Voor het eerst in ruim een halve eeuw zijn mensen op weg naar de maan. Waarom? Wat gaan ze daar doen? Waarom heeft het zo lang geduurd? En kunnen we die miljarden die zo’n missie kost niet beter besteden? Lees hier het antwoord op alle prangende vragen over deze missie.
Zo verliep de lancering woensdagnacht:
Vanuit een baan rond de aarde rapporteerde de vierkoppige bemanning aan boord van de Orion-bemanningscapsule woensdagnacht een onaangenaam probleem: op het toilet knipperde het lampje van een foutmelding.
Het toilet aan boord van de capsule is het eerste ‘ruimtetoilet’ dat op een missie in de diepe ruimte is geïnstalleerd. In het Apollo-tijdperk moesten de astronauten hun behoefte doen in afvalzakjes, die ze uiteindelijk achterlieten op het maanoppervlak. Dat deden ze om zowel het gewicht bij het opstijgen als de kans op besmettingsgevaar te verkleinen voor de terugreis.
‘We hebben geluk als bemanning dat we een toilet met een deur hebben op dit kleine ruimteschip - de enige plek waar we tijdens de missie naartoe kunnen gaan om echt een beetje alleen te zijn’, zei de Canadese maanastronaut Jeremy Hansen vooraf in een video.
Toch: heel lekker zit je er niet. In de ruimte is zodanig veel herrie dat de astronauten gehoorbescherming moeten dragen wanneer ze er hun behoefte gaan doen.
De urine van de bemanning zal tijdens de tiendaagse missie in de ruimte worden achtergelaten. De uitwerpselen worden in de capsule bewaard in afgesloten containers en worden bij terugkomst op aarde opgeruimd.
De bemanning slaagde er samen met de controleleiding in om het toilet woensdagochtend vroeg Nederlandse tijd te herstarten. Inmiddels werkt het weer naar behoren.
George van Hal
Piloot Victor Glover is momenteel op weg naar de maan, maar in 2024 was hij nog op bezoek in Nederland, tijdens het astronautencongres ASE in Noordwijk. Destijds sprak de Volkskrant hem uitgebreid, onder meer over de primeur die hij tijdens zijn missie zou boeken als eerste maanastronaut van kleur.
‘In mijn land hebben we hoge idealen. De Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en grondwet staan vol prachtige woorden. Tegelijk laat de 244-jarige geschiedenis van de VS zien dat we die woorden niet altijd waarmaken’, zei Glover destijds.
Het gesprek met Glover vond plaats een kleine maand voor de winst van Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De in vergelijking met zijn eerste termijn veel fellere oorlog tegen diversiteitsbeleid zag niemand toen nog aankomen.
Toch stelde de astronaut destijds al dat hij voorzichtig moest zijn met zijn woordgebruik. ‘Je vraagt me nu naar diversiteit, maar ik weet: als ik dat woord gebruik, ben ik de helft van het publiek kwijt. Daarom heb ik het liever over excelleren. Niemand heeft een hekel aan dat woord. We moeten laten zien dat we kunnen uitblinken, dat we onszelf kunnen overtreffen, dat we béter worden wanneer iedereen meedoet’, zegt hij.
‘Diversiteit is slechts het gereedschap. Het gaat om competentie, om vertrouwen, om communicatie, om inzet. Natuurlijk: ik breng mijn huidskleur mee. En mijn vrouwelijke collega’s hun gender. Prima als iemand het niet over diversiteit wil hebben – dat respecteer ik. Ik pak het liever tactisch aan. Het belangrijkste dat ik kan doen om diversiteit, gelijkheid en inclusie te steunen is nederig te blijven, hongerig te blijven, en om te leren, te luisteren en uiteindelijk waar mogelijk te leiden in het belang van de missie, van onze prestaties, van onze veiligheid. Door te excelleren. Want niemand in deze industrie kijkt daar op neer.’
George van Hal
Lees hier het hele verhaal over het astronautencongres en het uitgebreidere interview met Glover
Hoewel de vier astronauten aan boord van de Orion-capsule die gedurende deze missie een rondje maan uitvoeren geen voet gaan zetten op het grijze gruis van onze kosmische buurman, waarschuwen wetenschappers dat landingen het hemellichaam ook kunnen vervuilen.
Eind 2025 schreven onderzoekers in het vakblad JRG Planets hoe methaan afkomstig uit de motoren die maanlanders gebruiken om te landen, en in sommige gevallen weer te vertrekken, zich relatief snel over het oppervlak van de maan verspreidt.
Uit computersimulaties blijkt dat bij een landing rond de zuidpool van de maan, zoals zowel vervolgmissie Artemis 4 (in 2028) als de Chinese maanmissies overwegen, het methaan binnen twee aardse maanden al de noordpool heeft bereikt. Na een maand of zeven is meer dan de helft van het methaan gevangen in het zuidpoolijs, en een procent of 12 in het noordpoolijs.
Onbekend is nog of het methaan dan ook doordringt in de diepere ijslagen, waar zich nog ongerept materiaal ophoopt uit de begindagen van het zonnestelsel. Dat materiaal bevat wetenschappelijke aanwijzingen over onze kosmische oorsprong, stellen de auteurs.
‘We hebben wetten die verontreiniging van aardse omgevingen zoals Antarctica en de nationale parken reguleren’, zei hoofdauteur Francisca Paiva in een persverklaring. ‘Ik denk dat de maan net zo’n waardevolle omgeving is.’
George van Hal
Met de succesvolle lancering van Artemis 2 vertrokken woensdagnacht Nederlandse tijd voor het eerst in ruim een halve eeuw weer aardbewoners op weg naar de maan. Het is voor het eerst sinds 1972 dat de mensheid daar naar terugkeert.
Lees hier het hele bericht
De komende dagen zullen vier astronauten rond de maan vliegen. Op 11 april keren ze naar verwachting terug op aarde. Tijdens de passage achter de maan vliegen ze verder het donker van de kosmos in dan mensen ooit geweest zijn.
Deze missie, Artemis 2, geldt als voorbereiding op de toekomstige missies Artemis 3 en 4. Bij die laatste, momenteel gepland voor 2028, zullen mensen opnieuw voet zetten op de maan. In dit liveblog houden we u op de hoogte van alle laatste ontwikkelingen, achtergronden en hoogtepunten van deze historische ruimtevlucht.