Volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance is het aan Iran of het staakt-het-vuren tussen de landen sneuvelt vanwege de aanhoudende Israëlische aanvallen op Libanon.
Hezbollah heeft afgelopen nacht raketten afgevuurd op Israël. Dat volgt op de grootschalige aanval een dag eerder van Israël op Libanon, waarbij zeker 254 doden zijn gevallen.
Op woensdag heeft Israël naast Libanon ook de Gazastrook bestookt, waarbij zeker vier mensen om het leven kwamen. Onder hen was een journalist van Al Jazeera.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt zijn kabinet opdracht te hebben gegeven voor directe onderhandelingen met Libanon. De verklaring volgt een dag nadat Israël de strijd tegen Hezbollah in Libanon flink heeft opgevoerd, en kwam mogelijk onder Amerikaanse druk tot stand. De gesprekken moeten ‘zo snel mogelijk’ plaatsvinden, aldus Netanyahu.
Kort nadat de VS en Iran een gevechtspauze hadden aangekondigd, trof Israël doelen in Libanon met een enorme aanval. Waar Iran en bemiddelaar Pakistan stelden dat de gevechtspauze ook Libanon betrof, stelde de regering van Netanyahu dat dat niet het geval was. Het Israëlische leger voerde vervolgens naar eigen zeggen de zwaarste aanvallen uit sinds het begin van de oorlog in Iran.
Mogelijk is Israël nu door de VS op de vingers getikt. Axios-journalist Barak Ravid schrijft op X dat Netanyahu gisteren heeft gebeld met president Trump en diens gezant Steve Witkoff. Laatstgenoemde zou Netanyahu hebben verzocht om ‘rustig aan te doen’ met de aanvallen en met Libanon in gesprek te gaan.
De vraag is wat onderhandelingen met Libanon waard zijn. Het hete hangijzer blijft telkens de ontwapening van Hezbollah, zoals ook bij de vorige gevechtsronde. Het Libanese leger is waarschijnlijk niet machtig genoeg om ontwapening van Hezbollah af te dwingen.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
De aanhoudende Israëlische aanvallen op Libanon maken verdere onderhandelingen over een wapenstilstand zinloos. Dat heeft de Iraanse president Masoud Pezeshkian vanmiddag gezegd. Pezeshkian zei ook dat de hevige bombardementen een schending vormen van het broze bestand tussen de VS en Iran.
Uren na de bekendmaking van het staakt-het-vuren in Iran begon Israël in Libanon aan wat het later omschreef als de grootste aanvalsgolf sinds het begin van de Iran-oorlog. De regering van Benjamin Netanyahu en de VS stellen dat de gevechtspauze niet van toepassing is op Libanon, in weerspraak van Iran en bemiddelaar Pakistan.
Volgens de Libanese autoriteiten vielen gisteren meer dan tweehonderd doden en raakten ruim duizend mensen gewond. Daar blijft het vermoedelijk niet bij: het Israëlische leger heeft vanmiddag opnieuw een evacuatiebevel afgegeven voor delen van de hoofdstad Beiroet.
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft de Israëlische aanvallen in gesprek met zijn Libanese evenknie Nawaf Salam ‘sterk veroordeeld’, meldt hij op X. Hij zou hebben benadrukt dat zijn land zich blijft committeren aan de vredesonderhandelingen. Vooralsnog staan komende zaterdag gesprekken tussen de VS en Iran op het programma in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.
Mogelijk mengt Iran zich binnenkort weer in de strijd. Parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Ghalibaf heeft gedreigd met een ‘sterke en beslissende’ reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon. Ghalibaf zei dat ‘het vuur snel geblust moet worden’ en dat Iran de schending van het akkoord niet accepteert. De Israëlische defensieminister Katz heeft op zijn beurt weer gezegd dat zijn land ‘voorbereid en klaar is om krachtig op te treden’ tegen een Iraanse aanval.
Jasper Daams
Nederlandse reders zitten nog altijd in onduidelijkheid over de status van de Straat van Hormuz. Dat meldt de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) aan het ANP. ‘Het is nog altijd niet duidelijk wat de voorwaarden zijn waaronder schepen weer door de Straat van Hormuz zouden kunnen varen. Nu lijkt Iran de Straat van Hormuz opnieuw te hebben gesloten’, aldus de belangenbehartiger.
Bij de aankondiging van het bestand, in de nacht van dinsdag op woensdag, maakten de VS en Iran bekend dat de cruciale zeestraat zou worden heropend. De Iraanse autoriteiten zouden de zeestraat beheren en tol heffen aan passerende schepen. De wereldwijde opluchting was echter van korte duur, want na de aanhoudende Israëlische bombardementen op Libanon zei het Iraanse regime gisteravond de zeestraat weer te sluiten.
De tientallen Nederlandse schepen die momenteel vastzitten in de Straat van Hormuz, lijken het anker voorlopig nog niet te kunnen lichten. Wel meldt het Russische staatspersbureau Tass op gezag van een Iraanse veiligheidsbron dat Iran onder het met de VS overeengekomen bestand maximaal vijftien schepen per dag zal toelaten door de zeestraat. Mocht die berichtgeving kloppen, is dat slechts een schijntje van de ongeveer 135 schepen die de Straat voor de oorlog passeerden.
De KNVR benadrukt dat de heropening van de zeestraat in lijn moet zijn met het internationaal recht, dat een vrije doorvaart voorschrijft. Eerder spraken onder meer de de topman van de internationale scheepvaartorganisatie IMO en de Europese Unie zich uit tegen het Iraanse voornemen om tol te heffen.
Jasper Daams
De zware Israëlische aanvallen op Libanon van gisteren zetten volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas de wapenstilstand met Iran onder ‘grote druk’. In een bericht op X schrijft Kallas dat het recht van Israël om zichzelf te verdedigen ‘zulke enorme verwoesting’ niet kan rechtvaardigen.
Bij wat Israël zelf de grootste aanval op Libanon noemde sinds het begin van de Iran-oorlog zijn zeker 203 doden gevallen, zo meldt het Libanese gezondheidsministerie vandaag. Met verwijzing naar het hoge dodental spreekt Kallas over ‘buitensporige’ aanvallen.
Ook andere Europese landen hebben grote kritiek geuit op Israël. De Britse buitenlandminister Yvette Cooper noemde de aanvallen een ‘escalatie’, haar Franse collega Jean-Noël Barrot sprak een ‘stevige’ veroordeling uit in de richting van Israël. De Spaanse minister José Manuel Albares van Buitenlandse Zaken, heeft Israël beschuldigd van het schenden van het internationaal recht.
Net als verschillende Europese regeringen heeft Kallas opgeroepen Libanon deel te laten uitmaken van het tijdelijke bestand tussen de VS en Iran. Volgens zowel Teheran als het bemiddelende Pakistan zou dat ook de afspraak zijn, maar Israël en de VS hebben dat ontkend. Volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance zou Israël wel hebben ‘aangeboden zich een beetje in te houden in Libanon’, om de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog te bespoedigen.
Thom Canters
De uitbater van het Karish-gasveld in de Middellandse Zee krijgt toestemming om de productie te hervatten, zegt het Israëlische ministerie van Energie. Daarmee zijn de drie grote gasvelden voor de Israëlische kust weer in gebruik.
Bij het uitbreken van de oorlog met Iran werd de productie bij het Karish-gasveld op last van de Israëlische autoriteiten uit voorzorg stilgelegd. Datzelfde gold voor het grotere Leviathan-gasveld, dat eveneens voor de noordkust van Israël ligt. De Israëlische energie-infrastructuur geldt als belangrijk doelwit van Iraanse luchtaanvallen. Het Tamar-gasveld bleef wel open.
