De wereld staat een lange periode van energieschaarste te wachten. Te hopen valt dat Nederland en Europa die kans aangrijpen om de energietransitie te versnellen. Cuba kan als voorbeeld dienen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Volgens Fatih Birol, het hoofd van het Internationaal Energieagentschap (IEA), is de huidige olie- en gascrisis erger dan de crises van 1973, 1979 en 2022 tezamen. De wereld staat een lange periode van energieschaarste te wachten, ook als de oorlog binnenkort zou eindigen en de Straat van Hormuz weer opengaat.
Dat heeft dramatische gevolgen, vooral voor landen die de snel oplopende energieprijzen niet kunnen betalen. Regio’s als Zuidoost-Azië en Afrika zullen de hoogste prijs betalen. Het is begrijpelijk dat regeringen wereldwijd zoeken naar manieren om de pijn van hun bevolking te verzachten.
Nog belangrijker is het om zo snel mogelijk alternatieven te zoeken. Bij de vorige energiecrises besloten veel overheden hun energie elders te halen. Minder in het Midden-Oosten, meer in Rusland. En vanaf 2022: minder in Rusland, meer in de Verenigde Staten en Qatar. Deze crisis zou wel eens tot de conclusie kunnen leiden dat alleen energie van eigen continent voldoende zekerheid biedt.
Bij de huidige prijzen zal het brandstofgebruik wereldwijd onherroepelijk omlaag gaan. Dat is goed nieuws voor het klimaat. Als de prijzen hoog zijn, worden alternatieve energiebronnen zoals wind en zon vanzelf aantrekkelijker. Ook dat is zeer welkom, want de afgelopen jaren leek windenergie de slag juist te verliezen, zeker in Europa.
Wat er gebeurt met landen die lang lijden onder brandstofschaarste is te zien op Cuba, het eiland dat dankzij Donald Trump geruime tijd was verstoken van nieuwe brandstof. Om te overleven heeft het geen andere keus dan zo snel mogelijk over te stappen op zonne-energie. Over twee jaar moet een zesde van het energieverbruik van het eiland van de zon komen. En gelukkig voor Cuba staat China klaar om de benodigde zonnepanelen te leveren.
Dat kan een voorbeeld zijn voor Europa. Sinds het vertrek van eurocommisaris Frans Timmermans zijn de ambities van de Green Deal teruggeschroefd. Dit is het moment om de Green Deal juist weer te versterken en de ambities op te schroeven. Het is wel zaak te voorkomen dat de afhankelijkheid van China niet groter wordt.
Ook Nederland kan de energietransitie een extra impuls geven door groots te investeren in energiebesparing – de isolatie van huizen – en in de energiecentrales van de toekomst, zoals windenergie op de Noordzee.
Het is verheugend dat het kabinet vorige week bekendmaakte dat het opnieuw 4 miljard euro opzij zet om een windpark in de Noordzee te realiseren. Dit geld is nodig om de toekomstige uitbaters een prijsgarantie te kunnen bieden. Zonder zo’n garantie durft niemand die investering aan. Als de energieprijzen zo hoog blijven als nu, zijn zulke garanties in de toekomst niet langer nodig.
Het wordt met de dag duidelijker dat Donald Trump geen idee had waaraan hij begon toen hij besloot Iran aan te vallen. Zelf hoopt hij ongetwijfeld dat de Verenigde Staten zullen profiteren van de hoge olie- en gasprijzen. Onder zijn leiding heeft het land alle beperkingen op de winning van olie en gas en zelfs steenkool opgeheven. Dat wordt met de dag winstgevender.
Het zou mooi zijn als achteraf blijkt dat hij met zijn onbesuisde aanval in werkelijkheid de energiebesparing en de energietransitie een belangrijke impuls heeft gegeven.
Source: Volkskrant