Dronefotografie Hij legde bosbranden vast en verdwijnende heide, maar natuurfotograaf Paul Oostveen kiest voor zijn 360 luchtfoto’s het liefst voor de lijnen in het landschap. „Vooral de overgang tussen water en land fascineert me, daar zie je vaak prachtige kleuren en structuren.” Als hij de vogeltrek maar niet stoort.
De drone, een grijze Mavic 3 Pro met feloranje vleugeltips, staat op een landweg bij Denekamp. Natuurfotograaf Paul Oostveen (61) draagt een fluorescerend hesje met de opdruk ‘Dronepiloot’ erop. Het toestel met zijn zwarte camera-ogen lijkt op een libel. In werkelijkheid is het hoogstaande techniek. Om ons heen strekt het coulisselandschap van Twente zich uit, open velden afgewisseld met bosranden.
Verderop stroomt riviertje de Dinkel, maar die kunnen we vanaf onze lage positie niet zien. Het is een heldere dag, veel zon, blauwe lucht, weinig wind. De piloot zegt: „Straks stijgen we op en dan zien we de Dinkel wel, op het bedieningsscherm. De drone beschikt over twee lenzen, een groothoek- en een telelens; meestal gebruik ik de groothoeklens om het landschap als geheel te fotograferen.”
Oostveen maakt met behulp van een drone panoramafoto’s van natuurgebieden in 360 graden, helemaal rondom; dus niet alleen langs de horizon, maar ook naar boven, naar de hemel, en weer naar beneden. We zien het landschap zoals je het zelden ziet, het is „alsof je in een luchtballon zweeft. Ik vind het een mooie manier om alle kenmerkende elementen van een gebied in één beeld te vangen.”
Paul Oostveen in actie met zijn drone.
Oostveens luchtbeelden doen enigszins denken aan Panorama Mesdag in Den Haag, een op doek geschilderd horizontaal werk. Oostveens luchtfotografie is juist ook verticaal en biedt een verrassende, visuele reis boven natuurgebieden van al onze provincies. En omdat je er helemaal rond kunt kijken is de koepelzaal van Museon-Omniversum, ook in Den Haag, zo’n ideale plek voor de presentatie van Oostveens project, getiteld ‘Nederlandse natuurgebieden in 360 graden vanuit de lucht’, aldaar te zien op 24 april. Daarbij geeft hij live toelichting op de gefotografeerde landschappen: de kenmerken, ontstaansgeschiedenis en zijn persoonlijke ervaringen.
Fotograferen met een drone gaat niet zomaar, benadrukt hij. „Je moet alle veiligheidsmaatregelen in acht nemen en vooral vogels en dieren niet verstoren, en evenmin hinder veroorzaken voor natuurliefhebbers. Ik vlieg bijvoorbeeld hoog, maak rustige vliegbewegingen en houd rekening met broedseizoen en vogeltrek. Voordat ik opstijg vanuit een natuurgebied overleg ik eerst met de terreinbeheerder.”
Hij werkt onder meer samen met Staatsbosbeheer. Zo was hij met zijn drone getuige toen de ontpolderde Noordwaard in de Biesbosch voor het eerst onder water kwam te staan. Ook werd hij gevraagd beelden te maken na bijvoorbeeld grote bosbranden. Het zijn opdrachten die voortkomen uit de vraag hoe de natuur zich ontwikkelt als gevolg van ander natuurbeheer of ingrijpende verschijnselen. Hij heeft in de loop van de tijd de Nederlandse natuur zien veranderen – soms ten positieve als er nieuwe natuur bijkwam, zoals het bos Bentwoud bij Zoetermeer, waar 2,5 miljoen bomen en struiken zijn geplant. Maar ook ten negatieve. Op zijn recente panorama’s van bloeiende heide in augustus in Nationaal Park De Maasduinen en op de Groote Heide oogt de bloei minder uitbundig dan op de Sallandse Heuvelrug die hij negen jaar eerder fotografeerde. Klimaatverandering met als gevolg warme zomers, stikstofneerslag en verdroging spelen hierbij een rol.
De sensatie van luchtfotografie ontdekte Oostveen zo’n twaalf jaar geleden op IJsland, een geliefde bestemming voor hem en zijn vrouw Annie, ook fotograaf. Oostveen: „Het landschap is gevormd door vulkanen. In 2014 was er een uitbarsting van de Holuhraun. We kregen de kans per helikopter naar de vulkaan te vliegen. De uitbarsting was imposant. Sinds die dag ben ik in de ban van luchtfotografie.”
Na terugkeer kocht Oostveen zijn eerste drone en werd hij een van de eerste natuurfotografen die luchtbeelden gingen maken. Hij houdt van abstracte vormen en grillige lijnen. „Als de drone loodrecht naar beneden fotografeert, dan zie je eerder een schilderkunstige beeldtaal dan natuurfotografie. Vooral de overgang tussen water en land fascineert me, daar zie je vaak prachtige kleuren en structuren.”
Terug naar Twente. Met de twee joysticks op het bedieningspaneel stuurt Oostveen de drone lijnrecht de hoogte in, vrijwel geluidloos. Op het scherm zien we wat de dronecamera ziet. Bovenaan komt de Dinkel in beeld, als een blauw lint meanderend langs de bossen en weilanden. Terwijl de drone hoger gaat krijgen we een steeds weidsere blik. Om de hele landschapsbol in beeld te krijgen zijn veertig tot vijftig foto’s nodig die elkaar deels overlappen. Naderhand voegt Oostveen op de computer alle beelden samen tot het complete panorama. Zijn website Luchtbeeld.nl laat het beeldmateriaal zien.
Een dronevlucht vereist zorgvuldige voorbereiding. Allereerst moet de piloot een dronebrevet bezitten, want hij begeeft zich in het luchtruim. Oostveen checkt van tevoren het weerbericht; bij regen, mist of storm wordt niet gevlogen. Ook zoekt hij via satellietbeelden de juiste plek uit. De drone is nog net zichtbaar en draait langzaam om zijn as om de wereld rondom te bestrijken. De piloot staat naast me en telkens klikt de camera. Met zijn fotoproject komt Oostveens droom uit om onze natuurlandschappen vast te leggen, van duinen en kreken tot grote rivieren, stranden, weilanden, bossen en heuvels. Hij beseft al te goed dat drones heden ten dage helaas in oorlogsmissies worden ingezet. Oostveen: „Dat gebruik staat ver van me af. Ik wil met drones liever laten zien hoe prachtig het Nederlandse landschap is.”
‘Nederlandse natuurgebieden in 360° vanuit de lucht’, vrijdag 24 april om 13.00 uur in Museon-Omniversum (Den Haag), met live presentatie door Paul Oostveen.
Op 24 april opent in Museon-Omniversum de tentoonstelling de ‘Groene Camera’ met de winnaars van de Pixlife Nature Xperience 2026, de prijs voor natuurfotografie in Nederland en België. Dit jaar werden meer dan 5.700 foto’s ingestuurd voor verschillende categorieën. René Krekels is de overall winnaar met een foto van het vrouwtje van de grote trilspin, waarover de jury oordeelt: „Voor dit beeld hoefde de fotograaf niet eens van huis, want de afgebeelde spinnen hingen aan het plafond. Lange tijd was alleen de grote trilspin zichtbaar met de eitjes die zij bewaakte. Toen kwamen de jonge spinnen allemaal tegelijk uit het ei. Zoals de moederspin haar kinderen bewaakte, zo hield de fotograaf het spinnengezin ook steeds strak in de gaten. Het resultaat is een foto waarbij de lange dunne poten van de moederspin zich als lijnen over het beeld uitstrekken.”
De mooiste fotografie en de beste tips geselecteerd door de fotoredactie