De productie bij het Leviathan-gasveld werd vorige week al hervat. Energean, het bedrijf dat het Karish-gasveld uitbaat, zegt na de goedkeuring van de Israëlische autoriteiten bezig is de ‘productie op een veilige manier te hervatten’.
Thom Canters
Het Israëlische leger heeft verklaard de neef en tevens persoonlijke secretaris van Hezbollah-leider Naim Qassem te hebben gedood. Ali Yusuf Harshi kwam volgens het leger om het leven bij een aanval van gisteren op de Libanese hoofdstad Beiroet.
Volgens het Israëlische leger was Harshi een persoonlijke adviseur van Qassem, die in 2024 het stokje overnam van de door Israël gedode Hassan Nasrallah. Hezbollah heeft zijn dood nog niet bevestigd.
Israël voerde gisteren zware bombardementen uit op Beiroet en andere delen van Libanon. Het ging naar eigen zeggen om de grootste aanvalsgolf sinds het begin van de oorlog tegen Iran en het oplaaien van het conflict met Hezbollah. Het precieze dodental is onduidelijk. Het Libanese ministerie van Volksgezond meldde gisteravond dat zeker 182 mensen zijn gedood en 890 mensen gewond zijn geraakt. Eerder maakte de civiele beschermingsdienst melding van 254 doden en ruim duizend gewonden.
Thom Canters
Sinds het ingaan van het tijdelijke staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran op woensdag hebben slechts vier vrachtschepen de Straat van Hormuz gepasseerd. Een dag daarvoor waren dat er nog elf. Dat blijkt uit trackinggegevens van schepen, schrijft The Financial Times. Geen van de schepen die woensdag de zeestraat passeerden zijn olie- of gastankers, bericht The New York Times op gezag van energiedatabedrijf Kpler, dat wereldwijde olievrachten en energiehandel volgt.
Als onderdeel van het staakt-het-vuren zou de Straat van Hormuz weer moeten worden heropend door Iran. Iraanse staatsmedia berichtten gisteren echter dat Teheran de zee-engte weer ‘volledig’ heeft gesloten als reactie op de grootschalige Israëlische aanvallen op Libanon van gisteren.
Tegelijkertijd zouden schepen wel de zeestraat kunnen doorvaren als ze dat coördineren met het Iraanse leger. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft een kaart gepubliceerd die schepen kunnen gebruiken om zeemijnen te ontwijken.
Scheepvaartbedrijven zeggen tegen The Financial Times af te wachten tot er meer duidelijkheid bestaat over het bestand. ‘We hebben het gevoel dat de situatie erg kwetsbaar is en willen echt duidelijke garanties dat er niets zal gebeuren met deze schepen tijdens hun doorvaart’, aldus Erik Hånell, topman van Stena Bulk, dat meerdere tankers in de Golf heeft liggen.
De Revolutionaire Garde heeft verklaard dat het gedurende de twee weken van het bestand zijn ‘vinger aan de trekker’ zou houden wat betreft de Straat van Hormuz. Een van die tien punten uit het Iraanse plan dat de basis zou vormen voor de verdere gesprekken tussen de VS en Iran is dat Teheran de controle houdt over de zeestraat. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de VS en de Golfstaten daarmee uiteindelijk mee zouden kunnen instemmen.
Thom Canters
De olieprijzen zijn donderdagochtend weer gestegen, na de sterke daling een dag eerder vanwege het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten. Vanwege de Israëlische aanvallen op Libanon en de raketten die Hezbollah vannacht als vergelding heeft afgevuurd op Israël, bestaat er nu weer enige onzekerheid over de status van het staakt-het-vuren. Vanuit Iran is bovendien te horen dat de Straat van Hormuz geblokkeerd blijft.
De prijs van een vat Amerikaanse olie steeg 3,4 procent tot 97,60 dollar. Brentolie werd 2,4 procent duurder op 97,03 dollar per vat. Woensdag doken de prijzen nog tot 13 procent omlaag. Dat was de sterkste dagelijkse daling sinds 2020. Door de Straat van Hormuz gaat doorgaans ongeveer een vijfde van alle ruwe olie in de wereld. Iran had toegezegd de zeestraat volledig te heropenen als onderdeel van het staakt-het-vuren van twee weken.
De landelijke adviesprijzen aan de pomp zijn donderdag gedaald. Volgens consumentenorganisatie UnitedConsumers is de adviesprijs voor een liter benzine nu 2,571 euro en voor diesel 2,751 euro. Dat was woensdag nog respectievelijk 2,599 en 2,819 euro.
Op de financiële markten leidde het bestand tot opluchting onder beleggers, met sterke koerswinsten op de aandelenbeurzen in Azië, Europa en New York tot gevolg. Op de beurzen in Azië is er donderdag sprake van voorzichtigheid onder handelaren. De Nikkei in Tokio zakte 0,6 procent en de Kospi in Seoul verloor 1,9 procent, na stijgingen tot meer dan 7 procent op woensdag. Japan en Zuid-Korea zijn afhankelijk van de import van olie en gas via de Straat van Hormuz.
Redactie
De Franse president Emmanuel Macron heeft woensdag tijdens een gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Iraanse collega Masoud Pezeshkian benadrukt dat het noodzakelijk is om het met Iran gesloten staakt-het-vuren uit te breiden naar Libanon. Dat is volgens Macron een 'noodzakelijke voorwaarde' voor een 'geloofwaardig en duurzaam' bestand.
‘Ik heb mijn hoop uitgesproken dat het staakt-het-vuren volledig wordt gerespecteerd door elk van de strijdende partijen, op alle fronten, inclusief in Libanon’, schrijft de Franse president in een bericht op X. Woensdag zijn er volgens de Libanese autoriteiten zeker 250 mensen om het leven gekomen bij Israëlische bombardementen.
Het staakt-het-vuren ‘moet de weg openen naar alomvattende onderhandelingen die de veiligheid van iedereen in het Midden-Oosten kunnen waarborgen’, aldus Macron. Een akkoord moet volgens hem de Iraanse nucleaire en ballistische programma’s omvatten, het regionale beleid van Iran, en de blokkering van de Straat van Hormuz.
Redactie
Hezbollah heeft raketten afgevuurd op Noord-Israël, meldt de Libanese beweging. Het is Hezbollah's eerste aanval op Israël sinds de Verenigde Staten een staakt-het-vuren van twee weken overeenkwamen met Iran.
Volgens bemiddelaar Pakistan, Iran en Hezbollah heeft dat bestand ook betrekking op Libanon. Israël en de VS ontkennen dat echter.
Hezbollah stelde in een verklaring dat de aanval een reactie was op wat de beweging omschreef als Israëlische schendingen van het staakt-het-vuren. Israël voerde woensdag grootschalige aanvallen uit op Libanon, waarbij volgens lokale autoriteiten zeker 250 doden vielen.
Redactie
De VAE vinden dat Iran moet betalen voor de schade die is veroorzaakt door zijn aanvallen in de Golfregio. Ook wil de golfstaat opheldering over hoe het staakt-het-vuren ervoor zal zorgen dat Teheran de vijandelijkheden staakt en de Straat van Hormuz heropent.
De Verenigde Staten en Iran kwamen na meer dan een maand van vijandelijkheden een staakt-het-vuren van twee weken overeen, maar dat bestand blijkt fragiel. Iran meldde aanvallen en verschillende Golfstaten, waaronder de VAE, zeiden dat Teheran hen had aangevallen.
Gedurende meer dan een maand oorlog lanceerde Iran aanvallen op de Golfstaten als reactie op Amerikaanse en Israëlische aanvallen die de Iraanse leiding onthoofdden. Daarbij werden de VAE zwaarder getroffen dan welk ander land ook.
