De Amerikaanse president Donald Trump bespreekt woensdagavond met Navo-chef Mark Rutte het mogelijke vertrek van de VS uit het bondgenootschap. Dat liet Karoline Leavitt, woordvoerder van het Witte Huis, enkele uren voor de ontmoeting weten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
De relatie tussen de VS en de andere militaire bondgenoten is door de oorlog in Iran opnieuw in een crisis beland. De president heeft het bondgenootschap ‘op de proef gesteld en het heeft gefaald’, zei Leavitt tijdens een persconferentie. ‘De Navo heeft de VS de afgelopen zes weken de rug toegekeerd, terwijl de Amerikanen hun defensie financieren.’
Vorige maand dreigde Trump al om de alliantie de rug toe te keren. In een interview in de Britse krant The Telegraph zei hij kwaad te zijn over het gebrek aan steun voor de Amerikaanse oorlog tegen Iran. De VS was er wel voor de bondgenoten in Oekraïne, klaagde hij, ‘hoewel dat niet ons probleem was’. Op andere momenten noemde hij de Navo een ‘papieren tijger’ en bestempelde hij de lidstaten als ‘lafaards’.
Ook minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, in 2023 nog aanjager van een wet die het een Amerikaanse president onmogelijk maakt zomaar uit de Navo te stappen, was boos. ‘Als de Navo-alliantie betekent dat we onze bases in Europa niet kunnen gebruiken om nationale belangen van de VS te behartigen, dan is de Navo eenrichtingsverkeer’, sneerde hij bij Fox News.
Het is nu aan Rutte om tijdens zijn bezoek aan Washington de plooien weer glad te strijken. De Navo-chef, zo wordt binnen de alliantie breed erkend, doet er alles aan om de Amerikanen aan boord te houden en tijd te kopen. In het verleden heeft hij Trump met vleiende berichten gepaaid. Ín interviews is hij vol lof over de Amerikaanse president, ook al krijgt hij daarvoor veel kritiek uit Europa.
Zo prees Rutte hem in een gesprek bij CBS voor het vernietigen van Irans raket- en nucleaire capaciteiten. ‘Dat de president dit doet is cruciaal. Ik heb de peilingen gezien, maar ik hoop echt dat het Amerikaanse volk hem zal steunen, want hij doet dit om de hele wereld veiliger te maken.’
De Amerikaanse president laat al jaren merken dat hij niets heeft met de Navo. In zijn eerste termijn hekelde hij de Europese lidstaten regelmatig, omdat een deel er destijds niet in slaagde te voldoen aan de Navo-norm. Op dat moment moest 2 procent van het bbp naar defensie gaan, afgelopen zomer is dit tijdens de Navo-top in Den Haag verhoogd naar 5 procent. ‘Een grote overwinning’, concludeerde Trump na afloop tevreden, voor zowel de VS als de westerse wereld.
Bij de Navo-landen is de afgelopen jaren het besef ingedaald dat zij niet langer kunnen rekenen op de onvoorwaardelijke steun van hun ooit zo trouwe bondgenoot. Ivo Daalder, een prominente buitenlandspecialist van de Democraten, spreekt van de ergste crisis ooit voor de alliantie. Nooit eerder suggereerde een Amerikaanse president dat ‘de VS er niet meer zullen zijn om jullie te helpen’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant