Er stroomt de komende dagen mogelijk een vloedgolf aan energie uit de Perzische Golf, nu de Straat van Hormuz weer open lijkt te gaan. Maar veel is nog onduidelijk, reders lijken de kat uit de boom te kijken.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Hoewel er ruim achthonderd schepen opgesloten zaten in de Golfregio, was er woensdagochtend nog geen sprake van een energiearmada die de Golf verlaat. Volgens gegevens van websites die het scheepverkeer in de gaten houden passeerden woensdag twee bulkcarriers de Straat van Hormuz. Reders bellen volgens persbureau Bloomberg eerst massaal met hun verzekeraars om te kijken of hun schepen weg kunnen.
Er is namelijk nog veel onduidelijk over de overeenkomst. De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat er volledige vrije doorgang is bereikt, het Iraanse regime stelt op X dat passage van de Straat van Hormuz wordt gecoördineerd door het leger en dat er rekening gehouden moet worden met ‘technische beperkingen’.
Een woordvoerder van de Iraanse olie-exportorganisatie Opex zei woensdag dat tankers 1 dollar tol moeten betalen voor elk vat aan olie-equivalent dat ze vervoeren. Er moet worden afgerekend in crypto. Lege tankers zouden vrij kunnen passeren. Schepen zonder toestemming van het Iraanse leger zullen worden vernietigd, waarschuwde Iran.
De maatregel stuit vermoedelijk op fel verzet van omringende landen als Saoedi-Arabië en Qatar, die een vrije doorvaart nastreven. De Amerikaanse president Trump verklaarde dinsdagnacht Nederlandse tijd dat het akkoord met Iran een vrije doorgang behelst.
Verzekeraars leken woensdag terughoudend: Neil Roberts van de Lloyd’s Market Association, de brancheorganisatie van de Lloyd’s of London-verzekeringsmarkt, noemde het woensdag in de Financial Times ‘zeer onwaarschijnlijk dat de handel met de Golfregio zomaar zal worden hervat’. In de regio blijft volgens Roberts sprake van een verhoogd risico omdat geen van de onderliggende spanningen is opgelost.
Volgens scheepvaartdataspecialist Kpler liggen er nu 426 olie- en brandstoftankers in de Golf, plus 34 lpg-tankers en 19 lng-schepen. De overige vaartuigen vervoeren lading die niet energiegerelateerd is. Er zijn ook tientallen Nederlandse schepen opgesloten.
Hoewel sinds de oorlog enkele olietankers de straat zijn gepasseerd, heeft geen enkel lng-schip de doorgang gemaakt.
De luchtvaartsector haalt opgelucht adem, al zijn de problemen in de brandstofvoorziening verre van voorbij. De baas van de internationale luchtvaartbrancheorganisatie IATA Willie Walsh waarschuwde op een conferentie in Singapore dat kerosine voorlopig duur zal blijven, zelfs als de straat volledig open blijft. ‘Ticketprijzen zullen hoger blijven. Dat is onvermijdelijk’, aldus Walsh. Air France-KLM steeg ruim 12 procent op de beurs.
Hoewel het weer opschalen van de productie vanwege schade aan installaties niet overal even snel kan, verwacht Irak de export van ruwe olie binnen een week weer op oude niveaus te hebben als de zee-engte bij Hormuz werkelijk volledig open gaat. Het land kan dan weer snel 3,4 miljoen vaten per dag uitvoeren, zei het hoofd van het staatsoliebedrijf Basra Oil Company eerder deze week tegen Reuters. Irak heeft het meest van alle landen in de regio geleden onder de afsluiting van de straat, omdat het land geen alternatieve transportmogelijkheden heeft.
Voorlopig blijft energie uit de Golfregio echter schaars, al was het maar omdat het dagen duurt voor eventuele schepen vanuit de regio op hun bestemming zijn.
Hoewel brandstofprijzen morgen aan de pomp lager zullen zijn, is het niet duidelijk in welke mate de prijsdaling de komende dagen doorzet.
De onzekerheid zal sowieso groot blijven, verwachten analisten. ‘Zelfs met een vredesakkoord zou Iran zich gesterkt kunnen voelen om in de toekomst vaker de Straat van Hormuz te bedreigen, en de markt zal rekening houden met een verhoogd risico in de toekomst’, zei Saul Kavonic, analist bij MST Marquee tegenover Reuters.
Energieconcern Shell daalde net als andere olieconcerns woensdagochtend fors op de beurs: het concern verloor ongeveer 7 procent. Shell heeft de afgelopen maanden flink verdiend aan oliehandel, liet het concern woensdag weten in een zogenoemde handelsupdate. De marges op raffinage zijn flink hoger, al is de gasdivisie wel geraakt. Een belangrijke fabriek van Shell in Qatar, die aardgas omzet in brandstoffen, werd onlangs zwaar beschadigd tijdens een Iraanse aanval. Shell liet toen weten dat reparatiewerkzaamheden mogelijk een jaar tijd vergen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant