Geautomatiseerde parkeercontroles verlopen verre van vlekkeloos, stelt de Autoriteit Persoonsgegevens. Meer dan 10 procent van de boetes is onterecht. Jaarlijks gaat het om honderdduizenden gevallen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Scanauto’s zien bijvoorbeeld niet of auto’s aan het laden of lossen zijn. Ook zien ze soms een tegenligger aan voor een geparkeerde auto. Daarnaast ziet de software die kentekens moet achterhalen de letters en cijfers op een nummerbord af en toe verkeerd.
Soms krijgt de verkeerde autobezitter dan een boete. Vorig jaar berichtte omroep Rijnmond dat een Rotterdammer twee jaar lang parkeerboetes kreeg, omdat een scanauto in Breda door een schroefje het verkeerde nummerbord voor zijn kenteken aanzag.
Naar schatting veertig gemeenten werken volgens de Autoriteit met scanauto’s, die elk jaar zo’n 250 tot 375 miljoen wagens scannen. In 1 op de 75 gevallen leidt dat tot een boete. De ramingen zijn gebaseerd op bevindingen in tien gemeenten. Die resultaten zijn doorgetrokken om tot een schatting te komen van het aantal scans, boetes en bezwaren in alle gemeenten met scanauto’s.
Bezwaar maken tegen een parkeerboete loont. In de gemeenten die gebruikmaken van scanauto’s worden jaarlijks tussen de drie en vijf miljoen boetes opgelegd. Jaarlijks gaan tussen de 500 duizend en 750 duizend autobezitters in beroep tegen zo’n boete. In het gros van de zaken, 300 duizend tot 450 duizend keer, krijgt de klager gelijk.
De toezichthouder heeft niet onderzocht of handhaving nauwkeuriger verloopt als een parkeerwacht van vlees en bloed de controle uitvoert. Zo’n controleur kan meer zicht hebben op ‘verzachtende omstandigheden’, zoals een auto die even met knipperende lichten stilstaat om in- of uit te laden. Soms laten de parkeerregels dat toe.
Een scanauto maakt foto’s van de omgeving van een geparkeerde auto. Daar kunnen bijvoorbeeld verkeersborden op te zien zijn, of de parkeervergunning voor een gehandicapte automobilist. Die omgevingsbeelden kunnen worden gebruikt als moet worden beoordeeld of een boete terecht is of niet.
Dat laatste gebeurt door mensen. Die krijgen aanvullende informatie, zoals de boetehistorie van een kenteken en de kleur en het model van de auto dat daarbij hoort. In slechts twee van de gemeenten die de Autoriteit onderzocht gaan handhavers ter plekke kijken of de situatie een boete rechtvaardigt als een scanauto aangeeft dat er niet is betaald.
Gemeenten zeggen dat ze handhavers geen tijdslimiet opleggen voor de beslissing om wel of geen boete op te leggen. Maar in Amsterdam ligt het tempo hoog, meldde de stadszender AT5 in oktober 2024: daar beoordeelden handhavers tientallen scanbeelden per minuut.
In de meeste gevallen besteden de gemeenten de parkeercontroles uit aan particuliere bedrijven. Dat geldt ook voor het opleggen van de boetes en de verwerking van bezwaren. Een automobilist die probeerde in 2018 onder een boete uit te komen door te stellen dat uitbesteding in strijd is met het Europese Handvest voor de Rechten van de Mens, verloor een hoger beroep voor het Gerechtshof Amsterdam.
Verschillende gemeenten melden dat ze extra controles laten uitvoeren in straten en wijken met een (relatief) lage ‘betalingsbereidheid’. Daardoor ligt discriminatie op de loer, stelt de Autoriteit.
Autobezitters die een parkeerboete krijgen, horen vaak niet dat hun overtreding is vastgesteld met een scanauto. Als ze bezwaar willen maken, krijgen ze niet altijd inzage in de scans of de omgevingsbeelden die hen zouden kunnen vrijpleiten.
Dat zou bijvoorbeeld nuttig kunnen zijn als een scanauto een tegenligger heeft aangezien voor een geparkeerde auto. De bestuurder van een scanauto moet de camera’s van het controlesysteem handmatig uitschakelen als een tegemoetkomende auto passeert, en daarna weer activeren. Ze zijn daar constant mee bezig tijdens het rijden en kunnen dat soms misschien vergeten, suggereert het onderzoek.
In tegenstelling tot een veelgehoorde klacht maken gemeenten geen winst op hun parkeerboetes. Wettelijk is vastgesteld dat het boetebedrag niet hoger mag zijn dan de kosten die overheden maken om de boete op te leggen, plus het bedrag dat voor het parkeren betaald had moeten worden. Er geldt sinds begin dit jaar landelijk een bovengrens van 82 euro per boete.
Hoewel de scanauto’s niet vlekkeloos opereren, zetten gemeenten ze steeds vaker in. En niet alleen om parkeergeld te innen. Rotterdam begon vorig jaar een proef om met scanauto’s wagens op te sporen die op de stoep zijn geparkeerd. Met de scanbeelden kunnen ook illegale bouwcontainers, zwerfafval, defecte straatverlichting en gestolen auto’s worden achterhaald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant