Autotest Toyota’s topmerk Lexus kwam de overgang naar elektrisch nooit helemaal te boven. Ook de RZ F Sport is qua actieradius geen koploper maar, schrijft Bas van Putten, kan bogen op één technologisch troefje.
De tweekleurige carrosserie is een optie bij het topmodel F Sport, dat de karakteristieke zandlopervormige Lexus-neus heeft behouden.
Nooit vergeet ik mijn eerste Lexus, de LS 400. Zo stil was geen Mercedes ooit geweest. Ik kreeg een heilig respect voor Toyota’s topmerk en volgde het op de voet. Daarvoor moest je in Nederland drie paar ogen hebben. In de jaren negentig was een Lexus zo zeldzaam als een ooievaar in mijn kindertijd. Terwijl de Amerikanen massaal aansloegen op de tastbare verdiensten van de LS, goedkoper én beter én zuiniger dan alle Europese topklassers, bleef snobistisch Europa halsstarrig Mercedes, BMW en Audi rijden met de stupide irrationaliteit die de westerse beschaving destijds graag de ander in de schoenen schoof.
In zuinig Nederland werd Lexus pas succesvol met de hybride CT 200h, een door zijn minimale CO2-uitstoot met lage bijtelling begunstigde prestigekloon van de Toyota Prius.
Daarna kreeg Lexus het weer moeilijker. Eerst moest het net als iedereen aan steeds strengere klimaateisen voldoen. Die kon het opvangen met eigen hybride-technologie en kleinere motoren. De achtcilinders werden zescilinders, de zescilinders viercilinders. Het akoestische nadeel van een penetranter motorgeluid ving Lexus op met superieure geluidsisolatie en steeds verfijndere hybride-technologie. Door het verdwijnen van die grote, boterzacht lopende motorblokken was de glans er wel een beetje af, al gold dat voor Europese merken met dezelfde aanpassingsproblemen net zo goed.
Problematisch werd het voor Lexus in het stekkertijdperk. Toyota zag aanvankelijk niet veel in puur elektrisch en liet net als veel Europese autofabrikanten Musk met twee vingers in de neus die braakliggende markt kapen. Toen Tesla half transitievriendelijk Europa had veroverd, stond Toyota er door de zuinige hybrides economisch weliswaar uitstekend voor, Lexus was wel zijn visitekaartje kwijt. Met elektromotor waren alle auto’s zo geruisloos als voorheen alleen een Lexus was geweest.
Dat maakte Lexus goed, maar niet goed genoeg. De in 2020 gelanceerde kleine elektrische UX was met een actieradius van maximaal 300 kilometer geen koploper in zijn genre. Een twee jaar later nagezonden grote batterij kwam te laat om hem te redden. De Lexus RZ, suv in de middenklasse, legde vanaf 2023 een vergelijkbaar traject af. Met een netto batterijcapaciteit van 64 kWh behoorde hij tot de middelmaat die een Lexus uit de aard der zaak niet hoort te zijn, en wederom had een nieuwe batterij verlichting moeten brengen. Die zou met netto 72 kWh het basismodel 559 en het tweemotorige topmodel F Sport 462 kilometer moeten laten halen. Het is nog steeds niet overdreven voor 2.200 kilo suv, en dat is te merken.
Met een bereik van 380 kilometer mag je in de F Sport blij zijn en in de praktijk is het minder met een verbruik dat nauwelijks onder de 21 kWh per 100 kilometer duikt. Voor meer actieradius zijn er de suffere RZ-modellen met één motor en navenant minder vermogen. Voor de prijs van de betaalbaarste RZ koop je intussen bijna alle Tesla’s, steeds meer goedkopere Toyota’s en bakken Chinezen met meer kracht voor minder geld.
De RZ zal het van zijn stijl, afwerkingskwaliteit en comfort moeten hebben. De stijl wordt het niet. Het op zichzelf interessante, Bauhaus-achtige ontwerp onderscheidt zich niet zichtbaar van goedkopere Toyota’s. De dashboards zijn haast identiek. Wel is de RZ buitengewoon comfortabel en degelijk. En hij heeft één technologisch troefje dat liefhebbers van gemak over de streep zou kunnen trekken. Steer-by-wire, een systeem dat stuurbewegingen zonder fysieke verbinding tussen stuur en wielen elektronisch communiceert.
Minimale stuurbewegingen volstaan, trillingen dringen door het ontbreken van een stuurstang niet meer tot het rechthoekige game-stuur door. Dat stuurt met bijna natuurlijke tegendruk uitstekend, knap hoe ze dat met software voor elkaar hebben gekregen. Lastig is dat de te korte stengels voor richtingaanwijzers en ruitenwissers eraan vastzitten. Steeds als je richting moet aangeven, is het ook met weinig stuuruitslag elke keer zoeken naar zo’n geamputeerde hevel. Het went vast, maar de vooruitgang op het ene vlak wordt dus bekocht met ergonomische regressie op het andere.
Intussen kun je voor veel minder geld, vanaf 38.000 euro, net zo goed een elektrische Toyota C-HR+ kopen. Die komt ook met zijn kleinste batterij zo ver als grote broer en rijdt met een gewoon stuur bijna net zo comfortabel. De democratisering van comfort laat zich niet meer terugdraaien. Het is een bizarre speling van het lot dat het topmerk van Toyota nu wordt beconcurreerd door Toyota’s. Elektrisch maakt meer kapot dan je lief is.
De laadpoort zit bij elektrische Toyota’s en Lexussen linksvoor, dus aan de kant van de bestuurder.
Naar de drukknop voor de achterruitverwarming zoek je je een ongeluk omdat je hem in het touchscreen had verwacht.
De controller voor voor- en achteruit is zoals bij steeds meer auto’s een draaiknop.
Autonamen blijven bij Lexus en bij moedermerk Toyota ondoorgrondelijk. RZ staat voor Radiant Zero, zoiets als Stralend Schoon.
Motor elektromotor (2)
Systeemermogen 408 pk
Koppel totaal: 538 Nm
Aandrijving voor en achter
Transmissie automaat
Topsnelheid 180 km/u
Acceleratie 0-100 4,4 seconden
Verbruik gemiddeld 17,9 l/ 100 km (fabrieksopgave)
CO2-uitstoot 0 g/km
Energielabel A
Basisprijs € 53.995
Prijs testauto € 75.990