De Iraanse aanvallen ‘vereisen dat Iran ter verantwoording wordt geroepen en volledig aansprakelijk is voor de schade en schadevergoedingen’, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Redactie
Bahrein heeft laten weten dat het zijn luchtruim, dat sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten gesloten was, weer heeft geopend nu Iran en de Verenigde Staten overeenstemming hebben bereikt over een staakt-het-vuren van twee weken.
Irak kondigde eerder al aan dat het zijn luchtruim heropent.
De Golfstaten hebben de zwaarste klappen opgevangen van de Iraanse vergeldingsaanvallen, sinds de VS en Israël eind februari luchtaanvallen op Iran uitvoerden die een regionale oorlog ontketenden.
Redactie
Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) is 'verontwaardigd' over de dodelijke operaties die het Israëlische leger uitvoert in dichtbevolkte gebieden in heel Libanon. Daarbij zijn woensdag volgens Libanese autoriteiten zeker 250 doden gevallen.
'Mensen in heel Libanon hielden hun adem in in afwachting van een staakt-het-vuren, maar een golf van dodelijke aanvallen heeft het land in paniek en chaos gestort', aldus Agnès Dhur, hoofd van de ICRC-delegatie in Libanon, in een persbericht. Daarmee doelde Dhur op het akkoord dat de Verenigde Staten en Iran in de nacht van dinsdag op woensdag sloten, dat volgens Iran en bemiddelaar Pakistan ook op Libanon van toepassing is. Israël en de VS ontkenden dat later.
De organisatie veroordeelt specifiek de zware explosieve wapens die de Israëli's inzetten in dichtbevolkte stedelijke gebieden, waaronder de hoofdstad Beiroet, zonder dat er vooraf effectieve waarschuwingen waren gegeven. Het ICRC herhaalt zijn 'dringende oproep aan alle partijen om burgers en civiele objecten tijdens militaire operaties te beschermen en te respecteren', aldus het persbericht.
Redactie
Volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance is het aan Iran of het staakt-het-vuren tussen de landen sneuvelt vanwege de aanhoudende Israëlische aanvallen op Libanon. Terwijl de Iraanse president Masoud Pezeshkian een wapenstilstand in Libanon cruciaal noemde voor het beëindigen van de oorlog, is er volgens Vance sprake van een 'legitiem misverstand'.
'Ik denk dat de Iraniërs dachten dat de wapenstilstand Libanon omvatte, maar dat is gewoon niet zo. We hebben die belofte nooit gedaan', zei Vance na een bezoek aan Hongarije. De VS en Iran kwamen in de nacht van dinsdag op woensdag tot een tijdelijk staakt-het-vuren van twee weken. Volgens eerste berichten van bemiddelaar Pakistan gold het akkoord ook voor Libanon, maar dat was volgens zowel Israël als de VS niet het geval.
Als Iran de onderhandelingen wil laten mislukken vanwege Libanon, 'dat niet met hen te maken heeft', aldus Vance, 'dan is dat uiteindelijk hun keuze.'
Bij de grootschalige Israëlische aanvallen op woensdag kwamen volgens Libanese autoriteiten meer dan 250 mensen om het leven en raakten meer dan duizend mensen gewond.
'De Israëliërs hebben, zoals ik het begrijp, aangeboden zich wat meer in te houden in Libanon', zei Vance. 'Omdat ze ervoor willen zorgen dat onze onderhandelingen succesvol verlopen.' Verdere details gaf hij niet.
De vicepresident waarschuwde dat president Donald Trump verwacht dat de Straat van Hormuz weer opengaat, zoals beloofd is in het staakt-het-vuren. 'Als ze zich niet aan de afspraak houden, zullen ze ernstige gevolgen ondervinden.'
Vance reist volgens het Witte Huis dit weekend af naar Pakistan, waar vanaf zaterdag de onderhandelingen met Iran zouden gaan plaatsvinden.
Redactie
Lees hier het vorige liveblog over de oorlog in het Midden-Oosten terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant