De Europese Commissie roept burgers op minder de auto en het vliegtuig te gebruiken om tekorten van diesel, kerosine en benzine te voorkomen. Het einde van de crisis in het Midden-Oosten is nog lang niet in zicht, waarschuwt Eurocommissaris Dan Jorgensen (Energie).
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
‘Zelfs als morgen de vrede wordt getekend, is er in de nabije toekomst geen sprake van een terugkeer naar de normale situatie’, zei Jorgensen dinsdag na afloop van spoedberaad met de EU-landen over de hoge energieprijzen. Door de bombardementen van zowel de VS, Israël als Iran is een deel van de olie- en gasinstallaties in het Midden-Oosten vernield; herstel ervan zal lang duren.
Op dit moment zijn er nog geen tekorten aan olie, gas en olieproducten, maar die dreigen wel, vooral bij diesel en kerosine. Vandaar het advies van de Commissie aan de lidstaten om vrijwillige besparingsplannen op te stellen. Mogelijke maatregelen zijn meer thuiswerken, het verlagen van de maximumsnelheid op snelwegen en afzien van vliegreizen als de trein of bus een alternatief is. Volgens Jorgensen toonden de meeste ministers van Energie, Klimaat en Transport tijdens het video-overleg begrip voor de aanbevelingen.
De ministers onderschreven de noodzaak van afstemming van hun plannen om huishoudens en bedrijven te helpen met de hoge energieprijzen. Ze willen een situatie als bij de veel zwaardere energiecrisis in 2022 voorkomen (toen Rusland na de inval in Oekraïne de gaskraan naar Europa dichtdraaide). Destijds verergerde Duitsland de toch al dramatische situatie door gas te hamsteren, waardoor de prijs verder omhoogschoot.
Jorgensen liet de EU-landen eerder weten dat ze meer tijd kunnen nemen om hun gasreserves aan te vullen en dat de tanks ook niet per se voor 90 procent vol hoeven te zitten wanneer de winter begint.
Op korte termijn komt de Commissie met een reeks aanbevelingen hoe lidstaten hun burgers en bedrijven kunnen helpen om de gestegen energierekeningen te betalen. Naast energiebesparing gaat het om tijdelijke inkomenssteun. De Commissie maant die steun alleen voor de kwetsbaarste groepen in te zetten om hoge tekorten en oplopende staatsschulden te voorkomen.
Verder kunnen landen de energiebelasting tijdelijk verlagen, alsook de accijnzen en heffingen voor het gebruik van de energienetwerken. De prijs van diesel, benzine of elektra verlagen kan ook, maar de Commissie waarschuwt dat dit de vraag naar fossiele brandstof niet mag aanjagen. Bedrijven kunnen worden geholpen met staatssteun.
Woensdag komt de Commissie met voorstellen om tijdelijk meer CO2-uitstootrechten vrij te geven. Daarmee daalt de prijs voor die rechten, die energie-intensieve bedrijven betalen voor hun vervuiling. De Commissie houdt wel vast aan dit emissiehandelssysteem.
Jorgensen benadrukte dat de EU sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten al 14 miljard euro meer kwijt is aan de import van olie en gas. Europa kan volgens hem alleen energieonafhankelijk worden als het afscheid neemt van deze import en kiest voor hier opgewekte duurzame energie (wind, zon, waterstof) en kerncentrales. ‘We moeten niet langer worden blootgesteld aan de grillige wereldwijde markt van fossiele energie.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant