Het is ‘cruciaal’ dat de Straat van Hormuz zo snel mogelijk weer open gaat en openblijft. Nederland ‘staat klaar met bondgenoten’ om daaraan bij te dragen ‘zodra de situatie dat toestaat’. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) dinsdagavond in een Kamerdebat over het Midden-Oosten.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Berendsen zei ook dat hij zich kan voorstellen dat de VS zoeken naar methoden om de druk op Iran op te voeren om de Straat van Hormuz weer open te krijgen. De Amerikaanse ‘blokkade is om ervoor te zorgen dat Iraanse schepen niet eruit kunnen varen’. Daardoor ligt het volgens Berendsen internationaal-rechtelijk ‘net iets anders’ dan bij een algehele blokkade. ‘Wij vragen ons af of dit de juiste manier is’, zei hij over de Amerikaanse blokkade.
Vrijdag wordt onder Frans-Brits voorzitterschap opnieuw vergaderd door een internationale coalitie van landen die bereid zijn bij te dragen, zodra dat mogelijk wordt, aan heropening van de Straat van Hormuz. Ook premier Rob Jetten zal daarbij aanwezig zijn. Het kabinet wil dat een eventuele missie een ‘scherpe doelstelling’ zal hebben, een internationale rechtsbasis heeft, uitgevoerd wordt door een ‘stevige coalitie’ en alleen als sprake is van een ‘duurzaam einde aan de vijandelijkheden’.
Voorlopig is daarvan nog geen sprake, erkende de minister. Het conflict kan nog lang duren, wordt getypeerd door ‘grote complexiteit’ en ‘de basis voor verdere gesprekken is wankel’. ‘Het doel van het Iraanse regime is deze oorlog overleven en dat is vooralsnog gelukt.’ Nederland zet in op ‘de-escalatie en een diplomatieke oplossing’, herhaalde Berendsen. Die boodschap is ook afgegeven tijdens het bezoek van de koning en premier Jetten aan president Donald Trump.
Het grootste deel van het Kamerdebat voorafgaand aan de beantwoording van vragen door de minister ging echter niet over de oorlog tegen Iran of de sluiting van de Straat van Hormuz. Daarin werd gesproken over Israël en de wens van de linkse oppositie en twee coalitiepartijen, D66 en CDA, om opnieuw harder te pleiten voor aanvullende sancties tegen Israël in Europees verband.
Net als het vorige kabinet wil ook het kabinet-Jetten zich in Europees verband uitspreken voor het opschorten van het handelsdeel van het EU Associatieakkoord met Israël. Hiertoe werd donderdag vooral door de linkse oppositiepartijen, Forum voor Democratie en CDA en D66 met klem opgeroepen. Redenen dat dit opnieuw urgent is, zijn de blijvend slechte situatie voor Palestijnen in Gaza, het onbestrafte geweld tegen Palestijnen door kolonisten op de Westelijke Jordaanoever, de aankondiging van nieuwe illegale nederzettingen, de nieuwe doodstrafwet die onlangs in Israël is aangenomen, en de manier waarop Israël militair is opgetreden tegen Hezbollah in Libanon – waarbij veel burgers zijn gedood.
Berendsen waarschuwde wel voor te hooggespannen verwachtingen dat de EU binnenkort sancties tegen Israël zou invoeren op een moment dat er diplomatiek overleg gaande is over een einde aan de Amerikaans-Israelische oorlog tegen Iran. Voor eventuele nieuwe drukmiddelen jegens Israël ‘gaan we komende maand geen meerderheid krijgen’, zei Berendsen, maar hij zei te blijven werken aan het opvoeren van druk in EU-verband.
Een uitzondering op de wens van het kabinet om de druk op Israël op te voeren, vormt de VVD. Ook de rechtse oppositie (uitgezonderd Forum) en de kleine christelijke partijen vinden de roep om sancties tegen Israël onterecht, en 50Plus verbaast zich over de timing. Jan Struijs vraagt zich af of ‘al die Kamermoties’ op dit moment het diplomatieke proces niet verstoren.
Nicole Maes (VVD) wekte de wrevel van linkse oppositiepartijen met haar uitspraak dat haar partij ‘zeer bezorgd’ is over deze situatie op de Westelijke Jordaanoever, maar dat zij veroordelen nog niet aan de orde vond. Toen de oppositie zich ‘geschokt’ toonde, herhaalde ze dat de VVD nog steeds tegen illegale nederzettingen is, en ook tegen de doodstraf. Maar: ‘We hebben niet de behoefte nu publiekelijk een land te veroordelen dat wij zien als belangrijke bondgenoot.’ Daarmee markeerde Maes een VVD-standpunt dat afwijkt van dat van de andere coalitiepartijen en ook van het kabinet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant