Terwijl de VS en Iran zich opmaken voor een nieuwe ronde vredesonderhandelingen, staat plots een onverwachte bemiddelaar in het middelpunt: de Pakistaanse legerleider Asim Munir. Wie is deze machtigste man van Pakistan?
is correspondent Zuid-Azië voor de Volkskrant.
Tot voor kort had bijna niemand van hem gehoord, maar woensdag stond hij vol in de schijnwerpers: de Pakistaanse legerleider Asim Munir. Hij reisde naar Teheran, het epicentrum van het conflict tussen de VS en Iran, dat inmiddels bijna vijfduizend levens heeft gekost en de wereldeconomie een enorme optater heeft gegeven.
De Pakistaanse bemiddelingspoging lijkt op het eerste gezicht te worden geleid door premier Shehbaz Sharif of minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar. Maar schijn bedriegt, zeggen analisten: het is Munir die de spil is in deze onderhandelingen.
Woensdag werd dat voor het eerst goed zichtbaar. Op een 15 seconden durend filmpje, dat na afloop door de Iraniërs werd verspreid, is te zien hoe de legerleider in uniform de vliegtuigtrap in Teheran afdaalt, een commandostaf in zijn handen. Hij wordt ontvangen door een breed grijnzende Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, die hem uitgebreid omhelst.
De vredesonderhandelingen vormen het voorlopige hoogtepunt in de carrière van Munir, die binnen Pakistan aan een onstuitbare opmars bezig is. Wie is hij? En zal hij buiten zijn landsgrenzen een net zo grote rol gaan spelen?
Munir werd geboren in 1968 in de Pakistaanse stad Rawalpindi, waar het hoofdkwartier van het Pakistaanse leger is gevestigd. In 1986 gaat hij het leger in en werkt zich in dertig jaar op tot hoofd van de militaire inlichtingendienst. In 2018 wordt hij baas van de invloedrijke buitenlandse inlichtingendienst, de Inter-Services Intelligence (ISI).
In 2022 promoveert hij tot legerleider. Dat is een bijzonder machtige positie: in de ruim 75 jaar dat Pakistan onafhankelijk is, werd het land meer dan dertig jaar direct door militairen bestuurd. Ook onder burgerregeringen fungeerde het leger als de ‘onzichtbare hand’ achter de politiek.
Het leger is in al die jaren ook uitgegroeid tot een economische factor van belang. Het bestuurt een groot industrieel conglomeraat dat miljarden dollars waard is. Het omvat onder meer bedrijven in de bouw, landbouw, de bancaire sector en vastgoed.
Pakistan stond er bij zijn aantreden niet goed voor. De economie balanceerde op de rand van de afgrond, terwijl inwoners zuchtten onder gierende inflatie. Sinds in buurland Afghanistan de Taliban weer aan de macht waren gekomen, was het aantal terroristische aanslagen op Pakistaanse bodem bovendien weer hard gestegen.
Maar 2025 bleek een keerpunt voor zowel Pakistan als Munir. Het land wist zich militair staande te houden, nadat buurland India het in mei 2025 aanviel vanwege Pakistans vermeende betrokkenheid bij een terroristische aanval. Een opkomende wereldmacht als India in bedwang houden, met 1,4 miljard inwoners en een economie die tien keer groter is dan die van Pakistan, deed Munirs aanzien stijgen.
Ook de band met de VS verbeterde aanzienlijk. De Pakistaanse regering gaf vorig jaar bijna 5 miljoen dollar uit aan Amerikaanse lobbykantoren, om bij Trump in het gevlij te komen. Ze nomineerde Trump publiekelijk voor een Nobelprijs. Ook bood ze de VS deals aan over oliereserves, cruciale grondstoffen en cryptovaluta. ‘Pakistan heeft heel goed begrepen hoe het met zo’n onconventionele president moet omgaan’, concludeerde de Amerikaanse analist Michael Kugelman in de Financial Times.
Dat de band tussen Pakistan en de VS een impuls heeft gekregen, was direct te zien aan de relatie tussen Trump en legerleider Munir. Hij bezocht het Witte Huis het afgelopen jaar minstens vier keer; Trump noemt Munir liefkozend ‘mijn favoriete veldmaarschalk’.
Ook op binnenlands vlak zag Munir zijn macht bestendigd worden. In november kreeg hij van de regering de leiding over de marine en de luchtmacht, waarmee hij nu de gehele krijgsmacht onder zijn hoede heeft. Bovendien bezit Munir nu levenslange juridische immuniteit. Daarmee heeft hij net zo veel macht als eerdere militaire dictators die het land hebben geregeerd, zoals Zia-ul-Haq en Musharraf.
Nu Munir in eigen land de onbetwiste machthebber is, beweegt hij zich nadrukkelijker op het wereldtoneel. Hij hoopt de komende weken vrede te bewerkstelligen tussen Washington en Teheran. Slaagt hij, dan kan hij Pakistan positioneren als regionaal belangrijke speler. Mislukt dat, dan blijft Munir vooral wat hij tot nu toe was: de machtigste man van Pakistan, maar buiten de landsgrenzen slechts een speler aan de zijlijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant