Vanwege de problemen op het overbelaste stroomnet dreigt vanaf komende zomer in de gemeente Utrecht een totale aansluitstop. Hierdoor moeten grote bedrijven en huishoudens soms jaren wachten op een zwaardere elektriciteits-aansluiting. Volgens het gemeentebestuur wordt de stad hard geraakt, ook financieel.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Door de problemen op het stroomnet dreigt voor een vijfde van de geplande woningbouw uitstel of zelfs afstel. Ongeveer 18 duizend nieuwbouwwoningen die tot 2030 gepland staan, kunnen niet worden aangesloten op het stroomnet, blijkt uit een impactanalyse die de gemeente heeft uitgevoerd.
Voor de helft van deze woningen gloort enige hoop. Die kunnen mogelijk alsnog worden aangesloten als het lukt zogenoemde congestieverzachters in te zetten; batterijen of aggregaten die tijdelijk bijspringen om de energievoorziening te stutten.
Maar het is niet zeker of deze technieken werken, omdat ze nog nooit op zo’n grote schaal zijn ingezet, stelt het stadsbestuur. Ook is het de vraag of er genoeg stikstofruimte is om bijvoorbeeld tijdelijk dieselaggregaten te plaatsen.
Ook komt de bouw van nieuwe kantoren grotendeels stil te liggen, waardoor het voor nieuwe bedrijven lastiger wordt zich te vestigen in de stad, zo waarschuwt het gemeentebestuur woensdag in een brief aan de gemeenteraad.
De dreigende aansluitstop leidt tot een hele reeks problemen voor de stad. Zo is 20 procent van de vuilniswagens niet te elektrificeren, omdat er onvoldoende capaciteit is om ze op te laden. Dit betekent dat er meer dieselwagens blijven rondrijden. Dat leidt niet alleen tot meer luchtvervuiling, maar ook tot hogere brandstofkosten, aldus de gemeente.
Ook nieuwe rioolgemalen moeten straks noodgedwongen draaien op een dieselgenerator. Bewoners zullen de komende jaren vaker zien dat hun zonnepanelen uitschakelen als zij op zonnige dagen hun energie niet meer kwijt kunnen op het stroomnet.
Verder komt de uitbreiding van de emissievrijezone naar de hele stad in gevaar, omdat de gemeente vreest dat er niet genoeg laadpalen geplaatst kunnen worden voor elektrische auto’s.
Het stadsbestuur waarschuwt ook voor financiële tegenvallers doordat minder woningen worden gebouwd en minder buitenlandse bedrijven zich de komende jaren zullen vestigen in Utrecht. Hierdoor krijgt de gemeente minder inkomsten van projectontwikkelaars. De totale economische schade voor de stad wordt geschat op 75 tot 225 miljoen euro.
Utrecht kampt nog meer dan andere gemeenten met de gevolgen van netcongestie, omdat de stad relatief veel woningbouw kent en juist minder bedrijven. Dit leidt met name in de avond tot een hoge piekbelasting van het stroomnet, als bewoners thuiskomen om elektrisch te koken, hun auto op te laden en het huis te verwarmen met een warmtepomp, zegt Senna Maatoug, de woordvoerder van energiewethouder.
‘Ook hebben veel oudere woningen van voor 2010 een aansluiting met een beperkt vermogen, waardoor bewoners niet snel kunnen overstappen op een warmtepomp, omdat zij geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen’, aldus de woordvoerder. Naar schatting gaat het om 70 procent van alle woningen in de stad.
Het gemeentebestuur zegt de komende tijd intensief samen te werken met het Rijk en de netbeheerders om de gevolgen van de dreigende aansluitstop te beperken.
Source: Volkskrant