De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar heeft daags na zijn verkiezingsoverwinning gezegd dat hij de grondwet wil laten aanpassen zodat premiers maximaal twee termijnen kunnen dienen. Ook anticorruptiemaatregelen staan bovenaan zijn to-dolijst.
"Hongarije heeft voor regimeverandering gestemd", zei Magyar maandagmiddag tegen de verzamelde pers in Boedapest. De conservatieve oppositieleider versloeg de zittende premier Viktor Orbán zondag bij de verkiezingen met een tweederdemeerderheid.
Magyar vroeg de Hongaarse president Tamás Sulyok om het parlement bijeen te roepen zodra alle stemmen zijn geteld. Op dat moment kan hij worden aangesteld als premier. Dat kan nog enkele weken duren. Mogelijk treedt hij op 5 mei aan.
Magyar riep Sulyok tegelijkertijd op om af te treden. De president is een partijgenoot en bondgenoot van Orbán.
In zijn toespraak gaf Magyar aan waar zijn prioriteiten zullen liggen als premier. Zo wil hij de grondwet laten aanpassen om te vermijden dat premiers te lang aan de macht blijven. Orbán was de afgelopen zestien jaar premier van Hongarije en bekleedde die functie ook al tussen 1998 en 2002.
Ook wil de oppositieleider meteen werk maken van anticorruptiemaatregelen. Daarmee hoopt hij 20 miljard euro aan EU-tegoeden vrij te maken. De Europese Unie houdt dat geld voor Hongarije achter als straf voor de uitholling van de rechtsstaat door Orbán.
Magyar deelde op het podium nog een sneer uit richting Orbán en diens buitenlandminister Péter Szijjártó. "Velen dachten dat Szijjártó al was verdwenen, omdat hij niet bij de speech van Orbán was. Maar hij is terecht: hij haalt documenten door de papierversnipperaar op het ministerie. Net zoals in de tijden van de eenpartijstaat."
Nu 98 procent van de stemmen zijn geteld is duidelijk dat Magyar een zware klap heeft toegediend aan Orbán. Zijn centrumrechtse partij Tisza krijgt 52,9 procent van de stemmen, tegenover 38,7 procent voor Orbáns partij Fidesz. Dat vertaalt zich in respectievelijk 138 en 55 zetels. Volgens Magyar kan die verhouding nog in zijn voordeel veranderen als de laatste briefstemmen zijn geteld.
Met de tweederdemeerderheid kan de politicus makkelijker besluiten van Orbán terugdraaien en ook de grondwet aanpassen. Het is nog wel de vraag hoe het beleid van Magyar er in de prakrijk komt uit te zien. De politicus werd in 2002 lid van de partij van Orbán en stapte in 2024 op uit onvrede over corruptieschandalen. Hij pleit nog steeds voor een streng migratiebeleid.
Orbán noemde de verkiezingsuitslag zondagavond in een toespraak "pijnlijk maar helder". Hij zei ook dat hij de winnende partij had gefeliciteerd.
Magyar bedankte Rusland en China maandag voor het respecteren van de keuze van de Hongaren. Opvallend: het Kremlin zei de politicus niet te zullen feliciteren met zijn overwinning omdat Hongarije een "onvriendelijk land" is. Onder Orbán waren de banden tussen Moskou en Boedapest juist erg warm.
Source: Nu.nl algemeen