De hoofdredactie van NU.nl vertelt wekelijks over wat zich op de redactie afspeelt. Deze week: hoewel Trumps retoriek alle kanten op schiet, blijven zijn uitspraken relevant nieuws.
Stellen dat uitspraken van de Amerikaanse president grillig zijn, is een behoorlijke open deur. Journalisten over de hele wereld proberen iets te maken van wat Donald Trump zegt, maar als we eerlijk zijn, is dat vaak onbegonnen werk.
Onze collega Lennart van der Deure maakte dat mooi inzichtelijk met dit overzicht van wat de Amerikanen allemaal hebben gezegd vorige week. Ze kwamen soms meerdere keren per dag terug op hun eigen woorden, spraken zichzelf tegen, of kwamen met een heel nieuw verhaal.
Hoewel de uitspraken soms alle kanten op gaan, betekent dat niet dat je de woorden en daden van de Verenigde Staten, of hun leider, niet serieus moet nemen. Wat de Amerikanen zeggen en doen heeft invloed op al onze levens, zoals de oorlog in het Midden-Oosten maar al te duidelijk maakt.
We merken het nu al aan de pomp, in de energieprijzen, in ons nationale politieke debat. Maar de vraag waar we ons dagelijks mee bezighouden blijft: hoe serieus moeten we deze uitlatingen en beleidswijzigingen nemen? En op welke manier? Het antwoord verschilt per dag — en soms per uitspraak.
Iets dat beslist níet alle kanten op gaat, is Trumps houding ten opzichte van de NAVO. Het is al langer duidelijk dat hij beslist geen hoge pet op heeft van het trans-Atlantische verdedigingspact, en deze week was niet de eerste keer dat hij dreigde uit het bondgenootschap te stappen.
Ook hierin ligt voor journalisten de taak om de zin en de onzin van elkaar te scheiden. Trump kan uit de NAVO willen stappen, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Hij zal hiervoor steun moeten krijgen in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, en het ligt niet voor de hand dat dat zomaar lukt.
Als er een dreigement van de president van de Verenigde Staten komt, is dat nieuwswaardig en misstaat een artikel hierover op NU.nl niet. Maar de belangrijke nuance dat de kans zeer klein is dat de dreiging daadwerkelijk realistisch is, moet direct duidelijk worden in zo’n verhaal. Overigens ging dat in ons geval ook niet meteen goed. In de eerste versie van het stuk over Trumps intentie de NAVO te verlaten, stond die nuance helemaal onderaan het verhaal. De kans is groot dat veel lezers niet zo ver in het stuk zijn gekomen.
Hoewel het niet voor de hand ligt dat de Amerikanen binnenkort uit de NAVO stappen, moeten we deze uitspraken ook niet zomaar negeren. De schade die het bondgenootschap hierdoor lijdt, is namelijk enorm, zoals collega Matthijs le Loux deze week schreef. Er zijn zelfs diplomaten die stellen dat de NAVO nutteloos is zolang Trump aan de macht is. Kortom: ook in dit geval is het antwoord op de vraag hoe serieus we uitspraken van Trump moeten nemen wederom: it’s complicated.
Het is voor journalisten niet eenvoudig om met de huidige geopolitieke situatie om te gaan. Wereldleiders zeggen het ene moment dit, het andere moment dat. Soms klopt wat ze zeggen simpelweg niet, andere keren spreken ze zichzelf tegen. Omdat hun woorden per definitie van belang zijn, moeten we er vaak toch wat mee. Het is hopelijk vanzelfsprekend, maar toch: altijd met context en nuance, soms met een flinke korrel zout, vaak met de nodige voorzichtigheid.