Aan beide fronten van de oorlogen in het Midden-Oosten lijkt diplomatie vruchten af te werpen: een staakt-het-vuren in Libanon en een mogelijke verlenging van de wapenstilstand in Iran.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Libanon en Israël zijn akkoord gegaan met een staakt-het-vuren van tien dagen, dat donderdag 23.00 uur Nederlandse tijd is ingegaan. De afspraak kwam tot stand na bemiddeling door (en onder druk van) de Amerikaanse president Donald Trump. Die had donderdag telefonisch gesproken met zowel de Libanese president Joseph Aoun als de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
Het akkoord werd donderdagmiddag rond half zes, na een dag vol verwarrende en tegenstrijdige berichten, door Trump bekendgemaakt op zijn platform Truth Social. Hij meldde niets over Hezbollah, de strijdende partij in Libanon die geen deel uitmaakt van het staakt-het-vuren en zich steeds heeft uitgesproken tegen gesprekken tussen de Libanese regering en Israël. Op de vraag of Hezbollah zich aan het bestand gaat houden, zei Hezbollah-parlementariër Hassan Fadlallah dat het eraan ligt of Israël ‘alle soorten vijandelijkheden’ gaat stoppen.
Trump heeft Netanyahu en de christelijke Aoun uitgenodigd voor een bezoek aan het Witte Huis voor ‘betekenisvolle gesprekken’. Een datum werd niet genoemd. Het zou voor het eerst in decennia zijn dat Israëlische en Libanese leiders van dit niveau elkaar ontmoeten. Formeel zijn de twee buurlanden sinds 1982 nog altijd in oorlog met elkaar.
Het staakt-het-vuren heeft niet alleen betekenis voor Libanon, maar ook voor Iran. Het Iraanse regime heeft in de vredesbesprekingen met de Verenigde Staten, die afgelopen weekend werden afgebroken, een directe koppeling gelegd met de oorlog in Libanon. Het staakt-het-vuren in Iran, dat op 22 april afloopt, zou volgens Teheran ook moeten gelden voor Libanon. Hezbollah wordt politiek, financieel en militair gesteund door Iran.
Vanwege die Iraanse eis legt ook Trump een koppeling tussen Libanon en Iran. De Amerikanen zoeken een uitweg uit de oorlog met Iran, die veel langer duurt dan ze hadden voorzien, de wereldeconomie in zwaar weer heeft gebracht en tot nu volstrekt niet de resultaten heeft geboekt waarop ze hadden gerekend en gehoopt. Trump heeft daarom zware druk uitgeoefend op premier Netanyahu, die waarschijnlijk liever had verder gevochten in zowel Iran als Libanon.
Aan beide fronten van de oorlogen in het Midden-Oosten leek donderdag in de loop van de dag de diplomatie vruchten af te werpen, maar aanvankelijk werden in geen van beide gevallen concrete stappen gezet. In Libanon bleef een staakt-het-vuren uit, in Iran een verlenging van het staakt-het-vuren.
Verwarring was er de hele dag vooral rond Libanon. Trump had woensdagavond op Truth Social aangekondigd dat ‘de twee leiders’ van Israël en Libanon elkaar donderdag rechtstreeks zouden spreken, voor het eerst in decennia. ‘Het is lang geleden dat ze elkaar gesproken hebben, 34 jaar ofzo’, schreef Trump. ‘Dat zal morgen gebeuren. Mooi!’
Op hetzelfde moment kwam het Israëlische kabinet bijeen om te spreken over een mogelijk bestand met Hezbollah, de militante beweging waartegen de Israëlische strijdkrachten sinds 8 april een ongekend felle militaire campagne voeren, die honderden burgers het leven heeft gekost en honderdduizenden Libanezen ontheemd heeft gemaakt. ‘Wij schatten in dat we binnen enkele dagen geen andere keuze zullen hebben dan een volledig staakt-het-vuren in Libanon af te kondigen’, zei een hoge Israëlische politieke bron aan de zender Channel 12.
Hoewel het kabinetsberaad eindigde zonder dat er besluiten waren genomen, bleef de volgende ochtend de indruk bestaan dat er iets stond te gebeuren. Bronnen rond de Israëlische regering bevestigden dat premier Netanyahu en president Aoun elkaar dezelfde dag nog zouden spreken.
Een woordvoerder van de Libanese regering zei echter van niets te weten. ’s Middags kwam eerst een anticlimax. Aoun, zo werd in Beiroet bekend, was ‘voorlopig’ niet van plan Netanyahu te ontmoeten. Volgens Libanese media had hij dat telefonisch meegedeeld aan de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio. Rond half zes ’s middags Nederlandse tijd kwam alsnog de verrassende mededeling van Trump, opnieuw op Truth Social.
Kennelijk was direct contact tussen Aoun en Netanyahu helemaal niet nodig geweest voor het bereiken van een staakt-het-vuren. Trump had ‘uitstekende gesprekken gehad met de zeer gerespecteerde president Joseph Aoun en met minister-president Bibi Netanyahu’, schreef hij.
In de diplomatie rond Iran leek donderdag ook enig schot te zitten. Verschillende internationale media meldden dat mogelijk komend weekeinde een verlenging van het staakt-het-vuren kan worden afgesproken. Woensdag kwam in Teheran een delegatie aan uit Pakistan, het land dat bemiddelt tussen Iran en de VS, om te praten over een vervolg van de gesprekken tussen de twee landen.
De delegatie onder leiding van legerleider Asim Munir kwam een bericht overbrengen van Washington, aldus de Pakistaanse media. Het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde donderdag vrede in Libanon ‘essentieel’ voor het welslagen van de vredesbesprekingen in Islamabad tussen Iran en de VS.
‘We hebben er vertrouwen in dat er een akkoord komt’, zei woordvoerder Karoline Leavitt van het Witte Huis woensdag tijdens een persconferentie. De door Pakistan bemiddelde gesprekken waren volgens haar ‘productief en nog steeds aan de gang’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant