Duitse mannen tussen de 18 en 45 jaar moeten het leger om toestemming vragen als ze langer dan drie maanden het land willen verlaten. Dit blijkt in de kleine lettertjes te staan van een nieuwe wet op de militaire dienst, die al drie maanden van kracht is.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Niemand bleek die kleine lettertjes van de wet te hebben gelezen waarin de ‘toestemmingsplicht’ staat, totdat de Frankfurter Rundschau er vrijdag een bericht aan wijdde. Dat sloeg in als een bom. De Duitse bevolking is in rep en roer, en politici uiten felle kritiek.
De linkse Sahra Wagenknecht vindt dat de verplichting herinnert ‘aan de tijden van de DDR en van de Berlijnse Muur’ en eist zelfs het aftreden van minister van Defensie Boris Pistorius. Ook op sociale media gaat het onderwerp rond. De wet is in december door de Bondsdag zelf aangenomen, zonder dat dit onderdeel kennelijk ter sprake was gekomen.
Defensie in Duitsland doet nu alles om de opwinding over de toestemmingsplicht te sussen. Er is niets aan de hand, heet het: zolang er geen dienstplicht is in Duitsland hoort de toestemming automatisch te worden gegeven. Trouwens, die toestemmingseis bestond eerder ook al, meldt de omroep ZDF: ‘De regeling gold al in tijden van de Koude Oorlog, en had ook toen al geen praktische relevantie’.
Er is nooit iemand gestraft omdat die de toestemming niet had gevraagd. Volgens Defensie wordt er inmiddels gewerkt aan heldere regels voor uitzonderingen, ‘om onnodige bureaucratie te vermijden’.
De nieuwe wet op de militaire dienst is in december door de Bondsdag goedgekeurd, en al op 1 januari ingegaan. Per die datum geldt ook een verplichte keuring voor 18-jarigen. Die keuring is niet hetzelfde als de dienstplicht: de gekeurden hoeven niet in dienst. De hoop is dat de keuring wel zal leiden tot een groei van het aantal vrijwilligers.
De Bundeswehr wil het aantal vrijwillige militairen in actieve dienst laten groeien tot 260.000, maar als dat niet lukt met vrijwilligers, moet Duitsland met de nieuwe wet ook zijn voorbereid op de dienstplicht. De gemoderniseerde wet moet ruimte bieden voor een forse groei van het Duitse leger. Dat zei minister van Defensie Boris Pistorius in december.
De eis om toestemming te vragen voor een buitenlands verblijf werd in december over het hoofd gezien. De plicht zal bijvoorbeeld gelden voor studenten die een tussenjaar nemen om te reizen, of Duitsers die in het buitenland gaan studeren of werken. De plicht geldt ook in vredestijd.
Defensie zegt nu dat de wet vooral geldt ‘voor het geval dat’: als in Duitsland de dienstplicht wordt ingevoerd, moet de wet daar klaar voor zijn, en ‘in geval van nood moet het leger weten wie langere tijd in het buitenland verblijft’. Minister Pistorius zei in december in het parlement dat de wet ‘is ontwikkeld als een raamwerk voor de dienstplicht, mocht die nodig zijn’.
Invoering van die dienstplicht in Duitsland zal overigens in het voorkomende geval opnieuw aan de Bondsdag moeten worden voorgelegd – inclusief de meldplicht voor een verblijf in het buitenland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant