Sommige tatoeëerders vinden het ethisch onverantwoord om gezichttatoeages te zetten: te zichtbaar, te veel stigma. Toch zijn er ook mensen die de inkt op hun gezicht als verrijkend ervaren. ‘Door de tattoo voelde ik me stoer, een echte baas.’
schrijft voor Volkskrant Magazine.
De tijd dat tatoeages werden gezien als iets voor zeelieden en criminelen is allang voorbij. Steeds meer mensen hebben er eentje. Ook gezichtstattoos lijken vaker op te duiken in het straatbeeld, al wil lang niet elke tatoeëerder daaraan meedoen. Sommige tatoeëerders worstelen met de vraag of ze wel inkt moeten aanbrengen op zo’n zichtbare plek .
‘Wij zetten geen gezichtstattoos, omdat we het ethisch onverantwoord vinden’, zegt Ralph, zoon van oprichter Bob van tattooshop Tattoo Bob, aan de telefoon. Het Rotterdamse familiebedrijf bestaat sinds 1968 en is daarmee een van de oudste tattooshops in Nederland.
Volgens Ralph is de kans aannemelijk dat klanten spijt krijgen of op sociaal vlak problemen ondervinden. ‘Daar willen we niet aan bijdragen. We willen mensen tegen zichzelf in bescherming nemen. Ook al betaalt iemand het zesvoudige, we doen het niet.’ Permanente make-up, zoals het tatoeëren van wenkbrauwen, zetten ze wel. Net als medische tatoeages, bijvoorbeeld wegwerken van een wijnvlek of een tepeltatoeage bij een borstkankerpatiënt. ‘Maar dat is natuurlijk iets totaal anders dan een dolfijntje op je wang.’
Alena, oprichter van Femme Tattoo Studio in Haarlem (waar alleen vrouwen werken), zet ze wel, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. ‘Als iemand nog geen tattoo heeft, doen we het niet. We doen het vooral bij mensen die we al langer kennen. Meestal gaat het om een tattoo bij de wang, richting het oor. Dat doen we zo’n zes keer per jaar.’ Ze probeert klanten nadrukkelijk te laten stilstaan bij hun keuze. ‘Ik zeg altijd: denk er vijf keer over na voordat je het doet. Een oldskool tattoo vol in het gezicht? Dat komt maar één keer per jaar voor.’
Drie keer heeft Alena iemand afgewezen. ‘Als jij 18 bent en je weet niet wat je wil met je leven, ga ik niet een of ander bloemetje boven je wenkbrauw zetten. Een jonge meid van 17 wilde het woord ‘sinner’ boven haar oog. Denk je dat je dan nog aan een fatsoenlijke baan komt? Dat wil ik niet op mijn geweten hebben. Iemand wilde een streep onder haar kin en weer iemand anders wenste een stip tussen haar wenkbrauwen. Ze waren begin twintig, ik vond ze te jong. Als ze ouder zijn en meer tattoos hebben, zijn ze meer dan welkom.’
Ook Nico, eigenaar van Inko Tattoo, een tattooshop in Zoetermeer, kijkt naar leeftijd. Hij zet wel gezichtstattoos, zo’n één keer per jaar, maar het liefst niet bij mensen onder de 30 – tenzij iemand al helemaal onder zit. Walk-ins, waarbij je spontaan binnenloopt, doet hij niet. ‘Er moet goed over nagedacht zijn. Je komt voor een afspraak, we doen een intake, tekenen en maken ontwerpen. Daarna krijg je een week de tijd om erover na te denken. Ik vraag meerdere keren expliciet of iemand het wil. Je moet het zeker weten, want ja, je veegt het er niet af. Maar ik zet ze dus wel, gezichtstattoos, omdat ze verrijkend voor iemand kunnen zijn, mits ze mooi gezet zijn.’
Verrijkend – dat is ook hoe deze zes mensen hun gezichtstattoos ervaren. Zij vertellen hoe het is om met tatoeages op hun gezicht door het leven te gaan.
‘Onder mijn rechteroog heb ik een kleine g-sleutel laten tatoeëren. De g-sleutel geeft op bladmuziek bij piano aan waar de noot g zit. Al sinds mijn 6de speel ik piano. Ik speel van alles, maar houd vooral van klassieke muziek. Op mijn lichaam had ik al meerdere tatoeages en ik wilde graag iets in mijn gezicht, maar het moest niet te aanstootgevend zijn. Ik werk in de zorg, dan kun je niet met doodshoofden en pistolen rondlopen. Dus koos ik hiervoor. Het was vrij impulsief. Op een dag ben ik gewoon een tattooshop ingelopen. De tatoeëerder vroeg hoe oud ik was en toen ik 20 zei, zei hij: ‘Ga maar zitten.’ Het kostte 70 euro. Het deed verrassend veel pijn, ik had niet verwacht dat zoiets kleins zoveel pijn zou doen. Gelukkig was het binnen vijf minuten klaar.
‘Regelmatig krijg ik complimenten, maar ik hoor ook weleens dat ik eruitzie als een crimineel. Dat maakt me niet uit, want ik vind het zelf mooi. Het is mijn gezicht, dus het is mijn keuze. Als je het niet mooi vindt, kijk je maar de andere kant op. Mijn moeder, die zelf ook helemaal onder de tatoeages zit, vindt hem ook mooi. Als mensen hun hele gezicht vol hebben, denk ik: het liefst zou ik dat ook hebben. Ik wil er heel graag nog eentje, maar ik zou niet weten wat.’
‘Ik hoor weleens dat mensen bang voor mij zijn en mijn gezichtstatoeages agressief vinden overkomen. Terwijl ik juist een zacht iemand ben. Mijn tatoeages zijn lieflijk: bloemetjes, vlindertjes, sterretjes, een sluiervis op mijn hoofd. Achter mijn gezichtstattoos voel ik me veilig.
‘De eerste liet ik op mijn 25ste zetten. Dat was een subtiel ankertje, een ode aan mijn familie, ik kom uit een schippersfamilie. Bij die eerste keer realiseerde ik me dat ik sommige banen niet meer zou kunnen krijgen. Maar dat zijn de banen waar ik sowieso niet voor ging, namelijk niet in de creatieve sector. Destijds was ik een ielig mannetje en door de tattoo voelde ik me stoer, ik voelde me echt een baas. Daarna liet ik ‘alpha et omega’ boven mijn haarlijn tatoeëren, het begin en het einde in het Latijn. Voor mij staat het voor alles uit het leven proberen te halen. Ik vind mijn voorhoofd groot en door die tekst lijkt mijn haarlijn lager.
‘Toen ik voor mezelf ging werken, gingen alle remmen los. Ik dacht: ik heb geen baas meer die er iets van kan vinden. Ik vind gezichtstattoos de ultieme vorm van vrijheid. Ik liet een vlinder en roosje zetten. Die roos bedekte een tattoo die ik samen met mijn ex had laten zetten. Die deed me steeds aan hem denken, dus ik dacht: weg ermee. De vlinder staat voor mijn overleden broertje en op mijn wangen staat: ‘Dear mama.’ Dat is een nummer van Tupac. Niet dat ik per se fan ben, maar ik vond het een mooi idee om iets voor mijn moeder te zetten. Op een ooglid staat ‘self’. Op mijn andere ooglid zou ‘love’ komen te staan. Ik mocht niet knipperen, anders zou er een naald in mijn oog komen. Toen ‘self’ klaar was, heb ik het uitgeschreeuwd, omdat ik zwaar overprikkeld was. Laat die ‘love’ maar zitten, dacht ik toen.’
‘Mijn dochter zegt nu al: ‘Papa, als ik later groot ben, wil ik een hartje onder mijn oog.’ Ik zou het beter vinden als ze eerst bijvoorbeeld haar armen doet, wat meters maakt en dan een gezichtstattoo als een trofee ziet. Drie dagen na haar geboorte liet ik haar naam, Iggy, boven mijn wenkbrauw tatoeëren. Er was geen plek meer op mijn lichaam waar haar naam goed tot zijn recht zou komen, ik wilde het niet wegstoppen op een stukje arm.
‘Mijn hele hoofd zit vol. Mijn eerste, een schaartje onder mijn oog omdat ik barbier ben, liet ik tien jaar geleden zetten. Het was spannend om aan mijn moeder te vertellen. Ik appte haar een foto en ze was er niet blij mee. C’est la vie. Sinds mijn 13de heb ik als doel mijn hele lichaam vol te laten tatoeëren. Ik ben er supertrots op dat ik uit Den Haag kom, vandaar de ooievaar op mijn wang. De ooievaar zit in het wapen van Den Haag.
‘Ik merk dat veel mensen vanwege mijn tattoos niet met me willen praten. Dat vind ik chill, het scheidt het kaf van het koren. Als je alleen op uiterlijk afgaat, heb ik ook geen zin om met jou te praten. Ik heb wel het idee dat gezichtstattoos meer getolereerd zijn. Vroeger werd ik in de supermarkt regelmatig gevolgd door de beveiliging, en een oma die ik hielp met haar zware boodschappen dacht dat ik haar ging beroven. Tegenwoordig heb ik dat soort dingen minder.’
‘Naast mijn oor, op mijn gezicht, heb ik een mandala met stipjes. Vorige zomer was ik bij een vriend die tatoeëert en ik zei dat ik daar wel iets wilde. Dit vonden we een nice patroontje en zonder nadenken liet ik het zetten. Het was een spontane actie. Even dacht ik nog: wat zullen mijn ouders ervan vinden? Maar ze vinden hem supermooi. Ik ben er ook heel blij mee en heb er nog nooit iets negatiefs over gehoord.
‘Op mijn keel heb ik een eeuwige knoop, een boeddhistisch symbool. Ik liet hem met mijn ex zetten om onze liefde te vereeuwigen. We vonden het teken op Pinterest en kwamen daarna pas achter de betekenis: iets dat voor altijd blijft, zonder einde. Zij heeft hem in haar nek. Bizar genoeg deed het geen pijn en binnen een uurtje was het gepiept. Ik heb wel even getwijfeld of ik echt een tattoo op mijn keel wilde. Maar ik dacht: fuck it, ik doe het gewoon. Ik hou ervan om mensen een beetje te shockeren.
‘Inmiddels zijn mijn ex en ik uit elkaar, maar ik heb er geen spijt van. Je hebt toch een mooie tijd met iemand gehad? Het is een fijne herinnering en een mooie tattoo. Of ik hiermee nog kans heb op een normale 9-tot-5 baan? Dat maakt me niet uit, want dat wil ik toch niet. Hij staat op mijn keel en daar zit het chakra voor jezelf uitspreken. Voor mij is het een reminder dat ik mijn plek mag innemen en me mag uitspreken.’
‘Tuurlijk was ik bang om spijt te krijgen van mijn gezichtstatoeages. Jarenlang heb ik getwijfeld of ik het wel moest doen. Ik ben altijd bezig met hoe ver ik durf te gaan, ik vind het leuk om die grens te ontdekken. Uiteindelijk dacht ik: als het zo lang in mijn hoofd zit, wil ik het gewoon. Ik heb met mezelf afgesproken dat het hierbij blijft, maar je weet het maar nooit.
‘Zes jaar geleden werd de eerste gezet, dat vond ik heel spannend. Toen ik van niemand een vervelend reactie kreeg, dacht ik: hop, naar de volgende. Mijn tatoeëerder en ik kennen elkaar al twintig jaar. Zij heeft de blaadjes ontworpen, omdat mijn huis vol staat met planten en ik van natuur hou. Toen ik op Instagram zag dat iemand een septumtattoo had, zo’n piercing door je neus, wilde ik dat ook.
Pijn is een groot woord, maar de tranen rolden over mijn wangen. Waarschijnlijk een lichamelijke reactie, want de traanbuizen zitten daar in de buurt. Mijn man heeft een groot Japans kunstwerk over zijn hele lichaam. Als ik hem vraag welke opmerkingen hij krijgt, zegt hij: ‘Niks, hoezo?’ Sinds ik meerdere tattoos heb, krijg ik vaak reacties als: ‘Tattoo girl, heb je ze ook waar ik ze niet zien kan?’ Een tijd lang had ik daardoor minder zin om naar buiten te gaan. Mensen zeggen: ‘Je kiest er toch zelf voor?’ Dat klopt, maar niet om er commentaar op te krijgen. Toch heb ik nooit gedacht: had ik ze maar niet gezet. Absoluut niet. Het is een manier om mezelf te uiten – mijn tattoos horen bij mij.’
‘Ik draag geen make-up, mijn gezichtstattoos zijn mijn make-up. Ik heb een slang, hart, vlinder, twee sterretjes, 11.11. Ik zit diep in de astrologie en numerologie, 11.11 is mijn levenspadnummer. De vlinder symboliseert het gevoel van vrij willen zijn, gezet tijdens corona. Op mijn voorhoofd staat ‘cosmic dreams’, waarmee ik betere dromen hoop te manifesteren, ik heb last van insomnia. Mijn gezichtstattoos zijn niet alleen esthetisch, maar ook dagelijkse reminders. Alles heeft een sterke betekenis, daarom ben ik nooit bang spijt te krijgen.
‘Ik zet ook weleens gezichtstattoos bij anderen, maar ik ga eerst diepe gesprekken aan om iemands keuze te begrijpen. Als ik denk dat iemand het niet om de juiste redenen doet, zet ik ze niet. Mijn eerste gezichtstattoo vond ik eng. Mensen zien het meteen en je kunt er niet omheen. Toch wilde ik het graag. Ik wil bij mezelf blijven en loslaten wat anderen van me vinden. Mijn vader vroeg me ooit alsjeblieft geen gezichtstattoos meer te zetten. Ik zei dat ik niets kon beloven, omdat ik voor mezelf wil leven. Uiteindelijk liet ik een nieuwe zetten. Mijn vader begreep het niet en dat deed pijn. Toen ik hem weer zag, zei hij: ‘Ik besefte gister dat ik je tattoos niet meer zie, ik zie gewoon jou.’ Dat was het mooiste wat hij had kunnen zeggen.
Mijn lievelingstattoo is ‘self love’, op mijn oogleden. Door mijn uiterlijk hebben mensen vaak vooroordelen. Soms zie ik rare blikken op straat. Ik dacht: hoe cool als ik mijn ogen even sluit, zodat ze dan ‘self love’ lezen, en daardoor nadenken over hun oordeel en hun eigen zelfliefde.’
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant