De Nederlandse darter Noa-Lynn van Leuven mag als trans vrouw niet meer meedoen bij de vrouwen. Waarom zijn we zo snel bereid om iemand eerst als risico te zien en pas daarna als medespeler, vraagt Selm Merel Wenselaers zich af.
Er is iets ontroerends aan darts. Geen stadionlawaai, geen gespierde lichamen die tegen elkaar opbotsen. Gewoon iemand die stilstaat, ademt, mikt en gooit. Een sport van millimeters, van ritme, van concentratie.
Je zou bijna denken: als er één plek is waar het lichaam niet allesbepalend is, dan is het hier. En toch is het precies hier dat de grens opnieuw wordt getrokken.
Over de auteur
Selm Merel Wenselaers is curator Queer & Gender bij het MAS (Museum aan de Stroom) en dramaturg.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Noa-Lynn van Leuven mag niet langer meedoen bij de vrouwen. De Darts Regulation Authority baseert dat besluit op onderzoek van ontwikkelingsbioloog Emma Hilton, verbonden aan Sex Matters, een organisatie die stelt dat er twee seksen zijn en dat daarover geen verwarring mag bestaan. Hilton concludeert dat bredere schouders, langere ledematen en grotere armkracht trans vrouwen een voordeel geven.
Sportfilosoof Sandra Meeuwsen noemt het ‘heel arbitrair’: de genoemde factoren zijn niet doorslaggevend, althans niet in darts.
Van Leuven zelf reageert laconiek en precies: ‘Blijkbaar ben ik net met pensioen gegaan. Niet uit vrije wil, maar omdat ik niet meer mag meedoen aan wedstrijden.’ Wat hier gebeurt, gaat niet over darts.
We zeggen dat het over eerlijkheid gaat. Over gelijke kansen. En niemand wil een wedstrijd spelen waarvan de uitkomst al vastligt. Maar wat me opvalt, is dat we de vraag nooit omdraaien. Niet: heeft deze persoon een oneerlijk voordeel? Maar: waarom voelen we zo sterk de behoefte om dat te veronderstellen?
Ik begrijp die behoefte. Eerlijkheid in sport is geen klein goed. Maar er is een verschil tussen een zorg serieus nemen en haar als startpunt gebruiken. Waarom zijn we zo snel bereid om iemand eerst als risico te zien en pas daarna als medespeler?
Het onderzoek dat hier als fundament dient, komt niet uit een neutrale hoek. Sex Matters heeft een agenda. Dat maakt de conclusies niet automatisch onwaar, maar het maakt de vraag naar de bewijslast des te relevanter. En die bewijslast, zo zegt Meeuwsen, is in dit geval dun.
Maar terwijl de ene kant spreekt in termen van feiten en bescherming, blijft de andere kant vaag: inclusie, begrip en complexiteit. Alsof het één concreet is en het ander een gevoel. Dat is geen evenwicht. Dat is een weegschaal waarvan één kant al verzwaard is. Wat ontbreekt, is misschien nog het eenvoudigst: de vraag wat sport eigenlijk is.
Is sport alleen een systeem om de beste te selecteren? Of is het ook een manier om deel te nemen aan een wereld, om ergens bij te horen? We doen vaak alsof die twee perfect samenvallen. Maar dat is niet zo. Ze schuren. En precies in die schuring bevinden zich mensen die niet netjes in de categorie passen. Zoals een trans vrouw aan een dartbord.
Dit is de plek waar het systeem zichtbaar wordt. Waar je ziet hoe het werkt, en voor wie. Het ongemak zit niet in de pijl die gegooid wordt. Het zit in het moment ervoor. In de vraag wie er überhaupt mag mikken.
Dat is de echte wedstrijd. Niet wie de meeste punten scoort, maar wie er mag blijven staan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant