Premier Rob Jetten noemt de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, waarin hij dreigt de Iraanse beschaving uit te roeien, ‘zorgwekkend’, maar ziet geen aanleiding het bezoek met het koningspaar aan Washington volgende week af te zeggen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De minister-president reageerde dinsdag in de Eerste Kamer, waar wordt gedebatteerd over de regeringsverklaring, op de verder escalerende taal van de Amerikaanse president. ‘Dit helpt totaal niet om tot een oplossing te komen’, zei Jetten.
Terwijl de Amerikanen en Israëliërs inmiddels de tweede maand van bombardementen ingaan, ziet Trump dat de belangrijkste doelen van de interventie (de val van het islamitisch regime en de vernietiging van het atoomprogramma) niet bereikt zijn. Onderwijl heeft Iran de grip op de Straat van Hormuz weten te verstevigen, met alle gevolgen van dien voor de olieprijzen van dien.
In de afgelopen dagen nam de frustratie over het verloop van de oorlog bij de Amerikaanse president toe. Op Truth Social, zijn eigen socialemediaplatform, dreigde hij Iran ‘terug te bombarderen naar het stenen tijdperk’. Dinsdag voegde hij daar nog verdergaande woorden aan toe. Als Iran vannacht om 2.00 uur de Straat van Hormuz niet heropent, dreigt hij dat ‘een hele beschaving zal sterven, om nooit meer terug te keren’.
SP-senator Rik Janssen vroeg de premier of het nog verstandig is om met het koningspaar af te reizen naar Washington, waar de koning en koningin onder meer bij Trump zullen overnachten. Als Trump daad bij het woord voegt en, misschien wel met kernwapens, Irans eeuwenoude beschaving wegbombardeert, welke reactie staat daar dan tegenover? ‘Als dit zich voordoet, stel het blijft niet bij woorden, dan moet dat gevolgen hebben’, aldus Janssen. Hij wijst erop dat het dreigement in strijd is met de Geneefse Conventies. Premier Jetten wilde daar niet op ingaan, omdat die situatie zich tot dusver niet heeft voorgedaan.
Voor Niko Koffeman (PvdD) is dat niet voldoende. ‘De uitspraken van Trump zijn zonder precedent: het is nog nooit gebeurd dat iemand dreigt een complete beschaving terug te bombarderen naar het stenen tijdperk.’ Bovendien hebben er al oorlogsmisdaden plaatsgevonden, meent Koffeman, verwijzend naar de recente bombardementen op civiele infrastructuur als bruggen en spoorwegen. ‘Vanaf welke oorlogsmisdaden verbindt u er wél consequenties aan?’
Ook op deze vraag wilde Jetten niet ingaan. ‘Dat is een als-dan-vraag’, zei de premier. De recente uitingen van Trump baren Jetten wel zorgen. ‘Dit zijn onacceptabele teksten.’ Maar vooralsnog ziet hij geen aanleiding het bezoek aan Trump te annuleren of het koningspaar thuis te laten. ‘Je moet je ook de vraag stellen in hoeverre het impact heeft als een klein land als Nederland zegt dat je niet komt of dat je juist aan tafel zit, elkaar in de ogen kunt kijken en een stevig gesprek kunt voeren over waar je het wel of niet met elkaar over eens bent.’
Jetten onderschrijft dat de VS en Israël civiele infrastructuur onder vuur nemen. ‘Dat past niet binnen de kaders van het internationaal recht.’ Waar hij aanvankelijk begrip toonde voor de aanvallen die als doel hadden het ‘brute regime’ ten val te brengen, ziet hij dat de oorlog inmiddels anderhalve maand duurt en de hele regio en wereldeconomie in het conflict worden meegetrokken. ‘Volgende week biedt ons de gelegenheid te zeggen wat wij vinden van escalatie’, aldus de premier.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant