is redacteur van Zondag en televisierecensent van de Volkskrant.
De mooiste uitspraak na het overlijden van Sonja Barend kwam zondagavond van Hanneke Groenteman, haar vriendin, collega en leeftijdsgenoot. ‘Het is iemand die niet dood kan zijn, vind ik. Ook als ik de foto’s zie, denk ik: Sonja, forever. Zij was te levend om dood te gaan.’
De koningin, ze is niet meer. Decennialang waren de avond en Sonja Barend voor de televisiekijker (soms vijf miljoen mensen – Tina Nijkamps kijkcijfermeter zou er een burn-out van krijgen) onlosmakelijk met elkaar verbonden. Pauw & De Wit laste naar aanleiding van het nieuws een speciale uitzending in, helemaal in het teken van het ontvallen Vara-icoon.
Groenteman vertelde in shock te zijn, ondanks dat ze wist dat Barends gezondheid broos was. Ze hadden nog regelmatig contact. ‘Dapper als ze was, deed ze nog de dingen die ze wilde doen.’
Ze was trouw, loyaal, geestig, empathisch, had zelfspot. Een flirt, ook – Catherine Keyl zei in Shownieuws dat Sonja Barend het flirten haast had uitgevonden, zo schalks als ze was. Weten we het nog, hoe ze zich door Wilfried de Jong op de mond liet kussen, hoe ze zo lekker gewaagd was aan Pim Fortuyn, zonder hem – qua politieke kleur toch eigenlijk een tegenstander – als mens af te doen.
Het interview met de man die zijn auto boven zijn vrouw verkoos, het gesprek waarin een vader vertelt dat hij na de schok dat zijn dochter met een jongen van kleur thuiskwam, toch had ingezien dat het een ‘kei van een jongen is, gewoon een mens ook, net als wij’.
Fragmenten die Barends kwaliteiten toonden, maar de kijker zondagavond ook likkebaardend naar die tijd brachten waarin televisie nog onbevangen was. Ja, Sonja durfde veel, zei Keyl, maar ze werd daarin ook vrijgelaten. ‘Nu staat alles op zo’n kreng van een autocue.’
Wat de huidige generatie televisiemakers van haar kan leren, vroeg Humberto Tan in RTL Tonight. Twan Huys herinnerde zich vooral haar flexibiliteit, het lef heibel in de hut te hebben. Geen calamiteit bracht haar van haar à propos. Een bommelding in de studio? Barend vervolgde de uitzending op straat, het snoer van de camera was er immers lang genoeg voor.
‘Het is zo intens aantrekkelijk allemaal ook’, zei Groenteman. ‘Qua intelligentie, qua presence. Je wou er gewoon van meesnoepen.’
Schatplichtig, het woord viel in alle drie de uitzendingen. ‘Eva, Jeroen, Matthijs’, somde Angela de Jong op in Pauw & De Wit – hun manier van presenteren was er niet geweest zonder haar, die vrouw die met de grootste controle alles uit de hand liet lopen. Breng ons toch terug naar toen dat nog kón, leken alle aanwezige televisiemakers ook te willen zeggen. En ook als (iets jongere) kijker begreep ik het eigenlijk volledig, die weemoed.
Source: Volkskrant