is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Wij hadden laatst een discussie in ons multiculturele huishouden. Mijn Zweedse wederhelft beweerde dat boter gezonder zou zijn dan kaas, terwijl ik als Nederlander zeker dacht te weten dat kaas gezonder is. We besloten het te googelen. Dat gaat overigens steeds moeilijker, omdat Google ongevraagd haar AI-bot vragen laat beantwoorden. Tot onze verbijstering leverde onze zoekactie twee verschillende antwoorden op.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Volgens de Zweedse chatbot was boter minstens zo gezond als kaas, terwijl de Nederlandse chatbot kaas als gezonder aanwees. Dankzij AI is de waarheid voor de hoogste bieder, en in het boterland Zweden is dat duidelijk de boterindustrie, terwijl in kaasland Nederland de kaasindustrie het antwoord stuurt. Hoe sterker de culturele voorkeur, hoe sterker de lobby en hoe meer gezondheidsclaims er over het product te vinden zijn in het specifieke taalgebied. Brood is er nog zo een, vond ik uit; ook daarvan denken Nederlanders dat het heel gezond is, ook al koopt 90 procent van de Nederlanders ultrabewerkt supermarktbrood.
Ik moest eraan denken toen ik las dat TommyTomato failliet is. TommyTomato verzorgde gezonde warme lunches op scholen, vol groenten: 300 gram per kind in de bovenbouw en 200 gram per kind in de onderbouw. Ouders moesten daarvoor 3 á 4 euro bijdragen. Door flinterdunne marges maakte het bedrijf echter nooit winst, bovendien werd het geplaagd door verwende kindertjes die mekkerden over al die groentes. Ouders gaven makkelijk toe, om de trommel zelf maar weer te vullen met de gebruikelijke Hollandse achterlijkheid.
Dat TommyTomato het niet lijkt te redden – de eigenaren hopen nog op een doorstart – zegt allereerst iets over onze eetcultuur. Daar zit helaas nauwelijks ontwikkeling in; Nederlanders blijven stug hun zielloze en sneue bammetjes eten. In het land dat het minst werkt van heel Europa, wordt er geluncht alsof men het méést werkt; schrokkerig en slecht. Maar een boterham met hagelslag of chocopasta is geen maaltijd, het is een toetje. En écht brood, beste landgenoten, is na een dag keihard.
Nu zou je dit snobistisch gelul kunnen vinden, maar de problematische Nederlandse lunchcultuur is allang geen kwestie van smaak meer. Met die koolhydratenkwak in je broodtrommel kwam je vroeger nog weg, omdat er toen nog daadwerkelijk tegen de wind in getrapt werd. Maar nu de benen stilvallen op e-bikes, kan de mond niet blijven dooreten. Door onze armzalige eetcultuur is heel Holland obees in 2050 en is lesgeven na de lunch zinloos.
Voeding wordt ten onrechte in de privésfeer gehouden. Terwijl veel kinderen te veel en ongezond meekrijgen, krijgen andere kinderen helemaal niks mee. Schooljeugd die tijdens schooltijd energy drink en chips koopt bij een supermarkt is een Hollands fenomeen, en dat overstijgt klasse. De oprichters van TommyTomato vertelden me dat juist ouders uit rijkere buurten minder zaten te wachten op hun gezonde, vegetarische lunch. Die vonden het onnodige bemoeienis.
Ik wens TommyTomato het beste, maar natuurlijk zou de overheid gewoon een gezonde lunch moeten regelen. Voor álle kinderen, overal. Scholen hoeven zelf geen grote keukens op te zetten en leraren hoeven ook heus niet achter de pannen; in een land waar de afstanden klein zijn en de bezorgmaaltijd zo’n beetje cultureel erfgoed is, kan dat gewoon vanuit een centrale keuken bereid en bezorgd.
Met die gezonde lunch zou er ook méér aandacht voor voedsel en koken moeten komen, en het effect van goede en slechte voeding op het menselijk lichaam, dier en milieu. Eten is beschaving; een gezonde lunch kan bijdragen aan het vormen van cultuur en identiteit. En, beste Hollanders, eten kan óók gezellig zijn!
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant