De wetenschapsredactie beantwoordt kleine en grote vragen die lezers bezighouden. Deze week: waarom staan er vaak leeftijden bij personen in de krant?
‘Binnenvaartschipper Wim Bartelse (71)’, ‘Gabay is een Israëliër van 59 jaar’, ‘de 79-jarige kapelaan woont en werkt al 41 jaar in China’, ‘de 31-jarige zanger’, ‘zegt een 19-jarige jongen’ en ‘William (8) doet alsof hij zijn broertje Maleraq (7) en klasgenoot Viola (7) ergens naartoe rijdt’. Het is een greep uit een paar zaterdagedities van de Volkskrant: in al deze artikelen komt de leeftijd van de geprofileerde mensen aan bod. Maar waarom eigenlijk?
De vraagsteller van deze week, Bart de Graaf (60), vroeg zich dat af terwijl hij de krant las. Vooropgesteld: de leeftijd wordt lang niet altijd vermeld. Wie door het wetenschapskatern bladert, zal moeite hebben een leeftijd te vinden, ook al krijgen genoeg wetenschappers het woord.
Dat heeft meteen te maken met een van de drie redenen waarom leeftijd wel in de krant zou komen, zegt Marcel Broersma, hoogleraar media en journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘De leeftijd staat er vaak alleen bij als het relevant is, het geeft dan perspectief. Als het over pensioenen gaat, bijvoorbeeld, heeft iemand van 27 een ander perspectief dan iemand die 68 is. Vaak heeft de nieuwswaardigheid op die manier verband met de leeftijd.’ Bij een wetenschapper die aan bod komt over diens expertisegebied of een politicus die een persconferentie geeft, voegt de leeftijd dus niets toe.
Een tweede reden: ‘Leeftijd geeft kleur aan de beschrijving van mensen voor de beeldvorming. Zeker als er geen foto bij staat, geeft leeftijd toch een beetje extra informatie. Bij iemand van 12 krijg je meteen een ander beeld in je hoofd dan bij iemand die 93 is. Het maakt de mensen menselijker.’
Reden nummer drie: betrouwbaarheid. ‘Een journalist kan iemands leeftijd toevoegen om over te brengen dat de krant betrouwbaar haar onderzoek heeft gedaan. Door feiten toe te voegen aan de bron, laat je zien dat je moeite hebt gedaan om te informeren, het onderstreept de feitelijkheid van het bericht.’
Diezelfde reden staat ook in het Volkskrant-protocol, waarbij er alleen richtlijnen over het vermelden van leeftijden zijn onder het kopje anonimisering: ‘... en vermelden bij anonimisering zoveel mogelijk andere gegevens zoals leeftijd, beroep of relatie tot het nieuwsonderwerp om te laten zien dat het een echt persoon betreft, die we daadwerkelijk hebben gesproken.’
Zo ook de eerdergenoemde ‘19-jarige jongen’ die verder alleen een pseudoniem meegeeft aan de journalist. Zijn leeftijd voegt iets menselijks aan hem toe, geeft de lezer een beeld. Dat is ook zo bij de 71-jarige binnenvaartschipper en de 79-jarige kapelaan, want werken deze mannen liever door, terwijl ze allang de pensioengerechtigde leeftijd hebben?
Bart Dirks (53), chef van de redactie Binnenland bij de Volkskrant, sluit zich bij Broersma aan. ‘Het voegt toch net wat persoonlijks toe, net als een korte omschrijving van iemands kleding.’ Hij merkt wel dat geïnterviewden er soms moeite mee hebben. ‘Sommigen zien bij wijze van spreken liever hun pincode in de krant dan hun leeftijd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant