Lezersbrieven U schreef ons over rapper Sef, die afviel als ambassadeur van de Vrijheid, over de doodstraf in Israël en de Amerikaanse ‘No Kings’-protesten.
Rapper Sef (Yousef Gnaoui).
Bevrijdingsdag komt eraan. Een dag waarop we vrijheid vieren. Met festivals, muziek en toespraken. Een dag die vaak wordt gepresenteerd als iets lichts. Iets gezamenlijks. Iets waar niemand zich ongemakkelijk bij hoeft te voelen.
Maar vrijheid komt zelden zonder ongemak.
Deze week ontstond er ophef over de Nationale Bevrijdingsdag (Rapper Sef afgevallen als ambassadeur van de Vrijheid. ‘Dit staat haaks op waar 5 mei voor is’, 27/3). Yousef Gnaoui, Sef, vertelde dat hij was gepolst als ambassadeur voor Bevrijdingsdag, maar dat die uitnodiging later werd ingetrokken. Reden volgens hem: zijn uitgesproken standpunten over internationale conflicten, waaronder Gaza.
Deze keuze van het Comité roept fundamentele vragen op: wat vieren we eigenlijk op 5 mei? Vieren we vrijheid als abstract idee: iets waar iedereen zich moeiteloos in kan vinden? Want wie wil er nou geen vrijheid?
Of vieren we vrijheid als iets wat voortdurend wordt bevochten, bevraagd en gebruikt, in binnen- en buitenland? En wat voor stemmen geef je een podium op een dag die nationaal en voor iedereen moet zijn?
Vrijheid is niet alleen het recht om te vieren. Het is ook de ruimte om te spreken, te reageren, het oneens te zijn. Om te luisteren naar iets wat je misschien niet meteen begrijpt, of waar je zelfs ongemak bij voelt.
Een echte dialoog ontstaat zelden tussen mensen die het al met elkaar eens zijn. Die ontstaat juist wanneer er verschil is. Wanneer er spanning is. Wanneer er iets op het spel staat.
Daarom moeten artiesten als Sef juist optreden. Want een podium geven betekent niet dat je het eens bent met alles wat iemand zegt. Het betekent dat je ruimte laat voor geluiden die niet perfect in lijn liggen met elkaar.
En dat is ongemakkelijk. Maar misschien ook noodzakelijk. Want zonder verschil is er geen dialoog. En zonder dialoog wordt vrijheid al snel iets dat we alleen nog herhalen, en vieren, in plaats van gebruiken.
Jip Söentken Amsterdam
Het juridische en morele failliet van Israël is nabij. Nieuwste ongerechtigheid is de invoering van de doodstraf (Uitbreiding doodstraf in Israël gehekeld als ‘versterking van apartheidssysteem’, 31/3) voor ‘nationalistische moorden’. Voor dit vergrijp kunnen Israëliërs niet veroordeeld worden en dus treft deze wet Palestijnen en de Arabische minderheid in Israël waardoor discriminatie formeel wordt gelegitimeerd. Veroordeelden kunnen niet in hoger beroep gaan en moeten binnen 90 dagen opgehangen worden.
Een volstrekt onaanvaardbare rechtsgang, zeker bij een veroordeling met zo’n kapitaal gevolg. Ook blijkt Israël hiermee blind te zijn voor een enorme les uit zijn verleden: de legerofficier Meir Tobianski werd in 1948 geëxecuteerd voor wat later bleek een valse beschuldiging vanwege spionage. Israël is een heel eng land geworden waar ultranationalisten zoals minister Ben-Gvir (in 2007 veroordeeld voor het aanzetten tot racisme) de juridische en morele koers bepalen. Premier Netanyahu zegt ja en amen, want hij wil slechts één ding: premier blijven.
Peter van Dalen Houten
In het redactioneel commentaar veroordeelt NRC terecht de bezuiningen op de verslaafdenzorg (Met de bezuinigingen op de verslaafdenzorg schiet de politiek zich in eigen voet, 31/3).
In de eerste alinea verwijst het artikel naar de jaren zeventig en tachtig waar „om de paar dagen iemand doodging aan een overdosis”. Door de bezuinigingen kan de overlast en het dodental uit die voorbije tijd weer terugkeren, zo stelt het commentaar.
Er is mijns inziens een slimme oplossing, van het type ‘het mes snijdt aan twee kanten’. Per jaar sterven in Nederland zo’n 19.000 mensen als gevolg van roken. Dat zijn er iets meer dan 54 per dag. Makkelijke maatregel: verhoog de accijns op tabak enorm, zodanig dat minstens de opbrengst van die verhoogde accijns de bezuiniging op verslaafdenzorg dekt. Gevolg: minder rokers en uiteindelijk minder doden als gevolg daarvan, en zo kan de verslaafdenzorg blijven gehandhaafd.
Jan Anton Brouwer Portugal
Terwijl miljoenen Amerikanen in ‘No Kings’-marsen protesteren tegen president Trump en zijn beleid (Ook in het dieprode Texas klinkt tijdens ‘No Kings’-protest verzet tegen Trump. ‘Ik neem voor het eerst van mijn leven deel aan een demonstratie’, 29/3), zwijgt Europa, ook Nederland, in alle talen. De redenen zijn algemeen bekend: onze afhankelijkheid van Amerika en de angst de goede verhouding met Amerika op het spel te zetten. Maar er zijn grenzen. Onze overheid en wij burgers dienen het moreel kompas – onze menselijke waarden – en het internationale recht overeind te houden. En wij mogen de moed niet verliezen om te zeggen wat gezegd moet worden. Zelfs over zoiets schijnbaar onschuldigs als de komende logeerpartij van onze koning en koningin op het Witte Huis.
Tom Segaar Amersfoort
Koning Willem-Alexander gaat in april op werkbezoek bij Trump. Een slechtere timing is haast niet denkbaar. Terwijl er overal in de VS ‘No Kings’-demonstraties zijn tegen de machtsgreep van hun president, sturen wij onze eigen koning op pad.
Nota bene in het jaar waarin de VS stilstaat bij 250 jaar onafhankelijkheid. De Amerikaanse Grondwet is geïnspireerd door de liberale ideeën van de Nederlandse Republiek. De anti-monarchiesentimenten in de VS zitten diep. Zou het groeiende verzet in Amerika voor het kabinet geen reden moeten zijn om het werkbezoek af te blazen?
Fred Jenner Utrecht
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet