In amper één maand tijd maande Trump twee van zijn ministers het veld te ruimen. Ondertussen houdt de Iran-oorlog aan en lukt het de Amerikaanse president niet tot een akkoord met Teheran te komen. We bellen erover met onze correspondent in New York, Thomas Rueb.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Thomas, minister Kristi Noem (Binnenlandse Veiligheid) moest begin deze maand het veld ruimen, vrij snel gevolgd door Pam Bondi (Justitie). Waarom?
‘En vergeet Randy George, de hoogste baas van het leger, niet. Hij werd deze week ontslagen door Defensieminister Hegseth en is zo de laatste in de rij die moet vertrekken. Van de drie die deze maand zijn opgestapt, was Pam Bondi het belangrijkst. Zowel zij als Kristi Noem was al langer aan het wankelen.
‘Bondi wordt door Trump verantwoordelijk gehouden voor de schaal die kwestie rond pedoseksueel Jeffrey Epstein heeft aangenomen, het hardnekkigste schandaal van zijn tweede termijn, dat hem maar blijft achtervolgen. Bondi wordt verweten dat ze de bal juist aan het rollen heeft gebracht. Na haar aantreden vorig jaar begon ze haast te schermen met die zaak: zij hintte op documenten die ze op haar bureau had en haalde rechtse influencers naar het Witte Huis. Zij kregen fysieke mappen met Epstein-stukken overhandigd, wat zij presenteerde als een stap richting transparantie.
‘Maar Bondi is de kwestie daardoor onbedoeld zelf gaan vergroten, terwijl Trumps naam óók veelvuldig in het dossier bleek te staan. Of ze dat van weet af aan wist, is onbekend. Wat we wel weten is dat ze uiteindelijk naar Trump is gestapt om hem te melden dat hij zo vaak in de stukken voorkwam. Vanaf dat moment is haar opgedragen het Epstein-dossier achter te houden omdat het te beschadigend voor hem was. Maar dat was inmiddels te laat. In de wereld van Trump is die etterende kwestie haar nu in de schoenen geschoven.
‘Loyaliteit was nooit het probleem. Juist Bondi was bereid om alles te doen wat Trump wil. Op zijn verzoek vervolgde ze zijn politieke tegenstanders, zoals de New Yorkse procureur-generaal Letitia James en oud-FBI-directeur James Comey. Die zaken kwamen uiteindelijk niet van de grond doordat er geen bewijs is voor daadwerkelijke misdrijven. Maar daarmee neemt Trump geen genoegen. De combinatie van die twee kwesties heeft hem zo ontevreden gemaakt, dat hij overgegaan is tot haar ontslag.’
En Noem?
‘Noem was verantwoordelijk voor immigratiepolitie ICE en dat is momenteel een van de grootste remblokken op Trumps populariteit. Tijdens de campagne was immigratie een van zijn belangrijkste speerpunten: hij beloofde een harde aanpak van migranten. Kiezers wilden dat. Maar de consensus in het land is dat ICE te ver is gegaan.
‘Immigratie vormt voor Trump inmiddels een politieke kwetsbaarheid. Dat rekent hij Noem aan. Door haar weg te werken, kan hij een nieuwe strategie met ICE opzetten: de dienst gaat door met hetzelfde, snoeiharde beleid, maar dan veel minder zichtbaar.’
Hoe reageert de gewone Amerikaan daarop?
‘Er ontstaat een beeld dat doet denken aan Trumps eerste termijn: dat van een regering die de controle verliest. Tijdens zijn eerste termijn vloog ook de een na de andere functionaris de deur uit. Die onrust schepte naar de buitenwereld het beeld dat de regering achter de schermen niet goed functioneert. Dat gevoel leeft ook nu steeds meer, met deze ontslagen en de totale onduidelijkheid rond Trumps doelen in de Iran-oorlog.
‘Een forse meerderheid van de bevolking staat niet achter deze oorlog. En na weken van aanvallen heeft Trump nog altijd geen duidelijk scenario weten te schetsen over hoe die oorlog moet worden beëindigd en wanneer – en ondertussen stijgen de prijzen in de VS door.’
Op sociale media haalde hij scheldend uit, dat er volgende week echt een einde aan de oorlog moet komen. Is hij wanhopig?
‘Hij is in iedere peiling impopulairder dan zijn recente voorgangers ooit waren en dat zal hij voelen. De president schold dit weekend met ‘fuck’ in een bericht aan een andere natie: dat oogt als iemand die, op z’n zachtst gezegd, gefrustreerd is en niet weet hoe hij zijn zin moet krijgen. Trump dreigt nu met een ongekende escalatie door Iraanse energievoorzieningen te bombarderen: het beeld van een Amerikaanse president die scheldend dreigt met oorlogsmisdaden om de controle terug te krijgen over een conflict dat hij zelf begon.
‘Hij heeft zijn land en zichzelf ondertussen in een moeilijke positie gemanoeuvreerd. De ‘deadline’ voor Teheran heeft hij al twee keer uitgesteld. De vraag is nu: zet Trump de stap toch en gaat hij over tot het aanvallen van burgerdoelen, met onzekere escalatie als gevolg? Of trekt hij zich weer terug en straalt hij nog meer zwakte uit? Hij heeft geen goede opties op dit moment en dat merk je.’
En de midterms in november? Doen die er nog toe?
‘Het lijkt er niet op dat Trump erg met de midterms bezig is. Daar lopen zijn belang en dat van zijn partij steeds meer uiteen. Zijn Republikeinse partijgenoten willen dat hij een zorgvuldigere politieke strategie uitstippelt, maar hijzelf heeft overduidelijk andere prioriteiten.
‘De Iran-oorlog is daar een duidelijk voorbeeld van: de meeste Republikeinse kandidaten zitten daarmee in hun maag, want kiezers willen het niet. Maar Trump is vooral bezig met zijn eigen macht en zorgen dat mensen binnen zijn regering doen wat hij wil op straffe van ontslag. Het belang van de president, de man Trump, drijft steeds verder af van het partijbelang.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant