is oud-politicus, adviseur en podcastmaker.
De afgelopen drie decennia zijn er in Nederland zo’n twintig linkse Tweede Kamerzetels verdampt. Dat is niet omdat Nederlanders minder sociaal zijn geworden. We geven collectief steeds meer geld uit aan zorg en sociaal beleid. En in de coronajaren trok de overheid tientallen miljarden uit voor extra onderlinge steun. Mark Rutte noemde Nederland al eens een ‘diep socialistisch land’.
De teruggang van links is ook moeilijk te wijten aan groen beleid. De keuze om onze eigen, schone energie op te gaan wekken wordt breed gedragen, van SP tot de VVD. En dat dat streven heel verstandig is, merkte iedereen die deze weken een auto moest voltanken. Nederland is groen en sociaal. En toch verliest links al decennialang terrein.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Péter Magyar heeft in Hongarije wél verkiezingen gewonnen. Geen links mens zal een traan hebben gelaten om het verlies van Viktor Orbán en de verraders van Europa, die via een hotline met Moskou de moordenaars van Oekraïners een handje hielpen. Maar op in ieder geval één punt wil Magyar het beleid van Orbán voortzetten: migratie.
Het hek in het zuiden van Hongarije blijft overeind, en als het gaat om een eerlijke verdeling van vluchtelingen hoeft de EU nog steeds niet op de solidariteit van de Hongaren te rekenen. Dat is vergelijkbaar met Denemarken, een land waar sociaaldemocraten de afgelopen drie decennia óók veel verkiezingen hebben gewonnen.
Toen in 1992 niet iedereen begreep hoe George Bush sr. de verkiezingen van Bill Clinton kon verliezen, gaf de Democratische strateeg James Carville zijn beroemde verklaring: ‘It’s the economy, stupid!’ Je kunt een Irakoorlog winnen, maar als je de alledaagse zorgen van gewone mensen negeert, verlies je de verkiezingen. Zo kun je over de neergang van links iets vergelijkbaars zeggen: ‘It’s migration, stupid!’
Het sentiment van veel Nederlanders ten aanzien van migratie is vergelijkbaar met dat in Hongarije en Denemarken. Alleen bestaat nu al bijna een derde van onze bevolking uit mensen die niet in Nederland zijn geboren of die een ouder hebben die hier niet is geboren. Onze bevolking groeit ook nog steeds vanwege migratie. Er is in onze samenleving een waaier aan bezwaren daartegen.
In het lelijkste geval borrelt de weerzin tegen migratie op uit een bruine brij van racisme en xenofobie. Dat zijn immorele motieven die moreel bestreden moeten worden. Maar via het culturele ongemak dat veel mensen voelen bij bijvoorbeeld een islamitische gebedsbijeenkomst op straat, eindigt die waaier bij soms heel redelijke mensen. Mensen die graag vluchtelingen helpen en zien dat we in Nederland nu handen tekortkomen, maar die ook het gevoel hebben dat het wel erg druk begint te worden in dit kleine land.
Het blijkt steeds weer heel ingewikkeld te zijn om tot afgewogen migratiebeleid te komen. De laatste twee kabinetten zijn erover gevallen. Het onvermogen om daarover een rustig compromis te sluiten, ondervond ik ook zelf aan den lijve. Toen er in 2022 een compromis werd gesloten over tijdelijke inperking van gezinshereniging, leidde dat prompt tot een extra partijcongres. Ga dan nog maar eens rustig onderhandelen met een VVD waar de partijleider de plechtige belofte had gedaan om migratie nu echt eindelijk eens in te perken.
De VVD-combinatie van minder migratie en minder ontwikkelingshulp gaf mij de indruk van harteloosheid. Maar de VVD had het mij veel moeilijker gemaakt als ze destijds had voorgesteld migratie naar Nederland te halveren en het budget voor ontwikkelingssamenwerking te verdubbelen. Als we nog steeds vluchtelingen willen helpen, maar dan vooral ter plekke, dan kunnen we nog steeds ons hart laten spreken. Als we migratie gaan ‘vertijdelijken’, kunnen we tegen mensen van elders zeggen dat ze hier goed werk en een goed leven kunnen hebben, maar dat ze weer terug naar huis moeten als het werk klaar is of de oorlog is afgelopen.
Ook als je deze keuze harteloos vindt, is er een hele goede, linkse reden om haar toch te overwegen. Met een groeiende AfD in Duitsland, de lange schaduw van Marine Le Pen over Frankrijk en de opmars van Nigel Farage in het Verenigd Koninkrijk staan nieuwe handlangers van Poetin klaar om het verraad van Orbán voort te zetten. En dan geldt de waarschuwing van een andere Amerikaan, David Frum: als gematigde politici weigeren om de grenzen van hun land te bewaken, dan zullen de kiezers fascisten inhuren om dat te doen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant