Het eerste directe overleg tussen Israël en Libanon in zo’n veertig jaar is vandaag zonder direct resultaat ten einde gekomen.
Een hervatting van de onderhandelingen tussen Amerikaanse en Iraanse delegaties later deze week in Pakistan, behoort volgens Iraanse en Pakistaanse bronnen tot de opties.
Het eerste diplomatieke overleg tussen Israël en Libanon in ruim veertig jaar is geëindigd zonder een direct resultaat. Het Libanese persagentschap NNA meldt dat de gesprekken zo’n twee uur hebben geduurd. Op dit moment is het niet bekend of er een eventueel vervolg staat gepland.
‘Vandaag zijn we erachter gekomen dat we aan dezelfde kant staan’, zei de Israëlische ambassadeur in de VS Yechiel Leiter, die namens zijn land aan tafel zat. Hij stelde dat beide partijen ‘eensgezind’ zijn in hun wens om Libanon van Hezbollah te bevrijden. Het overleg is volgens hem onder meer gegaan over hoe er op de langere termijn een duidelijke grens tussen de twee landen kan worden afgesproken, iets wat nooit is gebeurd. Van Libanese zijde is er nog geen verklaring uitgegaan over de uitkomst van het gesprek.
De kans dat de gesprekken een staakt-het-vuren voor het huidige conflict zouden opleveren leken voorafgaand al laag, niet in de laatste plaats omdat aanwezigen de verwachtingen temperden. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, die de gesprekken tussen de Israëlische en Libanese ambassadeurs in de VS begeleidde, stelde bij aanvang al dat het om een proces van de lange adem zou gaan.
Rubio zei te hopen dat het overleg een ‘raamwerk’ biedt voor toekomstige onderhandelingen over een permanente oplossing voor de decennialange strijd tussen Israël en Libanon, die nooit formeel banden met elkaar hebben aangeknoopt.
De wensen van Israël en Libanon om de huidige geweldsgolf te beëindigen liggen ver uiteen. Israël wil dat Hezbollah ontwapend wordt, hoewel de Libanese regering daar niet direct toe in staat wordt geacht. Op zijn beurt wil Libanon een onmiddellijke gevechtspauze, maar Israël heeft laten blijken dat dat er vooralsnog niet in zit.
De afwezigheid van Hezbollah in Washington vormt een verdere belemmering op weg naar een eventueel staakt-het-vuren. De pro-Iraanse militante beweging heeft zich tegen het overleg gekeerd.
Thom Canters
In Washington zijn de gesprekken tussen Israël en Libanon over een staakt-het-vuren van start gegaan. Het gaat om het eerste directe diplomatieke overleg tussen de twee landen, die nooit formele relaties zijn aangegaan, in ruim veertig jaar. Namens Israël is de ambassadeur in de VS, Yechiel Leiter, aangeschoven. Tegenover hem zit de Libanese ambassadeur Nada Mouwad.
‘Dit is een historische kans’, zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, die de gesprekken leidt, bij aanvang. ‘Alle ingewikkelde kwesties zullen in de komende zes uur niet meteen worden opgelost, maar we kunnen wel een begin maken.’ Hij sprak over een ‘proces’ dat langer dan één dag zal duren.
De gesprekken vinden plaats tegen de achtergrond van een maand van luchtaanvallen tussen Israël en Hezbollah. De Libanese militie, die in belangrijke mate wordt aangestuurd door Iran, zit echter niet aan tafel en heeft zich tegen de gesprekken gekeerd.
Het is dan ook de vraag wat het overleg direct kan opleveren. Libanon hamert op een gevechtspauze, maar vanuit Israël is te horen dat de aanvallen niet kunnen stoppen voordat Hezbollah onschadelijk is gemaakt. Israël wil dat de Libanese regering de militie ontwapent, maar dat lijkt door de relatieve zwakte van het staatsleger op dit moment niet mogelijk.
Ook vandaag hebben Libanese media melding gemaakt van Israëlische bombardementen op Zuid-Libanon. Hezbollah op zijn beurt zegt vandaag raketten te hebben afgevuurd op het noorden van Israël.
Thom Canters
Een dag nadat de Italiaanse premier Giorgia Meloni zich in ongewoon kritische bewoordingen heeft uitgelaten over Donald Trump, heeft de Amerikaanse president hard teruggeslagen. Tegen de Italiaanse krant Corriere della Sera zegt Trump ‘geschokt’ te zijn over dat Meloni de VS niet zou helpen in de oorlog tegen Iran.
De rechts-conservatieve Meloni geldt binnen Europa doorgaans als een van de regeringsleiders die het best door een deur kan met Trump. Maar de Amerikaanse leider blijkt niet gediend van de kritiek die Meloni op hem uitte vanwege zijn aanvallen op paus Leo. Meloni noemde de tirade van Trump over Leo, die zich herhaaldelijk heeft uitgesproken tegen de oorlog in Iran, gisteren ‘onacceptabel’.
Het is volgens Trump echter Meloni die zich onacceptabel opstelt. ‘Is zij eigenlijk wel populair? Ik kan het me niet voorstellen’, zegt hij tegen Corriere della Sera. ‘Ik dacht dat ze moed had, maar ik had het fout’. Trump beschuldigt Meloni ervan niet te willen helpen te voorkomen dat Iran een kernwapen krijgt. De VS zouden volgens hem het vuile werk moeten opknappen. ‘Ze is niet wie ik dacht dat ze was.’
Trump hekelt al langer de in zijn ogen gebrekkige steun die hij krijgt van Europese Navo-bondgenoten in de Iran-oorlog. Nadat Italië eind maart had geweigerd om Amerikaanse bommenwerpers onderweg naar Iran te laten landen op een basis in Sicilië, zei Trump dat hij sterk overweegt de VS terug te trekken uit de Navo.
Thom Canters
De Italiaanse regering heeft besloten een defensieovereenkomst met Israël niet langer automatisch te verlengen. Dat heeft premier Giorgia Meloni gezegd tijdens een bezoek aan een wijnfestival in Verona. Het gaat om een memorandum dat sinds 2005 van kracht is en iedere vijf jaar stilzwijgend wordt verlengd.
Na het uitbreken van de oorlog in Gaza kon Israël lange tijd rekenen op de onvoorwaardelijke steun van de rechtse regering van Meloni. Maar tweeënhalf jaar later vertoont de vriendschap serieuze barsten. Vorige week liep die een nieuwe knauw op na de Israëlische beschieting van een Italiaans konvooi in Libanon, dat deel uitmaakt van de VN-missie UNIFIL. Bij die aanval raakte niemand gewond, wel riep Italië de Israëlische ambassadeur op het matje.
Het opschorten van de bilaterale overeenkomst is een nieuwe stap in de bekoeling van de onderlinge banden. ‘Gezien de huidige situatie heeft de regering besloten de automatische verlenging van het defensieakkoord met Israël op te schorten’, verklaarde Meloni in Verona. Een bron bij het Italiaanse leger zegt tegen Reuters dat onder meer een einde komt aan de onderlinge samenwerking op het gebied van militaire trainingen.
Israël zelf bagatelliseert het effect van het opschorten van de overeenkomst. ‘We hebben geen veiligheidsovereenkomst met Italië, maar alleen een memorandum dat nooit enige concrete inhoud heeft gehad’, aldus een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de Italiaanse krant Corriere della Sera.
Jasper Daams
Een hervatting van de onderhandelingen tussen Amerikaanse en Iraanse delegaties later deze week in Pakistan, behoort tot de opties. Dat zeggen Iraanse en Pakistaanse diplomatieke bronnen althans tegen persbureau Reuters. De Amerikanen hebben zich hierover niet uitgelaten.
Zowel aan Teheran als Washington zou een uitnodiging zijn verstuurd om opnieuw te praten, nadat eerdere onderhandelingen op niets uitdraaiden. Iran staat open voor nieuwe gesprekken, meldt het persbureau op basis van Pakistaanse bronnen. De eerdere gesprekken, die vorige week plaatsvonden, vormden het eerste directe diplomatieke contact tussen Amerikaanse en Iraanse topfunctionarissen in ruim tien jaar tijd.
De impasse in het diplomatieke contact leidde ertoe dat de Amerikanen een ‘eigen’ blokkade in de Straat van Hormuz afkondigden. Die ging gistermiddag (Nederlandse tijd) in. Volgens de BBC zijn dinsdag desondanks al vier tankers door de zeestraat gevaren.
Eerder op de ochtend bleek uit marinedata dat een schip van een gesanctioneerd Chinees bedrijf de zeestraat had gepasseerd, nu laten data zien dat er nog drie schepen in de wateren zijn geweest. Een ervan is onderhevig aan Amerikaanse sancties. De BBC maakt wel de kanttekening dat het mogelijk om valse coördinaten gaat, zogenoemde spoofing. Daarbij zendt een schip opzettelijk onjuiste locatiegegevens uit.
Maartje Geels
Op dinsdagochtend is een tanker door de Straat van Hormuz gevaren, meldt Reuters op basis van open data over zeeverkeer. Volgens het persbureau gaat het om een Chinese tanker met methanol aan boord. Het zou het eerste schip zijn dat door de zeestraat vaart sinds de aangekondigde Amerikaanse blokkade in ging.
De eigenaar van de tanker, een Chinese onderneming, is al jaren onderhevig aan Amerikaanse sancties vanwege zakendoen met Iran. De lading werd volgens Reuters aan boord gebracht in Hamriyah in de Verenigde Arabische Emiraten, de laatste haven voordat het koers zette richting de Straat van Hormuz. Gisteren voeren ook al vier olietankers door de zeestraat, kort voordat de blokkade van kracht werd.
De doorvaart van de tanker is bedoeld als berekende test van de door Trump afgekondigde blokkade, analyseert Bloomberg. Volgens het financiële persbureau is het namelijk de tweede keer in een etmaal dat het schip door de zeestraat probeert te komen: het voer gisteren ook al de zeestraat in, maar keerde om toen de blokkade inging. Het gaat waarschijnlijk om een poging van China om te testen in hoeverre Washington tot militair ingrijpen bereid is.
Maartje Geels
Iran houdt de Verenigde Staten verantwoordelijk voor de mislukte vredesonderhandelingen van afgelopen weekend in Pakistan. De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft gewezen op 'buitensporige eisen en een gebrek aan politieke wil' bij hooggeplaatste Amerikaanse ambtenaren, meldt het Engelstalige staatsmedium PressTV maandag.
In een telefoongesprek met de Franse president Emmanuel Macron zei Pezeshkian dat die factoren een overeenkomst hadden verhinderd. 'Ondanks de overeenstemming die de partijen op deskundig niveau hadden bereikt, hebben de buitensporige eisen en het gebrek aan politieke wil bij hoge Amerikaanse ambtenaren ervoor gezorgd dat het akkoord niet kon worden afgerond', aldus de Iraanse president.
Iran blijft volgens Pezeshkian de diplomatieke weg verkiezen. De Amerikaanse vicepresident JD Vance zei maandagavond bij Fox News dat de gesprekken tussen de VS en Iran tot 'veel vooruitgang' hebben geleid, hoewel beide partijen zonder akkoord waren vertrokken. Vance liet in het midden of en wanneer er verdere onderhandelingen zouden plaatsvinden. 'Dat is eerder een vraag voor de Iraniërs, want de bal ligt nu in hun kamp.'
Belga
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, is dinsdag bij het gesprek tussen Libanon en Israël. CNN meldt dat op basis van een bron binnen het ministerie. De Israëlische ambassadeur in de VS, Yechiel Leiter, ontmoet dan in Washington de Libanese ambassadeur in de VS, Nada Hamadeh.
Volgens Axios is het gesprek tussen de ambassadeurs de ontmoeting op het hoogste niveau tussen Israël en Libanon sinds 1993. De twee landen hebben geen diplomatieke banden. Het zou de bedoeling zijn dat de landen gaan praten over een bestand, maar Israël liet vrijdag weten dat het tijdens de besprekingen niet over een staakt-het-vuren met Hezbollah wil praten.
Hezbollah is de Libanese sjiitische beweging waarmee Israël in oorlog verkeert. De gewapende beweging werd in het begin van de jaren 80 opgericht en wordt gesteund door Iran. Hezbollah verzet zich tegen de aangekondigde gesprekken.
Redactie
Iran heeft volgens The New York Times aan Amerikaanse onderhandelaars voorgesteld om het kernprogramma voor vijf jaar stil te leggen. Twee bronnen aan Iraanse kant en een Amerikaanse bron zeggen tegen de krant dat daar op maandag een voorstel over is gedaan, dat door de Amerikanen zou zijn geweigerd.
Tijdens onderhandelingen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zouden de Verenigde Staten aan Iran hebben gevraagd om het nucleaire programma voor zeker twintig jaar stil te leggen, schrijft The New York Times.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft de afgelopen weken meermaals herhaald dat het doel van de oorlog in het Midden-Oosten is dat Iran al zijn nucleaire ambities opgeeft. Dat over die eis mogelijk te onderhandelen valt, betekent volgens de Amerikaanse krant dat er 'wellicht een pad naar een vredesdeal mogelijk is'.
ANP
Hezbollah-leider Naim Qassem heeft de Libanese regering opgeroepen om het overleg met Israël van morgen te annuleren. Het gesprek tussen de Libanese en Israëlische ambassadeurs in Washington is zinloos, zei de leider van de pro-Iraanse beweging in een televisietoespraak. Daarin zei hij ook dat Hezbollah doorgaat met het beantwoorden van de Israëlische aanvallen op Libanon.
In de Amerikaanse hoofdstad vindt morgen voor het eerst in veertig jaar topoverleg plaats tussen Israël en Libanon. De landen praten over een mogelijk staakt-het-vuren in Libanon, dat is meegesleurd in de Amerikaans-Israëlsche oorlog tegen Iran. Bij de Israëlische aanvallen op het buurland werden in de afgelopen zes weken ruim tweeduizend mensen gedood. Volgens Israël is Libanon geen onderdeel van het bestand dat de VS en Iran vorige week overeenkwamen.
Door het gesprek aan te gaan met Israël hoopt Libanon alsnog tot een wapenstilstand te komen. De kans dat die er komt, lijkt echter zeer gering. Israël zet namelijk in op de ontwapening van Hezbollah, iets waartoe het zwakke Libanese leger momenteel niet in staat is.
De VS hebben Iran tijdens de onderhandelingen van afgelopen weekend gevraagd om de verrijking van uranium voor minstens twintig jaar te staken. Dat meldt Axios op gezag van een anonieme Amerikaanse functionaris en een andere ingewijde. Daarnaast zouden de Amerikanen erop hebben aangedrongen dat Iran al zijn hoogverrijkte uranium van de hand deed.
De onderhandelingen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad liepen op niets uit. De Amerikaanse uitleg was dat beide partijen het niet eens konden worden over de ontmanteling van het Iraanse nucleaire programma, een van de belangrijkste oorlogsdoelen van de regering-Trump.
Onderdeel van dat programma is de verrijking van uranium. Het resultaat van dat proces kan worden gebruikt bij het maken van een kernwapen. Iran beweert dat het alleen voor civiele doeleinden uranium verrijkt, maar daar geloven de Amerikanen niets van. Na afloop van de geklapte gesprekken zei vicepresident JD Vance dat hij de ‘expliciete toezegging’ van de Iraniërs wilde, ‘dat ze geen kernwapen zullen nastreven’.
Iran was volgens de bronnen van Axios nog wel met een tegenbod gekomen en had voorgesteld voor om de verrijking van uranium voor ‘minder dan tien jaar’ te pauzeren. Ook zouden Iraanse onderhandelaars hebben gezegd dat ze akkoord zouden gaan met het ‘onder toezicht’ afbouwen van de voorraad verrijkte uranium. Het regime in Teheran zou goede hoop hebben gehad om tot een akkoord te komen met de VS. Het Amerikaanse besluit om de gesprekken te staken kwam volgens de bronnen dan ook als een verrassing.
President Trump beweerde maandagmiddag (lokale tijd) tegen verslaggevers bij het Witte Huis dat Iran ‘heel graag’ een akkoord wil bereiken met de VS. Een vertegenwoordiger van het regime zou hebben gebeld om aan te dringen op een snelle overeenkomst. Iran heeft dit niet bevestigd.
Jasper Daams
Het Amerikaanse leger heeft schepen in het Midden-Oosten gewaarschuwd voor de maritieme blokkade. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een bericht aan zeevaarders, afkomstig van de US Central Command, het gezag in het Midden-Oosten. Daarin zou staan dat de VS vanaf 16.00 uur (Nederlandse tijd) een blokkade invoeren voor schepen die van en naar Iran willen varen in de Golf van Oman en de Arabische Zee, beide ten oosten van de Straat van Hormuz.
Nadat de gesprekken met Iran afgelopen weekend op niets waren uitgelopen, kondigde president Donald Trump een Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz aan. Die zou ertoe moeten leiden dat er op termijn juist weer schepen door de cruciale vaarroute kunnen varen, zij het op Amerikaanse voorwaarden. Trump schreef vanochtend op Truth Social dat de VS vanaf 16.00 uur schepen zullen blokkeren die Iraanse havens binnenvaren of verlaten.
In de mededeling van het US Central Command dat de blokkade betrekking heeft op de volledige Iraanse kunstlijn. ‘Elk schip dat zonder toestemming het geblokkeerde gebied binnenvaart of verlaat, kan worden onderschept, omgeleid en in beslag genomen’, citeert persbureau Reuters uit het bericht.
Schepen die niet van en naar Iran varen, zullen volgens de VS niet worden gehinderd. ‘De blokkade zal de neutrale doorvaart door de Straat van Hormuz naar of van niet-Iraanse bestemmingen niet belemmeren.’ Ook humanitaire hulp wordt doorgelaten, maar kan wel worden geïnspecteerd.
Het regime in Teheran is woest over de Amerikaanse plannen. Het spreekt van ‘piraterij’ en heeft gedreigd met vergelding in havens van buurlanden. ‘Als de veiligheid van de havens van de Islamitische Republiek Iran in de wateren van de Perzische Golf en de Arabische Zee wordt bedreigd, zal geen enkele haven in de Perzische Golf en de Arabische Zee veilig zijn.’
Jasper Daams
Israël heeft zeker drie mannen gedood in de Gazastrook. Dat melden hulpmedewerkers aan persbureau Reuters. De aanval trof een groep mannen naast een school in Deir al-Balah, in het midden van de Gazastrook.
Israël heeft de aanval nog niet erkend. De dodelijke aanval tekent hoe broos het staakt-het-vuren in Gaza is: sinds het bestand in oktober van kracht is, heeft Israël al 750 Palestijnen gedood in het gebied (ten opzichte van vier Israëlische militairen die door Hamas werden gedood). Israël stelt dat Hamas evenzeer het bestand schendt, omdat de militie nog altijd niet de wapens heeft neergelegd.
Gisteren was een delegatie van Hamas aanwezig in Caïro, om de Israëlische schendingen aan te kaarten. Egypte was een van de bemiddelaars bij de totstandkoming van het staakt-het-vuren. Israël stuurde geen delegatie naar de Egyptische hoofdstad.
Dylan van Bekkum
De Duitse regering wil de prijzen voor brandstof verlagen. Bondskanselier Friedrich Merz kondigde een accijnsverlaging op benzine en diesel van 17 cent per liter aan. De kosten van de maatregel zijn ongeveer 1,6 miljard euro.
Voor de maatregel kostte in Duitsland een liter diesel 2,364 euro en een liter benzine 2,164 euro. Daarmee was Duitsland wel al goedkoper dan Nederland. De adviesprijs voor brandstof in Nederland ligt enkele tientallen centen hoger.
De Ierse regering heeft eveneens de belasting op brandstof verder verlaagd, en bovendien de verhoging van de koolstofbelasting uitgesteld. Die maatregelen kosten zo’n 505 miljoen euro, bovenop voor 250 miljoen euro aan maatregelen die bijna drie weken geleden zijn aangekondigd.
In Ierland proteseerden voornamelijk de landbouw- en transportsector vorige week tegen de hoge brandstofprijzen. Ze eisten maatregelen van de regering en blokkeerden snelwegen, stadscentra en brandstofdepots met vrachtwagens en tractoren. Dit weekend stonden ongeveer 600 van de 1.500 tankstations in het land droog, een aantal dat volgens de sectorfederatie Fuels for Ireland snel dreigt op te lopen.
Hoop op een snelle heropening van de Straat van Hormuz is vervlogen nu de Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat de VS de zeestraat gaat blokkeren. De olieprijzen liepen vandaag daardoor weer op.
Redactie
Uit een peiling van het Israëlische Institute for National Security Studies blijkt dat 61 procent van de Israëliërs het staakt-het-vuren geen goede ontwikkeling vindt. De grote meerderheid (73 procent) gelooft dat Israël de oorlog tegen Iran binnen een jaar zal moeten hervatten, en 76 procent denkt dat Israëlische doelstellingen – een einde aan het regime, het ontmantelen van het ballistische raketsysteem en het afbreken van het nucleaire programma – niet door onderhandelingen met Teheran kunnen worden behaald.
Uit dezelfde peiling blijkt dat 69 procent van de inwoners vindt dat Israël, ongeacht het bestand, zijn operatie in Libanon tegen Hezbollah moet voortzetten – zelfs al gelooft slechts 62 procent dat deze oorlog op de langere termijn tot veiligheid en stabiliteit zal leiden.
Uit reconstructies blijkt dat de Israëlische premier Netanyahu Trump ervan heeft overtuigd Iran aan te vallen, en de twee landen zijn de oorlog samen begonnen. Zes weken later heeft Netanyahu gezegd dat hij het bestand wel ‘steunt’, maar tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat hij de wapens zo snel mogelijk weer wil oppakken.
De Israëlische bevolking lijkt daarachter te staan – ook degenen die helemaal niet op Netanyahu hebben gestemd: 71 procent van de kiezers van de uiterst rechtse coalitie is tegenstander van het bestand, maar 59 procent van de achterban van de oppositie zegt hetzelfde.
De oorlog tegen Iran zal een grote rol spelen bij de verkiezingen die uiterlijk in november moeten plaatsvinden. In de huidige situatie is het voor Netanyahu een flinke opgave om Israëliërs ervan te overtuigen dat de oorlog een succes is geweest.
Sacha Kester
Het Verenigd Koninkrijk zal onder geen beding een bijdrage leveren aan het blokkeren van de Straat van Hormuz. Dat heeft de Britse premier Keir Starmer vandaag gezegd in een interview met BBC Radio 5 Live.
‘In mijn ogen is het cruciaal dat we de Straat juist volledig open krijgen’, zei Starmer. ‘Dát is waar we al onze moeite in hebben gestoken de afgelopen tijd en wat we zullen blijven doen.’
De Amerikaanse oorlog in Iran heeft de verhoudingen tussen het VK en de VS ernstig verzuurd. Het VK weigerde het Amerikaanse leger in eerste instantie om gebruik te maken van Britse bases, tot woede van Trump. Vanochtend herhaalde Starmer dat het niet zijn oorlog is en dat zijn land niet meegevoerd zou worden in deze oorlog.
Ook de Nederlands Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. Dat zou volgens haar ‘averechts’, zo zei ze in radioprogramma Sven Op 1.
Dylan van Bekkum
In Libanon zijn zondag minstens zes mensen om het leven gekomen door Israëlische aanvallen, onder wie een hulpverlener van het Libanese Rode Kruis. Dat meldt het ministerie van Gezondheid.
Israël blijft Libanon bombarderen, ook nadat Iran en de VS een staakt-het-vuren overeen waren gekomen. Zondag werden een dertigtal dorpen in het zuiden en in het oosten van het land aangevallen. Bij een aanval op het dorp Qana, in het zuiden, vielen zeker vijf doden en 25 gewonden, meldt het ministerie van Gezondheid.
Het Rode Kruis meldt dat zijn team 'een rechtstreeks doelwit was van een Israëlische drone' terwijl het een humanitaire missie uitvoerde en het logo van de ngo duidelijk zichtbaar was. De secretaris-generaal van de Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maanverenigingen (IFRC) Jagan Chapagain zei 'ontzet en bedroefd' te zijn over de dood van alweer een tweede vrijwilliger van het Libanese Rode Kruis in enkele weken tijd.
Israël beschuldigt de sjiitische beweging Hezbollah er regelmatig van ambulances te gebruiken voor militaire doelwitten, zonder daarvan bewijzen te leveren. In totaal zijn volgens de autoriteiten sinds het begin van de oorlog al meer dan 80 hulpverleners gedood door Israëlische aanvallen.
Redactie
Het Amerikaanse leger heeft aangekondigd dat het vanaf maandagmiddag 16 uur (Nederlandse tijd) een blokkade zal instellen voor al het scheepvaartverkeer dat van en naar Iraanse havens vaart. Eerder had president Donald Trump gezegd dat de Amerikaanse marine een blokkade van de Straat van Hormuz zou instellen.
'De blokkade zal onpartijdig worden gehandhaafd tegen schepen van alle landen die Iraanse havens en kustgebieden binnenvaren of verlaten, inclusief alle Iraanse havens aan de Arabische Golf en de Golf van Oman', schreef Centcom in een verklaring op sociale media. Overigens zullen schepen die de Straat van Hormuz passeren van en naar niet-Iraanse havens, wel een vrije doorgang krijgen, aldus Centcom.
Volgens Trump zou onder meer het Verenigd Koninkrijk de VS bijstaan bij de blokkade, maar dat wordt door personen die bekend zijn met het standpunt van de regering ontkend tegenover persbureau Bloomberg. De Britse regering verklaarde zondag dat zij blijft pleiten voor de vrijheid van scheepvaart en het openhouden van de straat, en deed geen toezegging over deelname aan Trumps blokkade.
Redactie
Voertuigen van de interim-vredesmacht van de Verenigde Naties (Unifil) in het zuiden van Libanon zijn zondag geramd door een Israëlische tank. Sinds vorige maand voert Israël in dat gebied continu aanvallen uit tegen Hezbollah. Daarbij vallen veel burgerslachtoffers.
'Bij twee gelegenheden vandaag hebben Israëlische soldaten Unifil-voertuigen geramd met een Merkava-tank. In een geval ontstond daarbij aanzienlijke schade', aldus de verklaring. Daarin staat ook dat de Israëlische soldaten een weg hadden geblokkeerd in Bayada, in Zuid-Libanon, 'die wordt gebruikt om toegang te krijgen tot Unifil-posities'.
Ook zouden Israëlische soldaten in de afgelopen week waarschuwingsschoten hebben gelost in het gebied, waarbij duidelijk herkenbare Unifil-voertuigen werden geraakt en beschadigd. In één geval kwam een waarschuwingsschot op slechts een meter afstand terecht van een vredessoldaat die zijn voertuig had verlaten, zo laat Unifil weten.
Redactie
De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz, die president Donald Trump eerder vandaag heeft aangekondigd, zal volgens Trump ‘niet lang’ duren. De blokkade zou inhouden dat de Amerikaanse marine de Straat van Hormuz sluit voor commerciële scheepvaart en dat de Amerikanen er zeemijnen gaan ruimen.
Trump zegt bovendien dat ‘veel landen’ bereid zijn de VS bij de operatie te helpen. Zo zouden het Verenigd Koninkrijk en andere landen mogelijk mijnenvegers sturen. Trump zei dat er al twee Amerikaanse mijnenvegers door de zeestraat zijn gevaren zonder lastig te zijn gevallen. Iran ontkent dat er recent Amerikaanse marineschepen zijn gepasseerd.
Trump herinnerde eraan dat ook de Navo heeft verklaard behulpzaam te kunnen zijn om de scheepvaart in de strategisch belangrijke zeestraat weer op gang te helpen. Afgelopen week zei Navo-chef Mark Rutte dat de organisatie bereid is te helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz. ‘Als de Navo kan helpen, zullen we dat natuurlijk doen’, aldus Rutte.
Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran is de zeestraat door Iran gesloten.
Redactie
De Amerikaanse president Trump heeft een blokkade van de Straat van Hormuz aangekondigd. Trump heeft de Amerikaanse marine opdracht gegeven om schepen tegen te houden die door de zeestraat varen, schrijft hij in een bericht op sociale media. Als de Iraanse marine op Amerikaanse schepen of commerciële tankers schiet zullen ze ‘naar de hel worden gebombardeerd’, aldus Trump.
Volgens Trump konden Iran en de Verenigde Staten het tijdens hun onderhandelingen in Pakistan niet eens worden over de toekomst van het Iraanse nucleaire programma. Ook stelt Trump dat Iran ‘doelbewust heeft nagelaten’ om de Straat eerder te openen voor de internationale scheepvaart.
Naast de blokkade zouden de Amerikanen ook schepen willen onderscheppen die tol hebben betaald aan Iran om door de Straat van Hormuz te mogen varen. Vrijdag zei Trump al dat Iran ‘er goed aan zou doen’ om geen tol te heffen voor de zeestraat. Toen Iran de Straat van Hormuz de afgelopen weken gesloten hield, lieten de Iraniërs schepen uit onder meer India en Pakistan wel toe.
Trump schrijft dat ‘andere landen’ de VS zullen bijstaan bij de blokkade. Welke landen dat zijn, zegt hij niet. Eerder beweerde hij ook dat er landen waren die de VS zouden helpen de Iraanse blokkade te doorbreken, zonder dat daar sprake van was.
Daan de Vries
Israëls hoogste militair, chef-staf Eyal Zamir, heeft de staat van paraatheid van het leger zondag verhoogd na het mislukken van de onderhandelingen tussen de VS en Israël in Pakistan. Dit hebben militaire bronnen bevestigd aan de Israëlische nieuwssite Ynet. Het besluit komt nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu eerder zei dat de oorlog tegen ‘nog niet voorbij is’.
Volgens Ynet, dat goede bronnen in het Israëlische leger heeft, bereidt onder andere de luchtmacht zich voor op het uitvoeren van nieuwe aanvallen. Ook wordt de vergaring van inlichtingen over doelwitten opgevoerd. Er is echter nog geen besluit genomen over nieuwe militaire actie door het kabinet.
Tot de verhoogde voorbereidingsfase van de krijgsmacht werd in februari ook besloten in de dagen voordat de VS en Israël besloten de aanval op Iran te openen. Eenheden hebben van Zamir de opdracht gekregen om de paraatheid in alle delen van de krijgsmacht hoog te houden en de reactietijden te verkorten om voorbereid te zijn op het besluit de oorlog te hervatten.
Netanyahu besloot schoorvoetend de Israëlische bombardementen deze week te staken nadat de VS en Iran een wapenstilstand van twee weken waren overeengekomen. Op zaterdag zei hij in een video gericht aan de Israëlische bevolking dat ‘de campagne nog niet voorbij is’. Netanyahu: ‘Iran wilde ons uitschakelen. Nu vecht het om te overleven. Wij hebben nog veel werk te verzetten.’ De Amerikaanse president Donald Trump zinspeelde zondag op een volledige zeeblokkade om Iran op de knieën te dwingen.
Stieven Ramdharie
In Libanon zijn zondag zeker elf doden gevallen bij nieuwe Israëlische bombardementen en beschietingen. Volgens het Libanese persbureau NNA vielen de slachtoffers onder andere in Maaroub en in Qana in het zuiden van Libanon. Het persbureau meldt ook dat Israëlische Apache-gevechtshelikopters het dorp Taybeh onder vuur namen.
In Maaroub, bij de stad Tyre, werd een huis getroffen waar zeven personen verbleven. Het Israëlische leger, dat al weken in gevecht is met de Libanese militante beweging Hezbollah, heeft nog niet gereageerd op de berichten. Israël zegt doelwitten van Hezbollah onder vuur te nemen sinds het zich tijdens de Iran-oorlog in de strijd mengde.
Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid zijn sinds 2 maart zeker 2.020 doden gevallen en 6.436 gewonden bij de Israëlische beschietingen, onder andere in de hoofdstad Beiroet en Zuid-Libanon. Hezbollah vuurt vrijwel dagelijks raketten en drones af op voornamelijk het noorden van Israël. In de afgelopen dagen zijn de Israëlische bombardementen op Beiroet afgenomen. De strijd in het zuiden van Libanon is echter verhevigd.
Israël en Libanon gaan komende week in de VS praten om een einde te maken aan de strijd. Israël eist onder andere dat de Libanese regering Hezbollah ontwapent. Volgens Iran geldt het staakt-het-vuren dat eerder deze week met de VS is overeengekomen, ook voor de strijd in Libanon. Maar Israël en de VS ontkennen dit.
De paus riep zondag op tot onmiddellijke beëindiging van de oorlog in Libanon. ‘Het beginsel van menselijkheid, dat in het geweten van ieder mens is verankerd en in het internationaal recht is erkend, houdt de morele verplichting in om de burgerbevolking te beschermen tegen de gruwelijke gevolgen van oorlog’, aldus paus Leo na het zondaggebed,
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse marine heeft zaterdag een Iraanse drone neergehaald die twee oorlogsschepen naderde die bezig waren met een missie om door de Straat van Hormuz te varen. Dit meldt The New York Times. De VS en Iran zijn een wapenstilstand van twee weken overeengekomen. Iran heeft de vernietiging van de drone nog niet bevestigd.
De twee marineschepen, de USS Frank E. Petersen en de U.S.S. Michael Murphy, waren de eerste Amerikaanse marineschepen die zich in weken in de Straat van Hormuz begaven. Deze demonstratieve actie, die plaatsvond terwijl de VS en Iran in Pakistan onderhandelden over een vredesakkoord, is ter voorbereiding op het ruimen van mijnen die Iran in de waterweg zou hebben gelegd.
Met dit machtsvertoon wilden de VS ook duidelijk maken dat de waterweg veilig is voor het internationale scheepvaartverkeer. De Iraanse drone werd neergehaald om te voorkomen dat het de bewegingen van de twee torpedobootjagers volgde, aldus Amerikaanse functionarissen tegen de krant. De schepen kwamen de belangrijke waterweg binnen via de Golf van Oman. Nadat ze via de Straat van Hormuz de Perzische Golf hadden bereikt, keerden de schepen weer terug naar de Golf van Oman.
Iran ontkent dat de Amerikaanse schepen door de waterweg zijn gevaren. De Revolutionaire Garde waarschuwde dat elke poging om dit te doen, zal worden beantwoord met een ‘beslissende en krachtige reactie’. De marine van de garde, die zware verliezen leed tijdens de Amerikaanse bombardementen, beweerde nog altijd volledige ‘controle’ te hebben over de Straat van Hormuz.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt dat de oorlog tegen Iran nog lang niet voorbij is, ondanks het staakt-het-vuren met Teheran. Netanyahu zei dit uren voordat de onderhandelingen in Pakistan tussen de VS en Iran mislukten.
‘De campagne is nog niet voorbij’, aldus de premier in een video die hij vrijgaf terwijl de kritiek van de oppositie toeneemt omdat de oorlog niets zou hebben opgeleverd . ‘Iran wilde ons uitschakelen. Nu vecht het om te overleven. Wij hebben nog veel werk te verzetten.’
Netanyahu claimde dat de Iraanse regering flink is verzwakt na de wekenlange oorlog en het liefst een definitieve wapenstilstand wil. Het staakt-het-vuren dat Iran nu met de VS is overeengekomen is twee weken van kracht. ‘Het Iraanse regime smeekt om een wapenstilstand’, aldus Netanyahu. ‘Er zijn interne conflicten in het leiderschap’.
De premier beweerde opnieuw dat de oorlog nodig was omdat Iran ‘zeer dichtbij het verkrijgen van een kernwapen’ was. Volgens hem heeft Israël met de duizenden bombardementen van de Israëlische luchtmacht tot nu toe ‘historische resultaten’ geboekt. Netanyahu: ‘Zonder Operatie Rising Lion en Operatie Roaring Lion zou Iran al kernwapens hebben gehad’, aldus de premier. ‘Wij hebben dat voorkomen.’
Oppositieleiders betogen echter dat Netanyahu de doelen van de oorlog niet heeft bereikt, zoals een einde maken aan het Iraanse nucleaire programma. Iran heeft nog steeds 440 kilo verrijkt uranium dat gebruikt kan worden om kernwapens te maken. ‘Als je zegeviert en wint, hoef je niet om de paar dagen te verkondigen dat je hebt gewonnen’, aldus Yair Golan, een van de leiders van de oppositie.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft na het mislukken van de onderhandelingen met Iran in Pakistan gesuggereerd dat hij kan overgaan tot een volledige blokkade op zee om Teheran alsnog op de knieën te dwingen.
Trump verwees op zijn sociale mediakanaal Truth Social naar een artikel op de Amerikaanse nieuwssite Just the News waarin wordt gewezen op de mogelijkheid van een herhaling van de zeeblokkade tegen Venezuela. Met deze blokkade, die onder andere de olie-export lam legde, probeerden de VS de Venezolaanse economie hard te treffen. Amerikaanse marineschepen werden toen voor de kust geplaatst.
Trump verwijst op Truth Social naar het verhaal maar hij plaatst er geen commentaar bij. ‘Als Iran weigert het definitieve akkoord te accepteren dat de VS zaterdag hebben aangeboden, zou Trump Teheran terug kunnen bombarderen naar het Stenen Tijdperk, zoals hij heeft gezworen’, aldus Just the News, dat pro-Trump is.
‘Of hij zou simpelweg zijn succesvolle blokkadestrategie kunnen herhalen om de toch al wankelende Iraanse economie te verstikken en de diplomatieke druk op China en India op te voeren door hen af te snijden van een van hun belangrijkste oliebronnen.’
Stieven Ramdharie
Iran zegt dat het vastlopen van de onderhandelingen met de VS in Pakistan niet betekent dat verder overleg geen zin heeft. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte zondag dat ‘er nooit een einde komt aan diplomatie’. Maar volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance hebben de VS 'een laatste en beste bod' op tafel gelegd in Islamabad.
‘Er zou geen verwachting moeten zijn geweest dat we tot een akkoord zouden komen in één sessie’, aldus woordvoerder Esmaeil Baqaei. ‘Ik denk niet dat iemand die verwachting had.’ Volgens hem waren er meningsverschillen over ‘twee of drie belangrijke kwesties’. Hij sprak over een ‘verschil in standpunten’.
Iran zegt dat beide landen het wel eens waren geweest over bepaalde zaken, maar het ministerie zei niet welke deze waren. Op zaterdag zei de woordvoerder dat de onderhandelingen ‘intensief’ waren. Ook leek hij kritiek te leveren op de eisen van de Amerikanen. ‘Het succes van dit diplomatieke proces hangt af van de ernst en goede trouw van de tegenpartij, het afzien van buitensporige eisen en onwettige verzoeken en de erkenning van de legitieme rechten en belangen van Iran’, aldus Baqaei op X.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse vicepresident JD Vance noemt het mislukken van de onderhandelingen met Iran ‘slecht nieuws’ voor Teheran. Hij zei niet wat voor gevolgen het vastlopen van het overleg in het Pakistaanse Islamabad zal hebben voor de wapenstilstand met Iran. Vance keerde zondag met lege handen terug naar de VS na 21 uur van onderhandelingen.
De vicepresident noemde het overleg ‘substantieel’. Vance: ‘Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat we geen overeenkomst hebben bereikt, en ik denk dat dat veel slechter nieuws is voor Iran dan voor de VS. Dus we keren terug naar de VS zonder een overeenkomst te hebben bereikt.’
Behalve over het Iraanse nucleaire programma, werd ook gesproken over opening van de Straat van Hormuz, opheffing van de sancties tegen Iran en de bevroren Iraanse tegoeden in onder andere de VS.
‘Wij konden er gewoon niet toe komen dat de Iraniërs bereid waren onze voorwaarden te accepteren’, aldus Vance. ‘Ik denk dat we behoorlijk flexibel waren. We waren erg meegaand. De president zei tegen ons: “Jullie moeten te goeder trouw hier naar toe komen en je uiterste best doen om tot een akkoord te komen”. Dat hebben wij gedaan, maar helaas hebben we geen vooruitgang kunnen boeken.’
Grote struikelblok was de toekomst van het nucleaire programma, in het bijzonder de verzekering van Teheran dat ze nooit een atoombom zullen maken. Vance: 'Het komt er simpelweg op neer dat we een expliciete toezegging nodig hebben dat ze geen kernwapen zullen nastreven en dat ze ook niet zullen zoeken naar de middelen die hen in staat zouden stellen om snel een kernwapen te verkrijgen. Dat is het kerndoel van de president van de Verenigde Staten.'
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse vicepresident JD Vance is vertrokken uit Islamabad. Na 21 uur overleg is er altijd nog geen akkoord bereikt met Iran, zei hij zondag tegen verslaggevers. Hij zei Iran een 'laatste en beste' voorstel te hebben gedaan dat volgens hem een basis kan vormen voor een overeenkomst. Over de inhoud gaf hij geen details. 'We zullen zien of de Iraniërs dat accepteren', aldus Vance.
Iran had eerder nog laten weten dat de gesprekken zondag zouden doorgaan. Later stelde Teheran dat het overleg was vastgelopen op 'onredelijke' Amerikaanse eisen.
Volgens Vance draait het vooral om de vraag of Iran zich voor de lange termijn wil vastleggen op het niet ontwikkelen van een kernwapen. Die toezegging heeft de VS volgens hem niet gekregen. Eerder op de dag hadden bronnen gemeld dat de gesprekken waren vastgelopen op de controle over de Straat van Hormuz, maar daarover gaf Vance geen commentaar.
Redactie
De tweede gespreksronde tussen de Verenigde Staten en Iran in Islamabad is na veertien uur beëindigd. Dat meldt de Iraanse regering op X. De onderhandelingen gaan nog wel door, ondanks enkele resterende meningsverschillen, aldus Teheran. Grootste struikelblok blijft daarbij de Straat van Hormuz, zo schrijven Iraanse staatsmedia en de Britse krant Financial Times.
Volgens een Iraanse tv-verslaggever worden de gesprekken zondag voortgezet.
Redactie
Twee Amerikaanse marineschepen zijn door de Straat van Hormuz gevaren als onderdeel van een missie om de zeestraat van alle mijnen te ontdoen. Dat schrijft het Amerikaanse militaire commando in de regio, Centcom, op X. Iran ontkent dat.
'Vandaag zijn we begonnen met het tot stand brengen van een nieuwe doorgang en we zullen deze veilige route binnenkort delen met de maritieme sector om de vrije handelsstroom te bevorderen', aldus admiraal Brad Cooper, commandant van Centcom. Een woordvoerder van het Iraanse leger 'ontkent ten stelligste' dat dit is gebeurd, schrijft het Iraanse persbureau Tasnim.
Het persbureau zei ook dat Iraanse en Amerikaanse delegaties in Islamabad zijn begonnen aan een nieuwe gespreksronde, met Pakistaanse functionarissen als bemiddelaars.
Volgens Iraanse staatsmedia, maar ook de Britse krant Financial Times, vormt de heropening van de Straat van Hormuz een groot struikelblok in de onderhandelingen. Tasnim noemt de nieuwe gespreksronde daarom een 'laatste kans' om tot overeenstemming te komen.
ANP
De Iraanse staatstelevisie meldt dat in Pakistan inmiddels twee vredesonderhandelingsrondes tussen Iran en de Verenigde Staten hebben plaatsgevonden, en dat er ‘waarschijnlijk vanavond of morgen’ een derde ronde komt.
‘Deskundigen van beide partijen’ zijn bezig tot een vredesakkoord te komen dat verder gaat dan het twee weken durende staakt-het-vuren dat woensdag van kracht werd, aldus de televisie, die zich baseert op informatie van ‘een persoon die dicht bij de Iraanse onderhandelaars staat’.
Redactie
De Franse president Emmanuel Macron heeft op X gezegd dat hij zijn Iraanse ambtgenoot Massoud Pezeshkian heeft gesproken. Hij heeft hem opgeroepen de kans te grijpen die de gesprekken in Islamabad bieden om de weg vrij te maken voor een ‘duurzame de-escalatie’, schrijft Macron, en voor een ‘ambitieuze overeenkomst die solide garanties biedt voor de veiligheid in de regio, met alle betrokken landen’.
Macron: ‘Ik heb benadrukt dat Iran de vrijheid en veiligheid van de scheepvaart in de Straat van Hormuz zo snel mogelijk moet herstellen, en dat Frankrijk bereid is daaraan bij te dragen. Ik heb het belang van volledige naleving van het staakt-het-vuren benadrukt, ook in Libanon. Frankrijk steunt de acties van de Libanese autoriteiten volledig, aangezien zij als enigen legitiem bevoegd zijn om de staatssoevereiniteit uit te oefenen en over het lot van Libanon te beslissen.’
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
Er zijn na indirecte nu ook directe gesprekken gaande tussen de Amerikaanse en Iraanse delegaties in Islamabad, melden Amerikaanse media. De Amerikaanse vicepresident JD Vance ontmoet daarbij de Iraanse hoofdonderhandelaar Mohammed Ghalibaf, in het gezelschap van onder meer Steve Witkoff en Jared Kushner.
Het is onduidelijk wat dat betekent voor het verloop van onderhandelingen. Volgens Iraanse media zouden de indirecte gesprekken goed zijn verlopen en zouden de VS hebben toegezegd dat Israël zich terughoudender opstelt in Libanon. Of dat klopt is onduidelijk.
In zekere zin is het al historisch dat de partijen elkaar direct ontmoeten. Het is de hoogste directe ontmoeting tussen de VS en Iran sinds de Iraanse revolutie in 1979, waarna de verhoudingen tussen de landen sterk verslechterden.
Joram Bolle
Na bilaterale ontmoetingen tussen de VS en de Pakistaanse premier en Iran en de Pakistaanse premier, zijn de onderhandelingen tussen Iran en de VS nu echt begonnen. Dat melden Amerikaanse en Iraanse media.
Onduidelijk is of er al een voorakkoord ligt over een staakt-het-vuren in Libanon en het vrijgeven van Iraanse tegoeden. Dat stelden de Iraniërs als voorwaarden om überhaupt aan de onderhandelingen te beginnen.
De gesprekken zouden indirect worden gevoerd. Dat betekent dat bemiddelaar Pakistan heen en weer gaat tussen kamers waar de delegaties van de VS en Iran zitten om boodschappen over te brengen.
De Amerikaanse president Trump gebruikt de tijd intussen om op zijn socialemediaplatform Truth Social uitgebreid uiteen te zetten hoe de VS volgens hem het Iraanse leiderschap en de Iraanse strijdkrachten volledig hebben weggevaagd. De VS zouden nu bezig zijn de Straat van Hormuz schoon te vegen. Daarvoor levert hij geen enkel bewijs.
De status van de Straat van Hormuz is een van de belangrijkste breekpunten bij de onderhandelingen. Iran wil definitief zeggenschap over wie er door de zeestraat mag varen, wat voor de VS onbespreekbaar is.
Joram Bolle
China wil binnen enkele weken wapens leveren aan Iran. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN op gezag van bronnen in de Amerikaanse inlichtingendiensten. Het zou gaan om nieuwe luchtverdedigingssystemen.
De Chinese regering zou de systemen via andere landen willen vervoeren om zo te verhullen dat China erachter zit. De Chinese ambassade in Washington ontkent de berichtgeving.
China is een bondgenoot van Iran en heeft in het verleden wapens en wapentechnieken verkocht aan het land. De Chinese regering hield zich tot dusver echter op de vlakte wat betreft de oorlog in Iran.
China wordt evenzeer getroffen door de Iraanse afsluiting van de Straat van Hormuz. Wereldwijd en ook in China leidt dit tot ernstige schaarste aan brandstof. Persbureau AP en The New York Times meldden eerder in de week dat China druk had uitgeoefend op Iran om akkoord te gaan met het huidige staakt-het-vuren, dat zou leiden tot een heropening van de zeestraat. Na Israëlische aanvallen op Libanon sloot Iran de Straat van Hormuz echter weer.
Bij Israëlische aanvallen op Zuid-Libanon zijn tien mensen omgekomen. Dat meldt het Libanese ministerie van Gezondheid. Het gaat om drie aanvallen in de regio Nabatieh.
Bij de aanval zouden ook enkele hulpverleners zijn omgekomen. Het Israëlische leger heeft nog geen melding gemaakt van deze aanval.
In tegenstelling tot wat Iran en bemiddelaar Pakistan meldden, valt Libanon volgens Israël en de VS niet onder het huidige staakt-het-vuren. Woensdag voerde Israël een grootschalige aanval uit op verschillende delen van Libanon, waarop Hezbollah ’s nachts Israël bestookte.
Bij de vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran in Islamabad die momenteel plaatsvinden, is een regionaal staakt-het-vuren waar ook Libanon onder valt een belangrijke eis van de Iraanse delegatie. De VS hebben hier nog niet mee ingestemd.
Dylan van Bekkum
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft een ontmoeting gehad met de Amerikaanse vicepresident JD Vance en de rest van de Amerikaanse delegatie, meldt het Witte Huis. Ook de Iraanse delegatie onder leiding van parlementsvoorzitter Mohammed Ghalibaf heeft een ontmoeting gehad met Sharif.
Verder is er opvallend weinig bekend over de onderhandelingen: niet wanneer ze plaatsvinden, hoe ze plaatsvinden en wie met wie om tafel gaat. Mogelijk zitten de Amerikaanse en Iraanse delegaties in aparte kamers en pendelen de Pakistaanse bemiddelaars heen en weer om boodschappen over te brengen.
De onderhandelingen beginnen al onder een gespannen sfeer. Ghalibaf maakte van tevoren bekend dat de inhoudelijke gesprekken pas kunnen beginnen als de VS Israël dwingen tot een wapenstilstand in Libanon en de Amerikanen bepaalde bevroren tegoeden vrijgeven.
Over die bevroren tegoeden doen tegenstrijdige berichten de ronde. Iraanse bronnen melden tegen persbureau Reuters dat de VS akkoord zijn met het vrijgeven van sommige tegoeden. Mogelijk gaat het om een bedrag van zo’n 6 miljard dollar. Dat bedrag zegde de vorige Amerikaanse president Biden toe aan Iran na een gevangenenruil met de VS, maar werd opnieuw bevroren nadat Iran-bondgenoot Hamas Israël aanviel op 7 oktober 2023. De Amerikanen ontkennen dat ze de tegoeden nu vrijgeven.
Joram Bolle
De heropening van de Straat van Hormuz wordt bemoeilijkt omdat Iran niet weet waar alle zeemijnen liggen die het land heeft geplaatst. Dat schrijft The New York Times op gezag van Amerikaanse functionarissen.
Mogelijk heeft die wetenschap ook invloed op de onderhandelingen met de VS in Islamabad. Dat scheepsverkeer weer ongemoeid door de Straat van Hormuz kan, is een van de belangrijkste eisen van de VS.
Na het sluiten van het staakt-het-vuren beloofde Iran de zeestraat weer open te stellen, maar dat gebeurt nog niet. Iran zegt dat dat te maken heeft met het uitblijven van een staakt-het-vuren in Libanon, maar repte ook van ‘technische beperkingen’. Daarmee doelt het land volgens Amerikaanse bronnen op de zeemijnen.
Die zijn door kleine Iraanse marinebootjes razendsnel in het water geplaatst. Volgens The New York Times is daarbij niet goed vastgelegd waar precies. Ook zijn er mogelijk mijnen afgedreven naar andere plekken.
Joram Bolle
De Amerikaanse delegatie is geland in Islamabad, met aan boord vicepresident JD Vance. Een Iraanse delegatie arriveerde eerder al. De twee landen praten in de Pakistaanse hoofdstad verder over een mogelijke vrede in Iran.
In de nacht van dinsdag op woensdag sloten de VS en Iran, onder bemiddeling van Pakistan, een voorlopig staakt-het-vuren. Dat was bedoeld om verdere escalatie te voorkomen en vervolgens door te onderhandelen.
Vrijwel direct bleek dat staakt-dat-vuren zeer broos te zijn. Israël voerde woensdag een enorme aanval op Libanon uit, terwijl Pakistan had verkondigd dat ook dat land onder het staakt-het-vuren zou vallen. Israël en de VS ontkennen dit. Ook in Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit waren explosies. Iran sloot vervolgens de Straat van Hormuz weer.
De permanente heropening van de cruciale zeestraat is een van de belangrijkste doelen van de onderhandelingen. Voor de VS is het van belang de oorlog te kunnen beëindigen met zo min mogelijk gezichtsverlies.
In het vijfsterrenhotel Serena in Islamabad zijn behalve Vance gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner aanwezig. De Iraanse delegatie bevat onder meer de minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, en parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf.
Die laatste zette de boel nog voor de onderhandelingen begonnen op scherp met een bericht op X: de VS moeten een staakt-het-vuren in Libanon en het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden toezeggen voordat de onderhandelingen überhaupt kunnen beginnen.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Amerikaanse vicepresident was als enige tegen de Iran-oorlog, maar moet hem nu afhandelen
De Amerikaanse president Donald Trump heeft vrijdag verzekerd dat de Straat van Hormuz 'binnenkort' weer open zal zijn, met of zonder de medewerking van Iran. Zaterdag vinden in Pakistan vredesgesprekken plaats tussen de Verenigde Staten en Iran.
Iran controleert de strategisch belangrijke zeestraat sinds de VS en Israël eind februari aanvallen lanceerden op Iran. Ondanks het akkoord over een tijdelijk staakt-het-vuren tussen de VS en Iran van woensdagnacht, blijft het onzeker of en hoeveel olietankers het Iraanse regime door de Straat van Hormuz laat varen. Voor de oorlog tegen Iran voeren gemiddeld 138 schepen per dag door de Straat van Hormuz.
'We gaan de Golf, of de Straat zoals zij die noemen, opnieuw openen', zei Trump vrijdag tegen journalisten voor hij op de presidentiële Boeing Air Force One stapte richting Virginia. 'Ik denk dat dat vrij snel zal gaan. En als dat niet het geval is, zullen we dat op de een of andere manier regelen', zei hij.
Iraanse en Amerikaanse delegaties voeren zaterdag vredesonderhandelingen in Pakistan. Voor Iran kunnen de onderhandelingen pas van start gaan als Washington instemt met de Iraanse voorwaarden: een wapenstilstand in Libanon en de vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden.
Trump zei vrijdag dat voor hem de deal vooral moet draaien rond het inperken van de Iraanse nucleaire capaciteiten. 'Geen nucleair wapen. Dat is 99 procent van het verhaal', zei hij volgens CNN. Op de vraag of de deal ook de Straat van Hormuz zou omvatten, antwoordde hij positief. 'Maar die zal automatisch heropenen', zei hij.
Trump dreigde eerder op dag nog om Iran opnieuw aan te vallen als de gesprekken mislukken. Vicepresident JD Vance, die de Amerikaanse delegatie leidt, riep Iran op om de VS niet voor de gek te houden, maar hij beloofde ook 'te proberen positieve onderhandelingen te voeren'.
Belga
Bij een Israëlische luchtaanval op een controlepost van de Gazaanse politie in het Bureij-vluchtelingenkamp in het centrale deel van de Gazastrook zijn zeker zes doden gevallen. Dat melden lokale zorgverleners. Het is niet duidelijk of de slachtoffers ook politiemedewerkers zijn.
Volgens medische hulpverleners en politiebronnen in Gaza zijn sinds oktober tientallen leden van de door Hamas geleide politiemacht omgekomen bij een reeks Israëlische aanvallen.
Bij de aanval bij het Bureij-vluchtelingenkamp zaterdag raakten ook meerdere mensen gewond.
ANP
De ambassadeurs van Israël en Libanon in Washington hebben telefonisch afgesproken dat de twee landen elkaar dinsdag treffen in de Amerikaanse hoofdstad om te praten over een bestand, meldt de regering in Beiroet. Ook de ambassadeur van de VS in Libanon nam deel aan het telefoongesprek.
Het gesprek zou het eerste directe contact tussen de twee landen zijn geweest om tot een bestand te komen. Na het sluiten van een staakt-het-vuren door de VS en Iran ontstond onduidelijkheid over of dit ook voor Libanon en Hezbollah zou gelden. Bij Israëlische aanvallen op Libanon vielen sindsdien honderden doden.
De onderhandelingen moeten plaatsvinden op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Libanon en Israël hebben geen diplomatieke banden en directe gesprekken tussen de twee landen zijn zeldzaam. Hezbollah verzet zich tegen de gesprekken, maar premier Nawaf Salam en president Joseph Aoun stellen dat alleen hun regering bevoegd is de onderhandelingen te voeren.
ANP
De Iraanse onderhandelingsdelegatie, onder leiding van parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, is aangekomen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Dat meldt de Iraanse staatstelevisie vrijdagavond. Zaterdag staan vredesonderhandelingen met de Verenigde Staten op het programma.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi maakt ook deel uit van de delegatie, aldus de zender. In de boodschap wordt herhaald dat de onderhandelingen pas van start zullen gaan als Washington instemt met 'de voorwaarden van Iran'.
Ghalibaf heeft eerder gezegd dat hij een wapenstilstand in Libanon en de vrijgave van de bevroren Iraanse tegoeden eist alvorens er gesprekken zullen plaatsvinden. Het gaat om tegoeden die bevroren werden als onderdeel van Amerikaanse sancties tegen Iran voor de verrijking van uranium.
Het Amerikaanse onderhandelingsteam wordt geleid door vicepresident JD Vance, die pas zaterdagochtend in Pakistan verwacht wordt. Hij wordt vergezeld door speciaal gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump.
Voor hij op het vliegtuig naar Islamabad stapte, riep Vance Iran op om Washington 'niet voor de gek te houden', maar hij beloofde ook 'te proberen om positieve onderhandelingen te voeren'. 'Als de Iraniërs bereid zijn om te goeder trouw te onderhandelen, zijn wij volledig bereid om hen te hand te reiken', aldus Vance.
Trump heeft gezegd dat de blokkade van de Straat van Hormuz de enige troef is die Iran in handen heeft. Hij dreigde ook opnieuw met aanvallen op Iran als de onderhandelingen zouden mislukken.
Belga
Lees hier ook: Wie is Mohammad Ghalibaf, de Iraanse onderhandelaar die straks tegenover de Amerikanen zit?
Als de Straat van Hormuz niet binnen drie weken geopend wordt, dreigen structurele tekorten aan vliegtuigbrandstof op Europese luchthavens. Daarvoor waarschuwt de brancheorganisatie van Europese luchthavens, ACI Europe, in een brandbrief aan de Europese Commissie. Een brandstoftekort zou volgens ACI ‘tot ernstige verstoring op luchthavens leiden’ en ‘zware economische gevolgen’ kunnen hebben.
Normaliter komt zo’n 40 procent van de vliegtuigbrandstof (waaronder kerosine) die in Europa wordt verbruikt door de Straat van Hormuz. Volgens ACI beginnen de voorraden kerosine te slinken, zeker omdat militaire vliegtuigen daar een grotere aanspraak op zijn gaan maken. De gemiddelde prijs is sinds het begin van de Iran-oorlog meer dan verdubbeld.
ACI vraagt de Europese Commissie in de brief, die gisteren is gestuurd, om een monitoringsysteem op te zetten voor de toevoer van kerosine. Verder zou de Commissie andere mogelijkheden voor import moeten onderzoeken.
Barin, de belangenbehartiger van luchtvaartmaatschappijen op Schiphol, waarschuwde vorige week voor annuleringen als de blokkade van de Straat van Hormuz langer voortduurt. Met name langeafstandsvluchten kunnen dan worden getroffen. Verschillende Italiaanse luchthavens zagen zich deze week genoodzaakt brandstofbeperkingen in te voeren.
Schiphol zegt tegen persbureau ANP dat het op de hoogte is van de brief van ACI Europe. Volgens de luchthaven is er momenteel geen sprake van een tekort aan vliegtuigbrandstof op Schiphol.
Schiphol verwijst ook naar uitspraken van minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat in de Tweede Kamer deze week. Hij zei dat Nederland en Europa ‘zeker voor vijf maanden aan kerosinevoorraad’ hebben.
Thom Canters
Het Israëlische leger heeft vandaag meerdere bombardenten uitgevoerd in het zuiden en het oosten van Libanon. Bij luchtaanvallen op en rondom de zuidelijke plaats Nabieteh zijn 21 doden gevallen, meldt het Libanese dagblad L'Orient-Le Jour.
Onder de doden in Nabieteh, op zo’n 50 kilometer ten zuiden van Beiroet, zijn dertien medewerkers van de Libanese veiligheidsdiensten. Volgens L'Orient-Le Jour trof Israël een kantoor van de veiligheidsdiensten. De Libanese president Joseph Aoun heeft de aanval veroordeeld.
Twitter bericht wordt geladen...
De plaats Jbaa, 10 kilometer noordelijker, was volgens Libanese media ook het doelwit van Israël vandaag. Volgens het persbureau NNA werd een autowasserij getroffen. Daarbij zijn de eigenaar, zijn twee zoons en drie anderen gedood. In Sohmor, gelegen in de oostelijke Bekavallei, zijn twee mensen gedood bij een Israëlische aanval, meldt NNA.
Het Israëlische leger heeft geen verklaringen naar buiten gebracht over Nabieteh, Jbaa of Sohmor. Wel zegt het leger aanvallen te hebben uitgevoerd vandaag op doelen van Hezbollah in het zuiden van Libanon, waaronder plekken vanuit waar de beweging raketten zou afvuren op Israël.
Naar eigen zeggen heeft het Israëlische leger sinds het begin van de Iran-oorlog ruim 4.200 doelen van Hezbollah bestookt en 1.400 strijders van de beweging gedood. Bewijs voor die beweringen levert het niet. Volgens het Libanese gezondheidsministerie zijn er ongeveer 1.900 Libanezen gedood.
Thom Canters
Aan de vooravond van de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran in het Pakistaanse Islamabad, heeft de Iraanse delegatieleider de zaak op scherp gezet. In een bericht op X eist parlementsvoorzitter Mohammad Ghalibaf dat het staakt-het-vuren ook in Libanon van kracht is voordat de onderhandelingen van start gaan. Verder moeten de VS geblokkeerde Iraanse tegoeden vrijgeven.
De reikwijdte van het bestand is al sinds het ingaan ervan een bron van frictie tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds. Waar Teheran stelt dat is afgesproken dat Libanon ook valt onder het staakt-het-vuren, ontkennen de andere twee dat. Hoewel president Donald Trump Israël naar eigen zeggen heeft gevraagd zich in te houden, heeft het Israëlische leger ook vandaag nog luchtaanvallen uitgevoerd op Libanon.
De kwestie is tekenend voor het getouwtrek tussen de VS en Iran over de basis voor de gesprekken die morgen van start gaan. Volgens Iran is dat zijn eigen zogenoemde tienpuntenplan, dat voorschrijft dat de oorlog in Libanon ten einde komt. Trump noemde dat plan aanvankelijk een ‘werkbare basis’, maar heeft daarna juist weer verwezen naar een Amerikaans vijftienpuntenplan waar Iran het al in grote mate over eens zou zijn.
Het vrijgeven van de bevroren tegoeden staat niet in de versie van het tienpuntenplan die deze week staatspersbureau IRNA naar buiten werd gebracht. Wel was het terug te vinden in een versie die de staatstelevisie publiceerde.
Thom Canters
Lees hier ook: Wie is Mohammad Ghalibaf, de Iraanse onderhandelaar die straks tegenover de Amerikanen zit?
Het Nederlandse marinefregat Zr.Ms. De Ruyter, dat aanstaande zondag koers zet richting Zuidoost-Azië, maakt op zijn reis een tussenstop in het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat door de Rode Zee, om daar bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart te beschermen. ‘Waar nodig speelt Nederland eventueel in op de ontwikkelingen in het gebied’, meldt het ministerie van Defensie.
Op dit moment vaart een ander Nederlands fregat, de Zr.Ms. Evertsen, in de oostelijke Middellandse Zee. Daar vaart het mee met een Franse vloot, die Cyprus en het Navo-gebied beschermen tegen luchtaanvallen die verband houden met de oorlog in het Midden-Oosten.
De missie waar Zr.Ms. De Ruyter nu aan zal deelnemen is in 2024 door de EU opgetuigd om schepen in de Rode Zee te beschermen tegen aanvallen van de Jemenitische Houthi’s, bondgenoten van Iran. Hoewel die zich in het huidige conflict relatief afzijdig houden, blijft de situatie in het gebied gespannen.
Bovendien is Nederland op dit moment bezig in kaart te brengen hoe het een bijdrage kan leveren aan een internationale missie om de Straat van Hormuz te beveiligen. Defensieminister Dilan Yesilgoz zei vandaag dat daar ‘scenario’s’ voor worden gemaakt. Een definitief besluit, ook over de eventuele inzet van Nederlandse militairen, is nog niet genomen.
Yesilgoz benadrukte ook dat de Zr.Ms. Evertsen niet zonder meer naar de Straat van Hormuz wordt gestuurd, als de Fransen besluiten dat het vliegdekschip dat leiding geeft aan de vloot, de Charles de Gaulle, die kant op gaat.
Thom Canters
Oekraïense militairen hebben in meerdere landen in het Midden-Oosten Iraanse Shahed-drones uit de lucht geschoten. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd. Volgens Zelensky maken de acties deel uit van een poging om de landen in de buurt van Iran ‘te helpen een modern afweringssysteem te bouwen dat echt kan werken’.
De Oekraïeners hebben zich noodgedwongen ontpopt als experts op het gebied van drone-onderschepping, en met name de Shaheds. Die heeft Iran in ruime mate geleverd aan Rusland, dat ze inzet bij de voortdurende luchtaanvallen op Oekraïense doelwitten. Inmiddels bouwt Rusland de drones in eigen beheer.
Nadat Israël en de Verenigde Staten eind februari waren begonnen met hun aanvallen op Iran, bleek al snel de kwetsbaarheid van de Golfstaten voor de Iraanse tegenaanvallen met drones. Teheran richtte die regelmatig op de landen Amerikaanse luchtmachtbases en olie-infrastructuur in de Golfstaten.
Oekraïne verkoopt de landen rondom de Perzische golf voor een paar duizend euro afweerraketten, waar die van het Amerikaanse Patriotsysteem al snel 4 miljoen euro per stuk kosten. ‘We helpen hen om hun beveiliging te versterken in ruil voor bijdragen aan de weerbaarheid van ons land’, zei Zelensky. ‘Dit gaat om veel meer dan alleen geld verdienen.’
Miluska van Rompu
De defensieminister van Pakistan, de belangrijkste bemiddelaar in de oorlog tussen Iran en de VS, heeft fel uitgehaald naar Israël, het derde land in het conflict in het Midden-Oosten. In een inmiddels verwijderd bericht op X beschuldigde de minister het land van ‘genocide’ in Libanon en noemde hij Israël ‘kwaadaardig’.
Dinsdagnacht sloten de partijen een staakt-het-vuren en beloofden ze in Pakistan verder te onderhandelen over permanente vrede. Het is een broos bestand gebleken, want VS-bondgenoot Israël blijft Libanon bombarderen.
De Pakistaanse minister van defensie Khaja Asif reageerde fel op X. ‘Terwijl er vredesgesprekken gaande zijn in Islamabad, wordt er genocide gepleegd in Libanon. (...) Ik hoop en bid dat de mensen die deze kankergezwel‑achtige staat op Palestijns land hebben gecreëerd om van Europese joden af te komen in de hel zullen branden.’
Een woordvoerder van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de woorden ‘schandalig’. ‘Zo’n uitspraak mag van geen enkele regering worden getolereerd, zeker niet van een land dat beweert een neutrale bemiddelaar voor vrede te zijn.’
De kwestie laat zien in welke positie Pakistan zich heeft gemanoeuvreerd. Op het wereldtoneel speelt het land zichzelf in de kijker, als bemiddelaar in een grote geopolitiek conflict. Tegelijkertijd voelt de Pakistaanse bevolking een sterke antipathie tegen Israël vanwege hun behandeling van de Palestijnen, zegt Farhan Hanif Siddiqi, professor internationale betrekkingen aan het Institute of Business Administration in Karachi. Het is daarom politiek opportuun om het volk te laten zien dat het kritisch blijft op Israël.
De uitspraak heeft voorlopig geen effect op de vredesonderhandelingen die vrijdag zijn gestart. Delegaties uit de VS als Iran zullen daar praten over een permanente vrede. Israël is bij die onderhandelingen niet aanwezig: Pakistan erkent dat land formeel niet.
Ashwant Nandram
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant