Het kabinet gaat door met de verhoging van het eigen risico, al is er nog altijd niet genoeg steun voor het plan. Met de deadline in zicht moet minister Sophie Hermans van Volksgezondheid (VVD) alles uit de kast trekken om een meerderheid te vinden.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
Het kabinet-Jetten heeft het zichzelf niet bepaald makkelijk gemaakt. Om de begroting rond te krijgen moet er al volgend jaar ruim 1 miljard euro worden bespaard door het minimale eigen risico in de zorgverzekering te verhogen met 60 euro. Dat komt boven op het terugdraaien van de verlaging van het eigen risico, die het vorige kabinet wilde doorvoeren. Ook moet het bedrag weer meestijgen met de inflatie. Het zou betekenen dat het volgend jaar stijgt van 385 naar ongeveer 455 euro.
Een deel van die maatregelen is relatief makkelijk door te voeren. Om een streep te zetten door de voorgenomen verlaging, hoeft minister Hermans weinig te doen. Ze heeft het geluk dat het kabinet-Schoof de verlaging nog niet wettelijk geregeld had, waardoor zij die simpelweg ongemoeid kan laten.
Dat geldt ook voor de inflatiecorrectie: die staat standaard in de wet en treedt weer in werking als niemand er actief aan sleutelt. Daarmee heeft Hermans een bezuiniging van bijna 4 miljard euro binnen handbereik.
Hoe anders is de kwestie rond de extra verhoging van 60 euro. De 1 miljard euro die het kabinet daarmee wil besparen is ingeboekt voor 2027. Het plan moet er daarom nog dit jaar doorheen. De uiterste deadline ligt rond Prinsjesdag, wanneer de begroting rond moet zijn. Bovendien moeten de zorgverzekeraars er rekening mee houden als ze de premie voor volgend jaar berekenen. Dat doen ze doorgaans in november.
Wil Hermans die bezuiniging veiligstellen, dan moet ze dus doorpakken. Volgens bronnen wordt het voorstel vrijdag in de ministerraad besproken. Daarna moet de wetswijziging nog langs de Raad van State voor advies voordat die in de Eerste en Tweede Kamer besproken kan worden. Dat is in theorie haalbaar, maar wel een uitdagend tijdspad; een wetswijziging kan twee jaar duren.
In de praktijk moet Hermans in de beperkte tijd nog voldoende steun zien te vergaren voor het plan. Die is in beide Kamers allerminst zeker. In de Tweede Kamer hebben coalitiepartijen D66, VVD en CDA mogelijk steun van JA21, dat een verhoging in het verkiezingsprogramma had opgenomen. Maar een woordvoerder van die partij wil nog niet ingaan op de vraag of ze voor het plan stemmen. Bovendien zijn voor een meerderheid meer zetels nodig.
Aan de linkerkant is er weinig kans op steun. Progressief Nederland (Pro), goed voor 20 zetels, wil niets weten van een verhoging. Dat levert een probleem op in de Eerste Kamer, waar de coalitie slechts 22 zetels heeft en er 38 nodig zijn voor een meerderheid. Als Pro niet meedoet, is daar op z’n minst de BBB nodig. Maar ook die ziet niets in het plan.
Dat Hermans behoorlijk wat stuurmanskunst aan de dag moet leggen om de verhoging erdoor te krijgen, is duidelijk. Bij oppositiepartijen wordt met kritische, maar ook nieuwsgierige blik gekeken naar haar strategie. Ze kan het plan bijvoorbeeld onderdeel maken van een groter pakket of grotere deal, waarin naast zuur ook wat zoet zit, zoals het dempen van andere bezuinigingen.
Maar van zo’n strategie is nog niets te zien. Pro-Kamerlid Julian Bushoff heeft ‘meermaals’ aan Hermans en de coalitiepartijen gevraagd wat zij willen doen ‘om tot meerderheden te komen’, maar kreeg geen duidelijk antwoord. ‘De bal ligt bij hen, maar ze doen er verbazingwekkend weinig mee’, aldus Bushoff.
Hoewel Pro sowieso tegen de verhoging is, zegt Bushoff wel degelijk te willen samenwerken. ‘Enkel aankomen met het voorstel om te verhogen heeft dan geen enkele zin.’
Een woordvoerder van Hermans wil niet op onderhandelingen vooruitlopen, maar zegt wel dat er momenteel ‘volop koffie wordt gedronken’. Dat zal ook nodig zijn: lukt het de minister niet om het plan over de streep te trekken, dan moet volgend jaar een financiële tegenvaller van 1 miljard euro elders worden opgevangen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant