Met het doorlaten van een Russische olieleverantie aan Cuba maakt Trump een draai van 180 graden. Zijn oorlog tegen Iran speelt een rol, net als binnenlandse motieven. Ook mogelijk: er zit voortgang in de gesprekken tussen Washington en Havana.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Donald Trump zei half maart dat hij ‘alles kan doen met Cuba’ wat hij wil. Kennelijk hoort daarbij ook het doorlaten van een Russische tanker met ruim 700 duizend vaten ruwe olie. De totale olieblokkade waarmee de Amerikaanse president het eiland sinds een kleine drie maanden op de knieën probeert te dwingen, blijkt sinds deze week toch minder rigide dan aanvankelijk gepresenteerd.
In januari tekende Trump een decreet waarin hij Cuba neerzette als gevaar voor de Amerikaanse veiligheid en dreigde met sancties tegen elk land dat het zou wagen olie naar Cuba te sturen. Dinsdagochtend meerde de Anatoly Kolodkin aan in Cuba, een Russisch schip dat sinds 2024 op een Amerikaanse sanctielijst staat. Trump had er ‘geen probleem’ mee dat Cuba een beetje hulp kreeg, zei hij zondag al. Zijn woordvoerder vulde een dag later aan dat de VS in het vervolg olieleveranties aan het eiland ‘per keer’ zullen evalueren.
Amerikaanse media zoeken deze dagen naar woorden om deze ‘about-face’ van Trump, de draai van 180 graden, te duiden. Feit is dat hij andere zaken dan Cuba aan zijn hoofd heeft: een Iraans regime dat zich geenszins voegt naar zijn script van totale capitulatie. Teheran poogt juist de wereldwijde kosten van Trumps oorlog zo hoog mogelijk op te stuwen en slaagt daar wonderwel in.
The New York Times merkt op dat het Witte Huis afgelopen week oliesancties tegen Rusland en Iran versoepelde, in een poging de stijgende brandstofprijzen af te remmen. Trump, die vaak hoog heeft opgegeven van de Russische president Poetin, lijkt opnieuw een soepeler houding aan te nemen tegenover Rusland. In de Amerikaanse krant stelt Poetins woordvoerder Dmitri Peskov dat Rusland en de VS contact hadden vooraf aan de Russische olieleverantie aan Cuba.
Terwijl afgelopen week twee olietankers uit de Russische schaduwvloot onderweg naar Cuba uiteindelijk hun koers verlegden, kon de Anatoly Kolodkin zodoende ongestoord aanleggen in de haven van de Cubaanse stad Matanzas, waar de ruwe olie deze dagen aan land wordt gebracht en in de komende twee weken wordt verfijnd tot cruciale diesel, gas en benzine.
De Amerikaanse president heeft meermaals gezegd (ook deze vrijdag nog) dat Cuba na Iran zijn volgende doelwit is. Met de oorlog tegen Iran verre van over, geeft hij het socialistische eiland nu een klein beetje zuurstof en geeft hij wellicht ook zichzelf wat extra tijd. Veel is het overigens niet. Met de Russische olie kan Cuba vanaf halverwege deze maand een dag of tien vooruit, melden Cubaanse staatsmedia.
Mogelijk spelen ook binnenlandse motieven voor Trump mee, stelt onderzoeker Lee Schlenker in een analyse op de site van de Amerikaanse denktank Quincy Institute for Responsible Statecraft. ‘De regering maakt zich wellicht zorgen over de humanitaire impact van het olie-embargo en een potentiële migratiecrisis tijdens een verkiezingsseizoen.’ Dit najaar vinden in de VS tussentijdse parlementsverkiezingen plaats.
Het is niet de bedoeling dat Cuba in de tussentijd omvalt – nog voordat Trump een deal heeft gesloten, suggereert Schlenker. Want precies daar stuurt het Witte Huis op aan, vermoedt de Latijns-Amerikaspecialist. ‘Waarschijnlijker is dat de olieleverantie duidt op vorderende gesprekken tussen de VS en Cuba.’
Vorige maand bevestigde ook de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel dat er contact was tussen Havana en Washington, nadat eerder Trump al meermaals had gezegd dat er gesprekken plaatsvonden. Analisten menen dat Trump een Venezuela-achtige deal nastreeft: Díaz-Canel zou moeten wijken voor een pragmatischer leider, maar het Cubaanse regime zou kunnen aanblijven zolang het grote concessies doet richting de VS.
En Cuba is zeer bereid tot concessies, zo bleek dit weekeinde uit een interview van het Qatarese Al Jazeera met Josefina Vidal, de Cubaanse viceminister van Buitenlandse Zaken. ‘Alles ligt op tafel, álles. Economische samenwerking, misdaadbestrijding, milieu, onderwijs, wetenschap, er zijn eindeloze mogelijkheden voor samenwerking tussen de VS en Cuba’, zei de minister. ‘Er is één uitzondering, dat is onze soevereiniteit.’
Tegelijkertijd toonde ze zich strijdbaar en benadrukte ze het uithoudingsvermogen van de Cubanen. ‘De economie staat onder enorme stress, maar zelfs na drie maanden zonder olie-import zie je geen ingestort land.’ Het is niet voor het eerst dat Cuba een crisis doormaakt, zei ze. Bovendien had Cuba nog steeds bondgenoten, stelde ze. ‘We staan niet alleen.’ De Russische olietanker moest toen nog arriveren.
Het Cubaanse oliebedrijf Cupet bedankte dinsdag op Facebook het ‘broederland’ Rusland voor de gulle gift. Bij het bericht plaatste het bedrijf de hashtag #CubaNoEstáSola: ‘Cuba staat niet alleen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant