’Or won voor deze rol), Nettie Blanken en June Yanez.
Reprise. Tournee t/m 7 december. Info: ita.nl
Twee clowns, man en vrouw, gaan met elkaar op date, uitgedost als volwassen mensen. Hij doet zijn best zich moediger en stoerder voor te doen dan hij is, zij toont zich volgzaam en laat zich al zijn ongemakkelijke en soms ronduit agressieve stuipen welgevallen. Zo zien we ons gedrag weerspiegeld in deze onschuldige wezens. Kim Karssen en Elias De Bruyne zijn prachtige clowns. Vooral Karssens transformatie is technisch subliem. Ze slagen erin die frequentie te halen waar iets geestig, aandoenlijk en treurig tegelijk is. Hun spel gaat over een kwetsbaarheid in ons.
Te zien t/m 6 december. Info en speellijst: frascati.nl
Reprise van één van de beste voorstellingen van seizoen 22/23. De meeste verhalen en geschiedenissen worden doorverteld door mannen. Maar de theatermakers van Dood Paard geven een uiterst boeiende lezing van Homerus’ ‘Ilias’: die van hun eigen moeders. Zo ontvouwt zich een compleet nieuwe, veel rijkere visie op de (Trojaanse) oorlog.
Reprise t/m 20 december. Info en speellijst: doodpaard.nl
In Alles moet weg gaat het over nieuwe vormen van winkeldiefstal en hoe diefstal wordt gelegitimeerd. In een glazen huisje is een paar meter van een supermarktgangpad nagebouwd, met een vrouw erin. Haar monoloog houdt het midden tussen een bekentenis en een aanklacht, en plaatst de toeschouwer in de complexe dubbelrol van begripvolle biechtvader en strenge surveillant.
Ze is te bekijken via camerabeelden, maar ook live. Met het risico dat ze terugkijkt.
Tournee t/m 12 januari 2025. Info: driesverhoeven.nl
NieuwsbriefCultuurgids
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC