De Verenigde Staten zijn koortsachtig op zoek naar de piloot uit een gevechtsvliegtuig dat vrijdag is neergehaald boven Iran. Het is een race tegen de klok, want ook Iran maakt jacht op de verdwenen piloot.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Het Amerikaanse leger verloor vrijdag voor het eerst tijdens deze oorlog een gevechtsvliegtuig door vijandelijk vuur. Het is een enorme tegenslag voor de regering-Trump, die herhaaldelijk de indruk probeert te wekken dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen het luchtruim bijna volledig controleren.
Terwijl president Donald Trump en zijn minister van Defensie Pete Hegseth dreigen Iran naar ‘het Stenen Tijdperk’ terug te bombarderen, toont het neergeschoten toestel dat ook een verzwakt Iran nog steeds kan terugslaan.
Het vliegtuig, een F-15E Strike Eagle, had een bemanning van twee personen. Volgens Amerikaanse militaire functionarissen hebben zij zich met hun schietstoel uit het toestel weten te redden. Een van de twee bemanningsleden is al gered door Amerikaanse elitesoldaten, maar over het lot van de ander is niets bekend.
De wrakstukken zouden zijn gevonden in de relatief dunbevolkte Kohgiluyeh en Boyer-Ahmad-provincie in het zuidwesten van Iran, op een paar honderd kilometer van de grens met Koeweit en Irak. Een lokale Iraanse televisiezender had de inwoners eerst opgeroepen om de piloten te vinden en hen neer te schieten, later kwam de oproep om hen levend te overhandigen aan de autoriteiten – degene die zich met een piloot meldt, kan rekenen op een beloning van omgerekend meer dan 50 duizend euro.
In de lucht boven het gebied is momenteel een intensieve Amerikaanse reddingsoperatie aan de gang. Video’s die op sociale media zijn geplaatst en door The New York Times zijn geverifieerd, tonen een C-130 vliegtuig en militaire helikopters die op lage hoogte over het terrein vliegen.
Normaal gesproken zijn Amerikaanse piloten uitgerust met een radio en in de schietstoelen zit een baken verwerkt dat kan helpen bij reddingsmissies. Tegelijkertijd brengen dergelijke operaties een verhoogd risico met zich mee. Zo werden in 2005 vier Amerikaanse Navy Seals in de Afghaanse provincie Kunar overvallen door de Taliban. Toen een reddingshelikopter hen probeerde te ontzetten, werd dat toestel neergeschoten, en kwamen zestien militairen om het leven.
Eén van de twee helikopters die in Iran op zoek was naar de verdwenen piloten, en die een van de twee dus in veiligheid wist te brengen, werd tijdens de reddingsactie onder vuur genomen. Bemanningsleden raakten daarbij gewond, maar de helikopter kon volgens de bronnen veilig in Irak landen.
The New York Times sprak vrijdag met Ronald Young Jr, een piloot die tijdens de begindagen van de oorlog in Irak in 2003 met zijn helikopter werd neergehaald, uit het toestel wist te springen, en zich verstopte. ‘Deze situatie kun je nergens mee vergelijken’, zei hij. ‘Je kunt je niet voorstellen wat er met je gebeurt. Mensen jagen op je. Ze proberen je te doden. En je beseft dat je maar één ding wilt, en dat is in leven blijven.’
Young en zijn collega David Williams werden uiteindelijk door Iraakse militanten gevonden, en zijn door verschillende facties gevangengehouden (en mishandeld), totdat de Amerikaanse regering een deal wist te sluiten.
Mocht de piloot die nu in Iran wordt vermist in handen vallen van de Revolutionaire Garde, is dat een grote propaganda-overwinning voor Teheran. Het geeft Iran een extra drukmiddel, terwijl de VS juist lijken te zoeken naar een manier om de oorlog snel af te wikkelen.
Het rampscenario roept herinneringen op aan de gijzeling van tientallen Amerikaanse diplomaten in de ambassade van Teheran na de Iraanse revolutie van 1979 – voor veel Amerikanen een traumatische ervaring. De steun in de VS voor deze oorlog, die toch al niet zo groot is, zal wellicht nog verder afnemen.
Sinds 1979 heeft de Iraanse regering gijzelaars regelmatig gebruikt als wisselgeld. Amerikanen, Europeanen en andere buitenlandse burgers zijn opgepakt, vastgehouden en werden soms jarenlang gevangengezet voordat ze werden vrijgelaten. Dat gebeurde vaak in ruil voor geld of de vrijlating van eigen burgers die in het buitenland gevangenzaten.
Twitter bericht wordt geladen...
Iraanse leiders spelen de situatie nu al uit. De voorzitter van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, dreef vrijdag op sociale media de spot met de Amerikaanse oorlogsinspanningen: ‘Deze briljante oorlog zonder strategie die ze begonnen zijn, is nu gedegradeerd van ‘regimeverandering’ naar: ‘Hé! Kan iemand onze piloten vinden? Alstublieft?’’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant