Journalistiek NRC krijgt een nieuwe ombudsman: Hester van Santen, nu nog plaatsvervangend chef binnenland. „Je afvragen ‘doen we het goed?’, heb ik altijd een van de waardevolste delen van het werk gevonden.”
De nieuwe ombudsman van NRC, Hester van Santen
Ze moest er wel even over nadenken, zegt Hester van Santen, toen hoofdredacteur Patricia Veldhuis haar vorige maand vroeg of ze de nieuwe ombudsman van NRC wilde worden. „Het is een functie in de schijnwerpers.”
De vorige ombudsman, Herman Staal, legde zijn functie in januari neer, nog geen half jaar nadat hij was aangetreden. Na de ophef rond de NRC-berichtgeving over uitspraken van voormalig informateur Hans Wijers, en zijn artikelen daarover, was Staal tot de conclusie gekomen dat de rol van ombudsman hem zwaar viel en niet bij hem paste.
„Dat legde een gewicht op de functie”, zegt Van Santen (46), nu nog plaatsvervangend chef van de binnenlandredactie. „Maar de ombudsman is er niet alleen voor de zwaarste kwesties. Deze functie gaat over álle aspecten van onze journalistiek: de kwaliteit, integriteit en transparantie. Het gaat ook over kleinere kwesties, waarbij we uitleggen wat NRC-journalistiek is, hoe die zich ontwikkelt, hoe we de journalistieke kwaliteit bewaken en welke afwegingen we maken.
„Je afvragen ‘doen we het goed?’, en nadrukkelijk je hand opsteken als je denkt dat het beter anders kan, dat heb ik ook als plaatsvervangend chef altijd als een van de waardevolste delen van het werk gevonden.”
Van Santen werkt sinds 2005 bij NRC. Ze begon als wetenschapsredacteur, waarna ze achtereenvolgens deel uitmaakte van de redacties economie, cultuur en binnenland. In 2017 werd ze onderscheiden met de European Science Writer of the Year Award. Op 1 juni treedt ze aan in haar nieuwe functie, haar eerste rubriek verschijnt een maand later. Hoofdredacteur Veldhuis noemt Van Santen ,,een scherpe, autonome journalist die goed aanvoelt wat NRC-journalistiek moet zijn. Ze is niet bang om lastige vragen te stellen, ook niet als de druk hoog is.”
„Je bent een aanspreekpunt voor de buitenwereld. Ik wil er zijn voor alles wat onze lezers willen weten en willen vragen, en zorgen dat ze gehoord worden. En niet alleen lezers, maar ook de mensen die onze podcasts volgen, onze uitingen op sociale media en onze video’s.”
„Het is een heel oud ambt, het stamt uit middeleeuws Scandinavië. Toen waren het allemaal mannen, denk ik. Maar nu doet geslacht of gender er niet toe. Dat wil ik dat benadrukken door die functietitel onveranderd over te nemen. Ik denk dat mijn voorgangers als ombudsman bij NRC ook niet de bedoeling hadden met die titel hun manlijkheid te benadrukken.”
„Ik vind niet dat ik daar nu een oordeel over moet gaan vellen. Ik heb er geen eigen feitenonderzoek naar gedaan. Ik vind dat het is afgehandeld met het onderzoek naar wat er intern is misgegaan en de brief aan de lezers daarover van Patricia Veldhuis.”
„Ik ben er totaal niet actief. Mijn voorgangers hadden wel een account op Bluesky, als een soort loket, maar mengden zich niet in actuele discussies. Ik denk dat ik die lijn gaan voortzetten. De kracht van het ambt van ombudsman is juist dat je niet meteen reageert, je denkt er even over na. Ik wil sociale media wel inzetten om bereikbaar te zijn.”
„Het was altijd het eerste wat ik las in de zaterdagkrant, het allereerste! Omdat ik het razend interessant vind hoe wij over journalistiek denken. Toen mijn voorganger opstapte heb ik ook wel gedacht: misschien zou ik dit wel willen, als ik later groot ben. Ik ben een liefhebber van het genre.”
„De ombudsman opereert onafhankelijk, dat staat in onze ombudsman-statuten. De hoofdredacteur krijgt vooraf inzage in de tekst van de rubriek, maar kan daarin niets wijzigen. Betekent dat dan dat de hoofdredactie zich niet mag bemoeien? Je zou kunnen zeggen: dat staat er niet. Maar ik heb er volledig vertrouwen in dat de hoofdredactie me alle ruimte zal geven voor een onafhankelijk oordeel.”
„Alsjeblieft niet, straks moet ik nog ballen gaan geven. Het is echt een andere rol. Als ombudsman moet je ook nadenken over de vraag hoe we dingen beter kunnen doen. Dat is niet de taak van een recensent.”
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s