JD Vance heeft tijdens een campagnerally in Hongarije zijn volmondige steun uitgesproken aan Trump-bondgenoot Viktor Orbán. Het opvallende bezoek van de Amerikaanse vicepresident komt zes dagen voor de parlementsverkiezingen.
zijn nieuwsverslaggever en correspondent Midden-Europa van de Volkskrant. Le Clercq is momenteel in Hongarije om de verkiezingen te verslaan.
‘Ik vraag me af: gaan jullie het opnieuw doen?’, zo richtte Vance zich tot de grofweg tweeduizend aanhangers van Orbáns partij Fidesz die waren bijeengekomen in een voetbalstadion in Boedapest. ‘Gaan jullie je verzetten tegen de Brusselse bureaucraten? Staan jullie op voor soevereiniteit en democratie? Voor de westerse beschaving? Voor vrijheid, voor de waarheid?’
Na instemmende ‘ja’s’ van zijn gehoor, volgt een dringende oproep tot actie: ‘Ga dan naar de stembussen dit weekend en kies de kant van Viktor Orbán.’
Niet veel eerder is Vance nog van leer getrokken tegen ‘bureaucraten uit Brussel’ die Hongaren hun toekomst zouden willen dicteren. ‘Ik ga jullie niet vertellen op wie jullie zouden moeten stemmen’, beweert hij.
Het bezoek van de vicepresident werd pas kort van tevoren aangekondigd. De premier hoopt met het bezoek van Vance over te komen als een sterke en internationaal gerespecteerde leider, en daarmee zwevende kiezers over te halen om op hem te stemmen.
Die Amerikaanse hulp kan Orbán goed gebruiken. De Fidesz-partij van de premier ligt in de meeste peilingen 10 tot 20 procentpunten achter op zijn voornaamste rivaal, Péter Magyar, een voormalige partijgenoot die twee jaar geleden met Orbán brak om leider te worden van de centrumrechtse Tisza-partij. Orbán is al zestien jaar aan de macht.
Voor de Amerikanen staat er ook veel op het spel. Onder Orbáns leiding is Hongarije een cruciale bondgenoot van de Verenigde Staten. Orbán en de Amerikaanse president Donald Trump vinden elkaar in een afkeer van de regering in Kyiv en vooral van de president van het land, Volodymyr Zelensky.
Op het podium in Boedapest laat Vance Trump via de telefoon Orbáns aanhangers ook nog toespreken. Hoewel de eerste poging van Vance om zijn baas te bellen nog een voicemail oplevert, krijgt hij hem daarna wel te pakken. Orbán is ‘een fantastische man’, die Hongarije veilig heeft gehouden. ‘Als ik niet had gevonden dat hij goed werk levert, zou ik dit telefoontje niet hebben gepleegd.’
De Hongaarse premier heeft zich zo’n beetje als enige lidstaat van de Europese Unie steeds gekeerd tegen grootschalige militaire steun aan Oekraïne, dat sinds 2022 vecht tegen een grootschalige Russische invasie. Onlangs sprak Orbán ook zijn veto uit tegen een miljardenlening van de EU, waarmee Kyiv wapens zou kunnen kopen en de economie zou kunnen versterken.
Orbán en Trump handelen – naast uit een gedeelde, uiterst conservatieve ideologie – vooral uit economische overwegingen. De oorlog met Oekraïne zit Trump in de weg, omdat hij de betrekkingen met Rusland wil normaliseren om handel met het land te drijven. Hongarije zucht onder olietekorten, omdat eind januari bij een Russische aanval een pijpleiding in Oekraïne werd geraakt die Russische olie naar Hongarije brengt. Orbán beschuldigt Zelensky ervan te talmen met de reparatie van de leiding om de verkiezingen in Hongarije te beïnvloeden.
Het Witte Huis laat er geen misverstand over bestaan het liefst Orbán aan het roer te zien. Toch blijft de grootste wens van de Hongaarse regering onvervuld: een bezoek van Trump zelf. Het is de vraag hoeveel indruk Vance zal maken op de Hongaarse kiezer, los van het signaal dat de Amerikanen achter Orbán staan. Trump is met afstand de bekendste Amerikaan in het land, Vance is een bijfiguur.
‘Dit bezoek gaat kiezers niet overtuigen om opeens op Fidesz te stemmen’, zegt Zsuzsanna Végh, onderzoeker bij denktank German Marshall Fund. Vance geeft in Boedapest vooral een signaal aan het netwerk van Amerikaanse en Europese radicaal-rechtse bewegingen, legt ze uit.
‘Vance is een ideologische sleutelfiguur binnen de Maga-beweging. Zijn bezoek toont Fidesz en andere radicaal-rechtse partijen in Europa dat Maga achter Orbán staat.’ En in het verlengde daarvan achter andere Europese bondgenoten. Ook als Orbán de verkiezingen verliest – Vance sprak de hoop uit dat hij wint, maar zei met elke regering te zullen werken – blijft dit netwerk bestaan, is de boodschap.
Veelzeggend detail is de tijd die Vance nam om een bezoek te brengen aan het Matthias Corvinus Collegium (MCC) om met studenten te praten. Deze universiteit is het ideologische vlaggenschip van de Hongaarse regering. MCC groeide uit tot hoeksteen binnen het ideologische ecosysteem van Orbán, die van Boedapest een plek maakte waar aanhangers van de contrarevolutie tegen het liberalisme elkaar vinden en ideeën uitwisselen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant