Het wegglippende geheugen van een alzheimerpatiënt wordt in Per te op een opgewekte, bijna komische manier in beeld gebracht. Op den duur gaat dat ontwijken van de pijn toch een beetje wringen.
schrijft voor de Volkskrant over film.
De dokter windt er geen doekjes om. Paolo is pas 40, maar hij lijdt aan een zeldzame vorm van alzheimer en is over negen maanden vrijwel ‘alles’ vergeten. Het gewicht van die mededeling wordt in Per te (‘voor jou’) niet onderschat: de proloog van de film eindigt met het tekstje ‘een heleboel tranen later’ en in het verdere verloop slaagt Paolo er lange tijd niet in om zijn 11-jarige zoontje Mattia over zijn ziekte te vertellen.
Toch is het filmer Alessandro Aronadio nooit om de zwaarte van de situatie te doen. Die tranen zijn met een reden gedegradeerd tot tussentitel. Lichtvoetigheid is hier het devies.
Aronadio specialiseerde zich de afgelopen jaren in wat conceptuele tragikomedies. Workaholic leert de werkelijke waarde van tijd wanneer opeens volledige jaren per dag verstrijken (Era ora), ondernemer transformeert zijn noodlijdende bed and breakfast tot kerkje om de boel van faillissement te redden (Io c’è) – dat werk. Per te gaat naadloos op in dit oeuvre. De ziekte van zijn hoofdpersonage zet de Italiaan aan tot een opmerkelijk speelse aanpak.
Zie hoe de blokjes op tafel, die Paolo bij wijze van geheugentestje op kleur dient te sorteren, beginnen te dansen. Zie hoe hij tijdens een bucketlist-etentje in een deftige osteria meent dat zijn vrouw op een actrice uit de jaren 1920 lijkt en de dinerscène pardoes verandert in een stomme zwart-witfilm, inclusief ludiek springerig pianodeuntje, waarna Paolo bij het afrekenen ontdekt dat hij zijn pincode niet meer weet. Zie hoe later, als het grote vergeten onherroepelijk is toegeslagen, gezichten van personages in beeld verschijnen alsof ze met stift zijn doorgekrast.
Tijdens deze momenten oogt Per te als een luchtige variant van The Father (2020), dat magnifieke dementiedrama met Anthony Hopkins als oude man wiens realiteitsbeleving uiteenvalt. Een subjectieve verbeelding van een wegglippend geheugen kán opgewekt en zelfs komisch zijn, laat Per te zien.
Toch wringt het op den duur een beetje, die fundamentele weigering om Paolo’s ongetwijfeld óók aanwezige pijn te onderzoeken. Te veel eerbied voor het échte verhaal van de nog levende jonge vader op wie de film is gebaseerd, wellicht? Aronadio compenseert dat gebrek aan drama met sentiment. Een terugkerend prikbord vult zich met vrolijke foto’s uit scènes die zich zojuist hebben afgespeeld: alsof de film eigenhandig bijdraagt aan het vastleggen van vervliegende herinneringen.
Drama
★★★☆☆
Regie Alessandro Aronadio
Met Edoardo Leo, Javier Francesco Leoni, Teresa Saponangelo
114 min, in 36 zalen
Source: Volkskrant