De CDA-fractie in de Eerste Kamer wil een duidelijke verklaring van de eigen minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) over de wettelijke strafbaarstelling van illegaliteit. Alleen bij een beperkte reikwijdte kunnen de zes CDA-senatoren voor het wetsvoorstel stemmen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
Dat laat CDA-senator Madeleine van Toorenburg weten aan de vooravond van het debat in de Eerste Kamer. Maandag en dinsdag behandelt de senaat twee asielwetten van oud-minister Marjolein Faber (PVV). De eerste is een verzamelwet met maatregelen die het aantal asielzoekers naar Nederland moet verminderen. De tweede behelst de (her)invoering van het tweestatusstelsel, waarbij vluchtelingen die persoonlijke vervolging hebben te vrezen een hogere status (A) krijgen dan mensen die tijdelijke bescherming nodig hebben (B).
De strafbaarstelling van illegaliteit kwam vorige zomer op het laatste moment in de wet door een aangenomen amendement van de PVV. Onder druk van de kerkelijke achterban stemde het CDA vervolgens tegen deze zogenoemde Asielnoodmaatregelenwet, hoewel het daar aanvankelijk voorstander van was.
Ook de Wet invoering tweestatusstelsel kreeg geen steun van het CDA in de Tweede Kamer. De partij vindt op zichzelf de herinvoering een goed idee – toenmalig CDA-Kamerlid René Peters kwam er zelf mee in februari 2023 –, maar was afgelopen zomer van mening dat eerst op de invoering van het Europees asiel- en migratiepact (juni dit jaar) moest worden gewacht. Beide wetten werden desondanks aangenomen.
Om een groter politiek draagvlak te krijgen, vooral van belang in de Eerste Kamer, kwam minister David van Weel (VVD) – hij volgde de tussentijds vertrokken Faber op – met een ‘novelle’, waarin de strafbaarstelling werd verzacht. Aan die novelle gaf de CDA-fractie in de Tweede Kamer wel steun. Hoewel de strafbaarstelling gehandhaafd blijft, staat nu in de Memorie van Toelichting: ‘De reikwijdte van de strafbaarstelling is rechtens beperkt tot de groep vreemdelingen die wel kunnen, maar niet willen meewerken aan vertrek en dat effectief frustreren.’
Van Toorenburg wil hierover uitleg van Van den Brink. ‘Dan gaat het namelijk alleen om de vreemdelingen die, na een zorgvuldige en volledig uitgelopen procedure, weigeren mee te werken aan vertrek. Dat past in onze lijn, neergelegd in ons verkiezingsprogramma.’ In het coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA is afgesproken dat D66 tegen beide wetten mag stemmen, zoals die partij ook in de Tweede Kamer heeft gedaan. Worden ze toch aangenomen, dan zullen ze ‘onverkort’ worden uitgevoerd. Dit stuit nog altijd op veel kerkelijk en maatschappelijk verzet, afgelopen weekend nog van vakbond FNV.
Voor het tweestatusstelsel zal Van den Brink vooral met antwoorden moeten komen over uitvoeringsvragen en juridische houdbaarheid. Zo vreest het Centraal Orgaan opvang asielzoekers veel meer, toch al moeilijk vindbare, opvangplekken nodig te hebben. Statushouders met een B-status zullen gaan procederen om de A-status te krijgen, wat ook gevolgen heeft voor immigratiedienst IND en de rechtspraak. In een hoorzitting afgelopen oktober in de senaat uitten diverse betrokken organisaties zich hierover zeer kritisch.
Van den Brink schreef zelf vorige maand in een brief aan alle Nederlandse burgemeesters dat, als beide wetten worden goedgekeurd, ‘een reeks instroombeperkende maatregelen met onmiddellijke ingang’ van kracht wordt. Onder andere de verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd verdwijnt.
Ook premier Rob Jetten (D66) wil dat beide wetten overeind blijven. Eind maart zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie desgevraagd: ‘Ik heb er alle vertrouwen in dat die wetten een meerderheid gaan halen.’ CDA-leider Henri Bontenbal heeft zich bij herhaling in gelijke bewoordingen uitgelaten. Tijdens het debat over de regeringsverklaring in de Eerste Kamer, vorige week dinsdag, kreeg Jetten van JA21 de vraag of het dan niet ‘extra pijnlijk’ is dat zijn partij tegenstemt. Hij antwoordde: ‘Nee. We agree to disagree.’
In de marge van dat debat maakten Van den Brink, die als vicepremier naast Jetten zat, en zijn politiek assistent gebruik van de mogelijkheid zoveel mogelijk Eerste Kamerleden te sonderen. In elk geval 32 van de 75 senatoren zullen 21 april tegenstemmen: GL-PvdA (nu Pro), D66, Volt, PvdD, SP, CU en eenpitter Cees van de Sanden (ex-VVD). De zes zetels van het CDA geven dan de doorslag.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant