Cryptoaanbieders die actief zijn op de Nederlandse markt schieten nog geregeld tekort in hun informatievoorziening. Reclames zijn soms misleidend en kosten blijven te vaak verborgen of zijn onduidelijk, concludeert de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een nieuw rapport.
is economieredacteur voor de Volkskrant
De toezichthouder onderzocht 33 zogenoemde cryptoactivadienstverleners (Casp’s) die in de Europese Unie een vergunning hebben en actief zijn op de Nederlandse markt. Bij veertien partijen – handelsplatforms en andere aanbieders van cryptodiensten – constateerde de AFM ernstige tekortkomingen in reclame-uitingen, terwijl negentien partijen hun informatievoorziening over kosten niet op orde hadden.
Zowel Nederlandse als internationale aanbieders maken zich hieraan schuldig. Nederlandse partijen krijgen binnenkort een waarschuwing en buitenlandse toezichthouders worden door de AFM geïnformeerd.
Volgens AFM-bestuurder Hanzo van Beusekom is de rek eruit. ‘We zien dat sommige partijen echt hun best doen, maar tegelijkertijd blijven te veel Casp’s achter. Dit is het moment voor de sector om verantwoordelijkheid te nemen.’
Een terugkerend probleem is dat risico’s onvoldoende worden benoemd, ondanks eerdere waarschuwingen van de AFM. Zo trof de AFM nog altijd advertenties aan waarin wordt gesproken over ‘veilig handelen’ in crypto, zonder uitleg over de risico’s. Dat is problematisch, omdat juist cryptovaluta bekendstaan om hun sterke koersschommelingen. Beleggers kunnen hun volledige inleg verliezen.
Als er wel risicowaarschuwingen gegeven worden, zijn die vaak vaag (‘beleggen in crypto kent risico’s’), zonder concrete uitleg van wat dat in de praktijk betekent.
Ook worden kosten geregeld verhuld. Sommige aanbieders adverteren met ‘gratis’ of ‘commissievrij’ handelen, terwijl er wel degelijk andere kosten worden gerekend, bijvoorbeeld via zogeheten spreads – het verschil tussen de koop- en verkoopprijs waar aanbieders aan verdienen – of opnamekosten. Die informatie is vaak verstopt in algemene voorwaarden of alleen toegankelijk via externe zoekmachines.
Volgens de AFM is dat in strijd met de Europese cryptoregels, vastgelegd in de MiCAR-verordening. Die verplicht aanbieders om ‘correcte, heldere en niet-misleidende informatie’ te geven en kosten prominent op hun website te tonen.
De AFM kondigt aan het toezicht op te voeren en waar nodig handhavend op te treden. Bedrijven die de regels blijven overtreden, riskeren sancties, zoals boetes, dwangsommen of in het uiterste geval het verliezen van hun vergunning om actief te zijn op de Europese markt.
De tekortkomingen komen op een moment dat de cryptomarkt snel groeit en een steeds breder publiek bereikt. Exacte, recente cijfers ontbreken, maar duidelijk is dat vooral jongeren zijn ingestapt, al dan niet aangespoord door finfluencers op sociale media. Uit onderzoek van Rabobank en het Nibud uit 2021 blijkt dat ruim een kwart (27 procent) van de 18- tot 30-jarigen cryptovaluta bezit.
Dat groeiende enthousiasme vertaalt zich ook in oplopende bedragen. Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank hielden Nederlandse huishoudens, bedrijven en instellingen eind 2025 samen voor ruim 1,2 miljard euro aan indirecte cryptobeleggingen aan, een forse stijging ten opzichte van enkele jaren eerder.
Juist jonge beleggers zijn kwetsbaar voor misleidende informatie. Ze hebben minder ervaring en zijn vaak gevoeliger voor hypes, zoals zogeheten ‘pump-and-dump’-constructies, waarbij prijzen kunstmatig worden opgeblazen en daarna even hard weer dalen, doordat een kleine groep initiatiefnemers op het hoogtepunt verkoopt. De Europese cryptoregels zijn mede bedoeld om dit soort marktmisbruik tegen te gaan.
Daarnaast bestaat het risico dat consumenten niet goed zien welke diensten onder toezicht vallen en welke niet. Platforms zijn verplicht daar duidelijkheid over te geven, maar dat gebeurt lang niet altijd. Sommige aanbieders bieden bijvoorbeeld staking- of lendingdiensten aan naast gereguleerde activiteiten.
Bij staking zetten klanten hun crypto vast om transacties te ondersteunen en ontvangen zij een vergoeding. Lending houdt in dat crypto wordt uitgeleend tegen rente. Beide diensten kunnen extra risico’s met zich meebrengen en vallen niet altijd onder het toezicht van MiCAR, waardoor consumenten minder bescherming genieten.
Tegelijkertijd ziet de toezichthouder ook verbetering. Een deel van de sector heeft stappen gezet sinds een eerste onderzoek in 2025, toen de nieuwe regels net van kracht waren. Maar de verschillen tussen aanbieders zijn groot.
Volgens de AFM staat de sector op een kantelpunt. ‘Een volwassen cryptomarkt kan alleen functioneren als consumenten duidelijk en volledig worden geïnformeerd’, schrijft de toezichthouder.
Om bedrijven op weg te helpen formuleert de AFM vijf concrete verbeterpunten, waaronder het vermijden van misleidende claims, het duidelijk benoemen van risico’s en het beter vindbaar maken van informatie over de kosten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant