is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Het is onterecht om de nieuwe Schijf van Vijf neer te zetten als een activistisch voedingsadvies.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Bij De Ballentent in Rotterdam, plaatselijk beroemd om zijn 220 gram wegende gehaktballen, snapten ze er geen ‘geen bal’ van. En bij RTL Tonight sprak BBB-Kamerlid Caroline van der Plas van ‘vingertje wijzen’ en ‘angstporno’.
De nieuwe Schijf van Vijf van het Voedingscentrum viel niet bij iedereen in de smaak. Dat advies luidt nu voor de gemiddelde Nederlander, sterk samengevat: minder vlees eten, minder kaas eten, en meer peulvruchten.
Wat voor voetbal geldt, geldt ook voor eten: Nederland telt 18 miljoen experts die het beter weten. Het geven van gezondheidsadviezen bij voeding is bovendien notoir ingewikkeld. Bij roken is het simpel: niet doen. Bij alcohol ook: niet doen, en als je het dan toch doet, houd het dan bij maximaal 1 per dag.
Maar nu voeding, en dan alleen al de paragraaf over vlees, waarvan de gemiddelde Nederlander ruim twee keer meer eet dan goed is voor zijn gezondheid. Het Voedingscentrum baseert zich op het recentste advies van de Gezondheidsraad, in het leven geroepen om de consensus van medische wetenschappers eens in de zoveel tijd op te tekenen.
De Gezondheidsraad zocht naar patronen in een woud aan studies en concludeert: ‘De richtlijn om niet meer dan 200 gram rood vlees per week te eten, is gebaseerd op de bevinding dat vanaf een consumptie van 25 gram onbewerkt rood vlees per dag er een hoger risico op coronaire hartziekten optreedt.’ En: ‘Dat is ook het geval voor de gecombineerde consumptie van onbewerkt rood vlees en bewerkt vlees (rood en wit) vanaf 25 gram per dag.’ Wit, onbewerkt vlees, zoals kip, komt er in de studies dan weer wat gunstiger vanaf.
Om de communicatie nog complexer te maken: zowel de Gezondheidsraad als het Voedingscentrum noemt ook expliciet duurzaamheid als reden om vlees en zuivel vaker te vervangen door plantaardige alternatieven. Zo schrijft de Gezondheidsraad: ‘De huidige vleesconsumptie in Nederland heeft de hoogste impact op het milieu ten opzichte van alle andere voedingsmiddelen. Daarom zou vermindering van de gemiddelde vleesconsumptie goed zijn voor het milieu (...).’
Met name dat laatste aspect schoot de afgelopen week bij sommige politici in het verkeerde keelgat. De SGP vindt de nieuwe lijst ‘moralistisch en activistisch’. Caroline van der Plas hekelde bij RTL Tonight het ‘we moeten wel de planeet redden, dus we moeten minder vlees gaan eten’-argument dat onder de nieuwe adviezen zou liggen.
De eerder aangehaalde passage van de Gezondheidsraad laat zien dat het voor de gemiddelde Nederlander alleen al om puur medische redenen verstandiger is om minder bewerkt vlees te eten. Dat vlees minderen óók voor de natuur en de beschikbaarheid van voedsel voor toekomstige generaties een verstandige keuze is, kun je moralistisch of activistisch noemen. Maar je kunt het ook zien als een zinnig éxtra argument om eerst eens te proeven van die nieuwe Schijf van Vijf, in plaats van meteen te roepen: ‘Lust ik niet!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant