Terwijl de Iraniërs al decennia zuchten onder armoede en inflatie, heeft Mojtaba Khamenei, Irans nieuwe opperste leider, zijn schaapjes op het droge. Via Zwitserse bankrekeningen en bedrijfjes in belastingparadijzen blijkt hij een Europees vastgoedimperium te bestieren.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
Hoewel Mojtaba Khamenei zich de voorbije jaren afficheerde als een vrome, sober levende geestelijke, blijkt hij stiekem niet vies van meer profane zaken. De mogelijk zwaargewonde 56-jarige, van wie sinds de dodelijke Amerikaans-Israëlische luchtaanval op zijn vader, moeder, vrouw, zoon en zus elk spoor ontbreekt, beschikt via allerlei schimmige constructies over een godsvermogen aan Europees vastgoed, ontdekte persbureau Bloomberg.
Een golf- en kuuroord op Mallorca. Meer dan een dozijn luxe optrekjes in Londen, waaronder een villa aan The Bishops Avenue, alias Billionaire’s Row, een van ’s werelds duurste lanen. Een winkelcentrum in Oberhausen. Twee Hiltons in Frankfurt. Een hotel in de Tiroolse Alpen, plus een villa in de Emirates Hills, een van Dubai’s gefortuneerdste wijken.
Volgens Bloomberg zijn het allemaal stulpjes van Mojtaba Khamenei, de op 8 maart tot rahbar (leider) benoemde zoon van wijlen ayatollah Ali Khamenei, die omkwam bij het Amerikaans-Israëlische bombardement van 28 februari. Alleen het Britse vastgoed zou al zeker 115 miljoen euro waard zijn.
Khamenei junior dankt zijn vermogen vooral aan oliegeld, aldus het persbureau. Ondanks de oliesancties tegen Iran tierde de clandestiene oliehandel de voorbije jaren welig, iets waarvan met name de Iraanse elite profiteerde. Irans ‘schaduwvloot’ van ruim vierhonderd onder vreemde vlag en met uitgeschakelde transponders varende olietankers wist in februari bijvoorbeeld nog zo’n 2,2 miljoen vaten olie per dag te exporteren, merendeels naar China, becijferde scheepvaartanalist Kpler.
Bloombergs onderzoeksjournalisten plozen een jaar lang de handel en wandel uit van de ‘nepotollah’, zoals Khameneis bijnaam luidt onder tegenstanders van het Iraanse regime. Ze baseerden zich daarbij onder meer op kadasteraktes, bankoverschrijvingen, overeenkomsten met hotels en andere zakelijke documenten, op gesprekken met kenners van Khameneis vastgoedimperium en op de inlichtingen van een ‘toonaangevende westerse geheime dienst’.
Zo wisten zij het labyrint van Zwitserse bankrekeningen en postbusbedrijfjes op de eilanden Saint Kitts en Man bloot te leggen waarin Khamenei zijn rijkdommen heeft verstopt. Hoewel geen van de Europese bezittingen op naam staat van Mojtaba Khamenei, was hij volgens de ingewijden waarop Bloomberg zich beroept direct betrokken bij alle vastgoedaankopen.
De bevindingen contrasteren nogal met het ascetische imago dat het Iraanse regime rond Khamenei probeert te cultiveren. ‘Hij leidt een heel simpel leven’, bezwoer een oud-klasgenoot en vertegenwoordiger van het regime, Abdul Majid Hakeem Ilahi, bijvoorbeeld onlangs op een persconferentie in India. Ilahi omschreef Khamenei junior als ‘een filosoof, een man van de theorie en de ideeën’, die nog soberder leeft dan gewone Iraniërs. ‘Hij moest zelfs geld lenen om rond te komen, en om brood en eten voor zijn gezin te kopen’.
Ook beweerde Ilahi dat de opperste leider, die volgens critici in 2009 een sleutelrol speelde bij het bloedige neerslaan van de Groene Revolutie, zo wars is van materialisme dat hij niet eens een eigen woning bezit. ‘In zijn persoonlijk leven is hij heel puur. Hij woont in een huurhuis. Een auto of bankrekening heeft hij niet.’
Bloomberg ontdekte daarentegen dat Khamenei via allerlei oliemannetjes toegang heeft tot onder meer Zwitserse, Britse en Liechtensteinse bankrekeningen. Op deze manier weet hij al jaren de Amerikaanse sancties te omzeilen die sinds 2019 tegen hem gelden.
Khameneis vastgoedimperium staat ook in schril contrast met de armoede onder de Iraniërs. Volgens de Wereldbank leefde voor het uitbreken van de oorlog ruim een op drie Iraniërs in armoede. Dit betekent dat zij van minder dan 7 euro per dag moeten rondkomen.
Hoewel de Islamitische Revolutie van 1979 de Iraanse olierijkdom naar de tafels van gewone mensen beloofde te brengen, vloeit het geld in de praktijk vooral naar de elite. Zo zou bijna de helft van de Iraanse olie-export volgens persbureau Reuters aan de strijkstok blijven hangen bij de Revolutionaire Garde, met wie Khamenei al decennia nauwe banden heeft.
En waar Khameneis geld inflatiebestendig is belegd in Europees vastgoed, zuchten de Iraniërs onder extreme geldontwaarding. Volgens officiële cijfers van het regime bedroeg de inflatie in maart op jaarbasis ruim 70 procent, en op eten en drinken vaak meer dan 100 procent.
Khameneis aardse rijkdommen vallen bovendien moeilijk te rijmen met zijn ultraconservatieve, apocalyptische geloofsleven. De moellah, die het in tegenstelling tot zijn vader tot dusver niet tot ayatollah heeft geschopt, staat bekend om zijn obsessie met het einde der tijden. Hij gelooft in de terugkeer van de Mahdi, de sjiitische Messias, wiens komst volgens sommige islamitische profetieën de dag des oordeels zou inluiden.
Dissident Jaber Rajabi, een ex-functionaris van het regime, waarschuwde onlangs in tijdschrift The Atlantic dat Mojtaba Khamenei voor zichzelf een speciale rol ziet weggelegd om de mensheid snel richting de apocalyps te leiden. ‘Mojtaba is gevaarlijker dan vijftig kernbommen’, zei Rajabi. Maar klaarblijkelijk heeft Khamenei voor de zekerheid, mocht de ondergang van de wereld onverhoopt uitblijven, met zijn Europese villa’s en horeca toch een plan B achter de hand.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant