De verhouding tussen de Italiaanse premier Giorgia Meloni en de Amerikaanse president Donald Trump staat onder druk. Toen Trump een paar weken geleden de NAVO-landen opriep hem te steunen in de Straat van Hormuz, weigerde ook Italië. Nu weigerde Rome twee Amerikaanse B-1 Lancer bommenwerpers toestemming te verlenen om te landen op de marinebasis in het Siciliaanse Sigonella. Het incident legt een fundamentele spanning bloot tussen Italiaanse soevereiniteit en Amerikaanse militaire ambities in de regio.
Geweigerde landing onthult diepe kloof
Afgelopen vrijdag stegen twee zwaar bewapende B-1 Lancer bommenwerpers op vanuit het Verenigd Koninkrijk, op koers naar Iran. Rond acht uur 's avonds vroegen de toestellen toestemming om tussen te landen op de Amerikaanse vliegbasis Sigonella, gelegen op Sicilië. Het verzoek werd afgewezen.
De Italiaanse minister van Defensie Guido Crosetto verklaarde dat het verzoek te laat binnenkwam om een parlementaire stemming mogelijk te maken — een wettelijke vereiste voor dit soort operationele inzet vanaf Italiaans grondgebied. Daarmee stelde hij een grondwettelijk principe boven de druk vanuit Washington.
Italiaanse grondwet als schild
De juridische grondslag voor Italië's weigering is stevig verankerd. De overeenkomst die het gebruik van Amerikaanse bases in Italië regelt — de zogenoemde Bilateral Infrastructure Agreement uit 1954, herzien in 1995 — bepaalt dat militaire operaties parlementaire goedkeuring vereisen. Bovendien schrijft artikel 11 van de Italiaanse grondwet voor dat het land oorlog als instrument van buitenlandse politiek verwerpt.
Hoewel de bases technisch gezien Amerikaans zijn, blijft Italië soeverein over het grondgebied waarop ze zich bevinden. Dat geeft Rome het laatste woord.
Niet de eerste keer: kaping Achille Lauro 1985
Het incident in Sigonella is historisch gezien geen noviteit. Veertig jaar geleden speelde zich op dezelfde locatie een nog dramatischer conflict af tussen Rome en Washington.
In oktober 1985 kaapten vier Palestijnse terroristen van de PLO het Italiaanse cruiseschip "Achille Lauro" voor de kust van Egypte en eisten de vrijlating van 50 Palestijnen die in Israël gevangen zaten. Na langdurige onderhandelingen, voornamelijk tussen Rome en de toenmalige PLO-leider Yasser Arafat, mochten de terroristen Egypte verlaten. Pas later werd ontdekt dat ze de 63-jarige Amerikaan Leon Klinghoffer op gruwelijke wijze hadden vermoord en zijn rolstoel in zee hadden gegooid.
De Amerikanen konden zich na ontdekking van de moord op Klinghofer niet vinden in de beslissing; zij wilden de terroristen arresteren en voor de rechter brengen. Het vliegtuig met de terroristen werd onderschept en gedwongen te landen op Sigonella. Ronald Reagan, destijds president van de VS, eiste de uitlevering van de terroristen, waarna de mariniers het vliegtuig omsingelden.
Premier Bettino Craxi vond dat dit te ver ging. De Italiaanse veiligheidsdiensten kregen de opdracht de arrestatie van de Palestijnen te voorkomen. Er volgden lange en moeizame onderhandelingen. Uiteindelijk trokken de mariniers zich terug en werden de Palestijnen in Italië gearresteerd. Ze werden later veroordeeld tot gevangenisstraffen van 15 tot 30 jaar.
Meloni tussen twee vuren
Voor premier Meloni is de situatie politiek delicaat, maar niet noodzakelijk schadelijk. De relatie met Trump gold lange tijd als een van haar diplomatieke troeven — ze prees hem publiekelijk bij tal van gelegenheden. Toch weigerde ook Italië eerder al mee te doen aan de Amerikaanse operatie in de Straat van Hormuz, toen Trump NAVO-bondgenoten opriep hem te steunen.
Opvallend genoeg heeft zelfs de Italiaanse oppositie de beslissing om de landing te weigeren niet aangevochten. Dat maakt het voor Meloni intern een zeldzaam moment van politieke eensgezindheid.
Strategisch knooppunt met 34.000 Amerikaanse militairen
De importantie van Italië voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa en het Middellandse Zeegebied is enorm. Op Italiaans grondgebied bevinden zich acht grote en circa honderd kleinere Amerikaanse bases — waarvan twintig geheim. Samen herbergen ze ruim 34.000 Amerikaanse militairen, 175 vliegtuigen en veertig oorlogsschepen.
Sigonella, samen met Aviano en Ghedi, vormt een van de belangrijkste luchtmachtbases. Camp Darby in Toscane geldt als het grootste Amerikaanse wapendepot van Europa. In de haven van Gaeta is het commando van de Zesde Vloot van de Amerikaanse marine gevestigd.
Juist die strategische afhankelijkheid maakt de weigering van Rome des te opmerkelijker — en des te moeilijker te negeren voor Washington.
Dit bericht is gebaseerd op openbare bronnen en mediaberichten over het incident rond de vliegbasis Sigonella.
Meloni weigert Amerikaanse gevechtsvliegtuigen te laten landen op bases Sicilie (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage