De Israëlische premier Benjamin Netanyahu leek in de oorlog tegen Iran alleen maar te kunnen winnen, maar hij krijgt nu toch snoeiharde kritiek: zowel in de VS als thuis in Israël. ‘Hij heeft in diplomatiek en strategisch opzicht gefaald.’
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Netanyahu stapte de oorlog tegen Iran met grote woorden in, maar glipt er nu stilletjes weer uit. De Israëlische premier hield het woensdag bij een korte verklaring in het Engels. Hij ‘steunt’ het besluit van Trump om de gewapende strijd voorlopig te staken.
Critici lieten direct van zich horen. ‘Er heeft zich in onze hele geschiedenis nog nooit zo’n diplomatieke ramp voorgedaan’, zei Yaïr Lapid, de leider van de Israëlische oppositie. Netanyahu heeft volgens hem ‘in zowel diplomatiek als strategisch opzicht gefaald’. De premier heeft ‘geen enkel doel bereikt dat hij had gesteld’.
Tijdens de oorlog hield iedereen (dus ook de oppositie) zich muisstil. De vrees dat Iran een existentiële bedreiging vormt voor het voortbestaan van Israël wordt breed gedeeld. Er is volop steun voor een Amerikaanse president die met Israël wil optrekken om het regime in Teheran te laten vallen en het Iraanse nucleaire programma te vernietigen.
Maar de bevolking voelt zich bekocht na bijna zes weken in de schuilkelder te hebben gezeten. Het Iraanse regime zit nog steeds stevig in het zadel. Iran bezit nog altijd 440 kilo verrijkt uranium en het raketprogramma is in elk geval deels actief. De belofte dat de verlossing nabij is, die Netanyahu maakt bij elk conflict dat hij aangaat, is weer niet ingelost.
In een verkiezingsjaar kan dat dodelijk zijn. Het is dan ook niet verrassend dat de oppositie van zich laat horen. Zelfs binnen zijn eigen regering werd gemord. Tzvika Foghel van de uiterst rechtse partij Joodse Kracht schreef op sociale media: ‘Donald, you ducked out!’ Dat bericht werd later verwijderd.
Het enige dat op volle kracht doorgaat, is de strijd tegen Hezbollah, ook al is die in Israël een stuk minder populair dan de oorlog tegen Iran. Inwoners vragen zich af of de ‘bufferzone’ die Netanyahu in het zuiden van Libanon wil, hen daadwerkelijk tegen Hezbollah gaat beschermen.
Ze vrezen bovendien dat het een nieuw massagraf wordt voor Israëlische soldaten, zoals dat in het verleden ook het geval was toen Israël een deel van Libanon bezet hield. Netanyahu piekert er echter niet over om deze strijd te staken, zo liet hij woensdag weten. Daarmee houdt hij voor zichzelf een politiek mijnenveld in stand.
En dan is er nog zijn relatie met de Verenigde Staten. Enkele uren voordat het staakt-het-vuren werd aangekondigd, kwam de New York Times met een gedetailleerd verhaal over de besluitvorming van de Amerikaanse regering rondom de Iran-oorlog. Hieruit blijkt dat Netanyahu een belangrijke rol heeft gespeeld: hij overtuigde Trump dat een gezamenlijke aanval het regime snel ten val zou brengen en dat het raketarsenaal binnen enkele weken vernietigd zou worden.
Het artikel zou weleens een doodsklap voor de positie van Israël in Washington kunnen betekenen. De publieke steun voor deze oorlog is in de VS nooit groot geweest en binnen de MAGA-aanhangers van Trump is het wantrouwen jegens Netanyahu de laatste maanden enkel gegroeid.
Zijn goede relatie met Trump staat dus ook op het spel. Tot nu toe heeft die Netanyahu altijd geloofd en gesteund, maar als de operatie tegen Iran in de VS als een mislukking wordt beschouwd, zal hij op zoek gaan naar een zondebok. Netanyahu is dan zeker een goede kandidaat.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant