Een voornemen van de Slowaakse regering om stemmen per post af te schaffen, stuit in Slowakije op verzet. Duizenden mensen gingen gisteren de straat op om te protesteren tegen een geplande wijziging van de kieswet.
De rechts-populistische regering van Robert Fico wil het briefstemmen afschaffen voor de volgende parlementsverkiezingen, die volgend jaar worden gehouden. De oppositie noemt het voorstel ondemocratisch. Volgens de nieuwe wet zouden Slowaken in het buitenland alleen nog bij ambassades of speciaal daarvoor ingerichte stembureaus mogen stemmen.
Die stembureaus kunnen ver van hun woonplaats liggen. Vorig jaar sloot de minister van Buitenlandse Zaken bovendien een aantal ambassades, zoals die in Denemarken en Noorwegen.
In Bratislava waren gisteren volgens persbureau Reuters duizenden mensen op de been, in drie andere steden enkele honderden. In de hoofdstad werd betoogd bij het parlement en werd met applaus gereageerd op de uitslag van de verkiezingen in Hongarije, waar zittend premier Orbán zondag verloor van de pro-Europese kandidaat Péter Magyar.
Michal Simecka van de grootste oppositiepartij Progressief Slowakije (PS) zei dat de democratie op het spel staat. "Ze zijn bang voor de mensen, ze zijn bang voor verkiezingen, ze zijn bang om te verliezen," zei hij, doelend op de regeringspartijen. "Als ze denken dat dit hen zal helpen, laat ze dan maar naar Hongarije kijken."
De oppositie zegt dat er sprake is van intimidatie en dat de maatregel vooral gericht is tegen pro-westerse kiezers. Bij de laatste parlementsverkiezingen stemde meer dan 80 procent van de 59.000 stemgerechtigden in het buitenland op oppositiepartijen en slechts 6,1 procent op Fico's partij Smer.
Volgens parlementsvicevoorzitter Caspar (Smer) is briefstemmen juist een middel om verkiezingen te manipuleren. "Stemmen per post stelt iemand in staat om vijf stembiljetten van zijn of haar familie te verzamelen, deze naar eigen inzicht in te vullen en op te sturen", zegt hij.
Fico is bezig aan zijn derde termijn als premier en vaart een pro-Russische koers. Volgens critici vertoont zijn manier van besturen gelijkenissen met het autocratische bewind dat Viktor Orbán in Hongarije heeft gevoerd.
In de afgelopen jaren voerde Fico een aantal ingrijpende veranderingen binnen instituties door. Zo werden directeuren bij culturele instellingen vervangen, lhbti-rechten ingeperkt, een anticorruptie-afdeling van het Openbaar Ministerie geschrapt en de publieke omroep omgeturnd in een regeringsgezinde omroep.
De 61-jarige premier werd in 2024 neergeschoten na een bijeenkomst met aanhangers. Hij overleefde de moordaanslag. De toen 72-jarige schutter werd vorig jaar tot 21 jaar cel veroordeeld.
"Duidelijke voorbeelden van fraude met poststemmen zijn er niet. Wel is duidelijk dat het afschaffen van briefstemmen de huidige regering kan helpen: doorgaans kiezen de meeste Slowaken in het buitenland voor partijen die nu in de oppositie zitten. Als zij alleen nog persoonlijk bij ambassades, consulaten of in Slowakije zelf kunnen stemmen is dat een grote hindernis. In sommige landen kan het zijn dat je daar ver voor moet reizen.
Volgend jaar zijn er verkiezingen en de partij van Fico, wiens regering nu al een zeer minimale wankele meerderheid heeft, daalt in peilingen. Dan kunnen ook kleinere groepen kiezers snel een verschil maken."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws