is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking. Hij woont in Berlijn.
De wapenstilstand is een nederlaag voor de Amerikaanse president Donald Trump, die Iran niet op de knieën kreeg. Zijn onbetrouwbare gedrag schaadt de positie van de VS in de wereld.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De wereld haalde opgelucht adem toen dinsdag een wapenstilstand tussen Iran en de Verenigde Staten werd afgekondigd. De Iraanse bevolking blijft verdere bombardementen bespaard en hopelijk veert de mondiale economie snel terug. Het bestand is ook goed nieuws voor Oekraïne, dat toezag hoe cruciale luchtverdedigingssystemen aan het Midden-Oosten werden geleverd. Ondertussen profiteerde Rusland wel van de stijgende energieprijzen.
Natuurlijk is de wapenstilstand slechts twee weken geldig. De VS en Iran moeten het eens worden over een diplomatieke oplossing. Dat is verre van eenvoudig: het bestand kwam woensdag meteen onder druk te staan toen Iran het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz stillegde uit protest tegen de Israëlische aanvallen op Libanon.
Toch heeft geen van beide partijen belang bij een hervatting van de strijd. Iran is zwaar getroffen en zal op adem willen komen. Trump zoekt een uitweg uit een oorlog die de mondiale economie dreigde te ontwrichten en zijn populariteit naar een dieptepunt bracht. Vooral de stijgende benzineprijzen vormden een gevaar voor zijn positie, met het oog op de Congresverkiezingen van november.
Iran is vooralsnog als politieke winnaar uit de strijd gekomen. Ondanks een aanval van het machtigste land ter wereld, geholpen door het militair sterke Israël, zit het regime nog altijd stevig in het zadel. Bovendien heeft het laten zien dat een aanval op Iran een enorme prijs heeft, doordat het land de Straat van Hormuz kan blokkeren.
Voor Trump is de wapenstilstand juist een pijnlijke politieke nederlaag. Hij waande zich de koning van de wereld, maar wist Iran niet op de knieën te dwingen. De oorlog heeft niets opgeleverd. Het regime is weliswaar verzwakt, maar zit er nog steeds, met een flinke hoeveelheid verrijkt uranium.
De statuur van de VS in de wereld heeft een enorme klap gekregen. Amerika is een onbetrouwbare partner geworden. De Golfstaten paaiden Trump en zijn entourage met dure cadeaus en miljardeninvesteringen, maar werden door hem in de vuurlinie geplaatst. De Europeanen kwamen hem op alle mogelijke manieren tegemoet. In ruil daarvoor probeerde hij ze te chanteren om mee te doen aan een oorlog die hij zonder overleg was begonnen.
Trump praatte dinsdag opgewekt over deals met de Iraanse leiders die hij even daarvoor nog voor crazy bastards had uitgemaakt. Opeens waren ze volgens Trump ‘anders, slimmer en minder geradicaliseerd’ dan hun geliquideerde voorgangers. De Iraanse bevolking zal daar anders over denken. Die blijft met lege handen achter, nadat Trump ze eerder had beloofd dat ‘hulp onderweg’ was.
Met de VS kunnen geen afspraken meer worden gemaakt, omdat ze geleid worden door een president die zich niet gebonden acht aan zijn woord, en altijd kiest voor zijn eigen belangen of grillen. Daarbij heeft hij geen strategie of overkoepelende visie. Hij ziet buitenlandse politiek als een oneindige reeks deals waarvan hij vooral zelf beter denkt te worden.
Vanwege de macht van de VS komt Trump een heel eind met zijn maffiamethoden. Maar uiteindelijk hebben zelfs de Amerikanen partners nodig. Door iedereen van zich te vervreemden verzwakt Trump de Amerikaanse positie in de wereld.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant