Een volgeladen olietanker is vannacht voor de kust van Dubai getroffen door een vermoedelijke Iraanse droneaanval, waarna urenlang brand woedde aan boord. Er vielen geen gewonden.
In verschillende landen in het Midden-Oosten zijn vannacht aanvallen gemeld. In delen van de Iraanse hoofdstad Teheran zijn er stroomstoringen na een reeks explosies. In het zuiden van Libanon zijn vier Israëlische militairen om het leven gekomen, zo meldt het Israëlische leger.
Spanje heeft Amerikaanse vliegtuigen die betrokken zijn bij de aanvallen op Iran verboden om door zijn luchtruim te vliegen.
Polen staat geen Patriot-systeem af aan het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten. Dat heeft de Poolse defensieminister Kosiniak-Kamysz gezegd na berichtgeving over het Amerikaanse verzoek. De Poolse krant Rzeczpospolita schreef gisteren dat de VS de regering in Warschau hadden gevraagd om een van haar Patriot-batterijen naar het Midden-Oosten te sturen.
Na ruim een maand oorlogvoeren in het Midden-Oosten beginnen bepaalde Amerikaanse wapenvoorraden op te raken. The Washington Post meldde vorige week dat de VS daarom overwegen om wapens die bedoeld waren voor Oekraïne, naar het Midden-Oosten te sturen. Het zou onder meer gaan om Patriot-raketten, die worden ingezet tegen ballistische- en kruisraketten.
In hun zoektocht naar meer slagkracht zijn de VS uitgekomen bij Polen, dat twee Patriot-luchtafweersystemen heeft. Die worden voorlopig niet verplaatst, schreef de Poolse defensieminister vandaag op X. ‘Onze Patriot-batterijen en hun bewapening worden gebruikt om het Poolse luchtruim en de oostflank van de NAVO te beschermen. Daar verandert niets aan, en we zijn niet van plan ze ergens anders heen te verplaatsen’, aldus Kosiniak-Kamysz.
Het Amerikaanse verzoek was overigens niet exclusief aan Polen gericht, meldt nieuwssite Politico op gezag van een hooggeplaatste Navo-functionaris. De VS zouden alle Navo-bondgenoten hebben benaderd met het verzoek om luchtafweersystemen, zowel voor het Midden-Oosten als Oekraïne.
Polen blijkt tot dusver niet bereid om een bijdrage te leveren aan de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. Zo maakte president Donald Tusk twee weken geleden bekend dat zijn land geen troepen naar het Midden-Oosten stuurt, omdat de oorlog de Poolse veiligheid niet in het geding brengt.
Jasper Daams
De Europese Unie roept haar lidstaten op zich voor te bereiden op een mogelijke langdurige verstoring van de energiemarkten door de oorlog in Iran. EU-energiecommissaris Dan Jorgensen waarschuwde ministers in een brief vanochtend dat regeringen ‘tijdig maatregelen moeten nemen in afwachting van een mogelijk langdurige verstoring,’ citeert persbureau Reuters.
In de brief geeft Jorgensen enkele adviezen. Zo moeten lidstaten geen beslissingen nemen die het brandstofverbruik stimuleren. Daarnaast zouden landen de handel in brandstoffen zo veel mogelijk moeten beperken en de productie bij Europese raffinaderijen proberen te ontmoedigen. Ook raadt hij aan niet-noodzakelijk onderhoud aan raffinaderijen uit te stellen.
Europa is sterk afhankelijk van geïmporteerde brandstoffen en is daardoor kwetsbaar voor de effecten van het conflict in het Midden-Oosten op de wereldwijde energieprijzen. Sinds het begin van de oorlog zijn de gasprijzen in Europa met meer dan 70 procent gestegen.
De levering van ruwe olie en aardgas loopt voorlopig geen direct gevaar, omdat Europa het merendeel van buiten het Midden-Oosten importeert, en daardoor minder afhankelijk is van de straat van Hormuz. Wel waarschuwt Jorgensen dat de beschikbaarheid van andere producten, zoals geraffineerde producten zoals diesel en vliegtuigbrandstof, op korte termijn onder druk kan komen te staan.
De oproep van Jorgensen komt vlak voor een spoedbijeenkomst van energieministers vandaag, waarin de gevolgen van de oorlog voor Europese markten en mogelijke voorzorgsmaatregelen verder besproken zullen worden.
Uma Kagenaar
Bij een aanval op de Iraanse stad Zanjan is dinsdag een moskee geraakt. Het zou gaan om de Husseiniyeh-e Azam-moskee, waarvan volgens Iraanse pers de gouden koepel en de minarets zijn beschadigd. Mogelijk is er ook schade aan het interieur van het gebedshuis.
Volgens de staatspers zijn er bij de aanval zeker drie mensen gedood. Iraanse media melden verder dat het zou gaan om een Amerikaanse of Israëlische aanval, maar deze toeschrijving noch het dodental zijn onafhankelijk bevestigd.
De Rode Halve Maan, de nationale hulporganisatie van Iran, zegt dat hulpteams zoek- en reddingsoperaties uitvoeren rondom de moskee. Twee mensen zouden al levend onder uit het puin vandaan zijn gehaald, meldt de organisatie op X.
Twitter bericht wordt geladen...
Sinds het begin van de oorlog zijn volgens het Iraanse ministerie van Cultureel Erfgoed 56 historische plekken beschadigd geraakt als gevolg van de Israëlische en Amerikaanse aanvallen. Met de schade aan de moskee lijkt opnieuw cultureel erfgoed in Iran te zijn getroffen.
Uma Kagenaar
Lees ook deze analyse: Eeuwenoud cultureel erfgoed van Iran ligt onder vuur
Een volgeladen olietanker is vannacht voor de kust van Dubai getroffen door een vermoedelijke Iraanse droneaanval, waarna urenlang brand woedde aan boord. Inmiddels melden de autoriteiten in Dubai dat de brand is geblust. In tegenstelling tot eerdere berichten ontstond er geen olielek. Er vielen geen gewonden.
De olieprijzen reageerden direct op de aanval. Het 333-meter lange schip had circa 2 miljoen vaten olie aan boord, met een geschatte waarde van meer dan 200 miljoen dollar tegen de huidige olieprijs. De lading was afkomstig uit Koeweit en Saudi-Arabië en was onderweg naar de Chinese stad Qingdao.
De aanval kwam enkele uren nadat president Trump waarschuwde dat de VS verder zullen gaan met stevige aanvallen op Iraanse energie infrastructuur en olievelden, als Iran de straat van Hormuz niet openstelt. Iran lijkt die dreiging met de acties van vannacht vooralsnog te negeren.
Inmiddels lijkt Trump bijgedraaid, en zijn de olieprijzen ook weer wat gedaald. The Wall Street Journal meldt dat Trump nu wel bereid zou zijn zijn militaire campagne tegen Iran te beëindigen, zelfs als de Straat van Hormuz gesloten blijft.
Toch stevent de olieprijs af op een uitzonderlijke stijging van bijna 60 procent in maart, de grootste maandtoename ooit als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. De stijgende energieprijzen drukken inmiddels op Amerikaanse huishoudens en vormen een politiek probleem voor Trump en de Republikeinen in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november. Zij hadden juist lagere energieprijzen beloofd.
Uma Kagenaar
In verschillende landen in het Midden-Oosten zijn vannacht aanvallen gemeld. Zo zijn er in delen van de Iraanse hoofdstad Teheran stroomstoringen na een reeks explosies, meldt het Iraanse persagentschap Fars.
Israël meldde dinsdagochtend vroeg dat er in het zuiden van Libanon vier Israëlische soldaten zijn omgekomen in de strijd tegen Hezbollah. Zeker twee anderen raakten gewond. Details over het incident ontbreken nog.
Israël meldde dinsdagochtend eveneens dat er vanuit Iran meerdere raketten waren afgevuurd op doelen in het midden van het land. In onder meer Jeruzalem klonk het luchtalarm.
De Verenigde Staten zouden een grootschalige aanval hebben uitgevoerd met zogenaamde bunker buster-bommen op een munitiedepot in de Iraanse stad Isfahan. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van informatie van een Amerikaanse ambtenaar.
Eerder in de nacht lieten de autoriteiten in de Verenigde Arabische Emiraten weten dat er in Dubai vier mensen gewond raakten. Dat gebeurde nadat het luchtafweergeschut was ingeschakeld en brokstukken neerstortten op een huis in de wijk Al Badaa.
Saoedi-Arabië meldde dat de luchtverdediging reageerde op inkomende ballistische raketten. Voor zover bekend vielen er geen gewonden en was er geen schade.
ANP
In het zuiden van Libanon zijn vier Israëlische militairen om het leven gekomen. Dat meldt het Israëlische leger, dat in het gebied vecht tegen de door Iran gesteunde militie Hezbollah. Een andere Israëlische militair raakte zwaargewond.
Eerder kwam ook een Libanese militair in de omgeving om bij een Israëlische aanval, zo meldde het Libanese leger. Israëlische soldaten zouden het vuur hebben geopend op een gebied van waaruit eerder raketten waren afgevuurd. In het zuiden van Libanon kwamen de afgelopen dagen ook al drie blauwhelmen van de VN-vredesmissie in de regio om het leven.
Belga
De Verenigde Staten hebben in de nacht van maandag op dinsdag een grootschalige aanval uitgevoerd met zogenaamde bunker buster-bommen op een munitiedepot in de Iraanse stad Isfahan. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van informatie van een Amerikaanse ambtenaar.
De bommen wegen elk ongeveer 2.000 pond (ongeveer 900 kg) en werden vorig jaar in juni al ingezet door de VS om Iraanse nucleaire sites aan te vallen. De Amerikaanse president Donald Trump plaatste maandagavond (lokale tijd) een video op zijn platform Truth Social waarin een reeks explosies te zien is. Nieuwszender CNN deelde een video waarop grote explosies in Isfahan zichtbaar zijn. Mogelijk is er na de inslag opgeslagen munitie ontploft.
Ook in de Iraanse hoofdstad Teheran werden meerdere explosies gemeld. De stroom zou in delen van de stad zijn uitgevallen na een aanval op een energiecentrale, meldde het Iraanse persbureau Fars.
Belga
Voor de kust van Dubai is brand uitgebroken op een olietanker na een aanval, meldt Koeweit. Het getroffen schip, de Al Salmi, vaart onder de vlag van Koeweit. De Golfstaat waarschuwt volgens staatspersbureau KUNA voor een mogelijk olielek in de Perzische Golf. Volgens de autoriteiten zit Iran achter de aanval. Er zijn geen gewonden gevallen.
Volgens shiptracker Vesselfinder was het 333 meter lange schip onderweg naar de haven van Qingdao in China. Het zou vol zijn geladen met olie.
De Britse maritieme organisatie UKMTO meldde maandagavond een incident met een schip op ruim 50 kilometer voor de kust van Dubai. Een 'onbekend projectiel' trof een olietanker aan de stuurboordzijde, waarna brand uitbrak, aldus de organisatie die de koopvaardij in risicogebieden monitort. UKMTO meldde dat de bemanning ongedeerd is en er geen milieueffecten zijn gemeld.
In Dubai zelf vielen tijdens de nacht vier gewonden door vallende brokstukken na een interventie van het luchtafweersysteem. De vier liepen lichte verwondingen op, liet het persbureau van de stad in de Verenigde Arabische Emiraten weten. Ook in Koeweit werden drones en raketten gemeld.
ANP
Frankrijk heeft gevraagd om een spoedbijeenkomst van de VN-veiligheidsraad na de dood van drie medewerkers van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil). Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot maandagavond gezegd op X. Hij spreekt van 'onaanvaardbare en ongerechtvaardigde' aanvallen.
De afgelopen 24 uur kwamen bij verschillende explosies in het zuiden van Libanon in totaal drie blauwhelmen om het leven en raakten er vijf gewond. Unifil zegt dat het de incidenten onderzoekt, maar een verantwoordelijke aanduiden voor de aanvallen lukte voorlopig nog niet.
Barrot zegt op X dat Frankrijk de 'uiterst ernstige incidenten' veroordeelt. 'De bedreigingen van de veiligheid en intimidaties door soldaten van het Israëlische leger tegen VN-personeel zijn onaanvaardbaar en niet te rechtvaardigen', schrijft de minister.
Redactie
In Libanon zijn vandaag opnieuw twee militairen van VN-vredesmacht Unifil omgekomen. Dat meldt The New York Times op basis van een VN-rapport. Zondag kwam ook al een Indonesische militair om het leven nadat een projectiel was ontploft in Zuid-Libanon. De twee militairen die vandaag zijn omgekomen, zijn getroffen door een ‘explosie van een onbekende bron’.
Onduidelijk is nog wie achter de aanvallen zit. Zowel Israël als Hezbollah heeft nog niet gereageerd op het bericht. Israël voert dagelijks aanvallen uit op Libanon, voornamelijk in het zuiden van het land. Bij de aanvallen zijn al meer dan duizend mensen omgekomen, honderdduizenden burgers zijn op de vlucht geslagen.
De Verenigde Naties zijn al sinds 1978 actief in Libanon. Momenteel zijn zo’n tienduizend mensen werkzaam voor de VN in het land. Zij vallen onder de vredesmacht Unifil en hebben onder meer de taak om bescherming te bieden aan de lokale bevolking.
Yassin Boutayeb
Voor de vierde keer in een maand tijd heeft het luchtafweersysteem van de Navo een Iraanse raket boven Turkije neergehaald. Dat meldt het Turkse ministerie van Defensie. Er is geen melding gedaan van slachtoffers. Iran heeft nog niet gereageerd op de laatste onderschepping, maar ontkent tot nu toe dat het bewust raketten afvuurt op Turkije.
De Navo heeft sinds maart al drie keer eerder een Iraanse raket onderschept die onderweg was naar Turkije. De Turken hebben het Iraanse regime eerder al gewaarschuwd, maar nog geen concrete stappen gezet tegen het regime.
Het Turkse defensieministerie zegt nu dat het ‘daadkrachtig en zonder twijfel’ zal reageren op ‘elke dreiging die is gericht op het Turkse grondgebied en luchtruim’. De Navo heeft de afgelopen tijd al zijn luchtverdediging in de regio versterkt. Zo is in de zuidoostelijke Turkse provincie Malatya een Amerikaans Patriot-luchtafweersysteem geplaatst.
Yassin Boutayeb
Bij aanvallen op het noorden van Israël is schade aangericht bij de Bazan-raffinaderij, nabij Haifa. Op beelden bij Israëlische media is te zien hoe rook en vlammen opstijgen uit de raffinaderij. Volgens de Israëlische minister Eli Cohen van Energie hebben de productiefaciliteiten geen schade opgelopen.
De brand is volgens de Israëlische autoriteiten uitgebroken nadat brokstukken van een neergehaalde raket waren neergekomen op de raffinaderij. Daarbij werd onder meer een geparkeerde tankwagen geraakt. De brandweer is ter plaatse om de brand te blussen.
Vooralsnog is er geen melding gemaakt van gewonden. Volgens het Israëlische ministerie voor Milieubescherming is er ook geen risico op het lekken van schadelijke stoffen.
Op diverse plekken in Israël klonk eerder op maandag het luchtalarm vanwege luchtaanvallen van Iran en Hezbollah, dat vanuit Libanon actief is en door de Iraanse regering wordt gesteund. Daarbij zijn in totaal twee gewonden gevallen. Onduidelijk is of de brand bij de raffinaderij bij Haifa het gevolg is van Iraanse raketten of die van Hezbollah.
Thom Canters
Spanje heeft Amerikaanse vliegtuigen die betrokken zijn bij de aanvallen op Iran om verboden door zijn luchtruim te vliegen. Dat bevestigen militaire bronnen van de krant El País, na eerdere uitspraken van premier Pedro Sánchez. Madrid heeft in felle bewoordingen afstand genomen van de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran, die volgens Sánchez geen basis heeft in het internationaal recht.
De Spaanse regering weigerde eerder al om de Amerikanen gebruik te laten maken van Spaanse militaire bases, maar gaat nu nog een stap verder. ‘We hebben de Verenigde Staten het gebruik van de bases in Rota en Morón voor deze illegale oorlog geweigerd’, aldus Sánchez afgelopen week. ‘Alle vluchtplannen die te maken hebben met de militaire operatie zijn afgewezen. Allemaal, inclusief die van tankvliegtuigen.’
Het Spaanse veto kent een uitzondering voor noodsituaties, schrijft El Pais. Vluchten van het Amerikaanse leger vanaf de bases in Morón en Rota voor bijvoorbeeld logistieke steun aan troepen in Europa kunnen ook doorgaan.
Ook is er vanuit het luchtverkeersleidingscentrum in Sevilla ondersteuning verleend aan de navigatie van Amerikaanse B-2-bommenwerpers op hun weg naar en terug van Iran. Deze bommenwerpers zijn echter niet door het Spaanse luchtruim gevlogen, maar via de Straat van Gibraltar, iets wat Spanje niet kan verhinderen.
Sánchez’ kritiek is hem op een woedende reactie vanuit Washington komen te staan. De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd de handel met Spanje te stoppen vanwege de opstelling van Spanje.
Thom Canters
Het Amerikaanse leger heeft op de eerste dag van de oorlog tegen Iran een raket gebruikt die nog niet eerder in oorlogssituatie was getest, blijkt uit onderzoek van The New York Times. Bij aanvallen op de stad Lamerd vuurden de VS zogeheten PrSM-raketten af. Daarbij raakten de VS een basisschool en een sporthal, die in de buurt lagen van een complex van de Iraanse Revolutionaire Garde.
Volgens Iraanse staatsmedia doodden de VS 21 mensen bij de aanvallen op het zuidelijk gelegen Lamerd, onder wie meerdere kinderen. Dat aantal is niet onafhankelijk geverifieerd. Wel hebben lokale media de dag na de aanval bericht over begrafenisceremonies in de stad.
Beelden van de aanvallen en de schade wijzen volgens militaire experts waar The New York Times mee sprak in de richting van de PrSM-raketten. Dat zijn ballistische raketten met een bereik van zo’n 650 kilometer, waarvan het prototype vorig jaar werd afgerond. Het Amerikaanse leger heeft eerder bevestigd de raket voor het eerst te hebben ingezet tegen Iran, maar meldde daarbij niet wat het doelwit was.
Of de basisschool en de sporthal doelbewust zijn geraakt bij de aanvallen, of dat er sprake was van een ontwerpfout, defect of verkeerde selectie van doelwitten, is niet bekend. Evenmin is onduidelijk of het terrein van de Iraanse Revolutionaire Garde is geraakt. Uit satellietbeelden blijkt dat de basisschool en de sporthal al jaren door een muur worden gescheiden van het militaire complex.
De aanvallen op Lamerd vonden op dezelfde dag plaats als die op Minab, enkele honderden kilometers verderop. Daarbij troffen de VS een meisjesschool, die eveneens in de buurt stond van gebouwen van de Revolutionaire Garde. Volgens Teheran kwamen 175 mensen om het leven in Minab.
Thom Canters
Iran heeft bevestigd dat het hoofd van de marine van de Iraanse Revolutionaire Garde is gedood. Israël stelde vorige week Alireza Tangsiri samen met enkele andere hooggeplaatste marineofficieren te hebben gedood bij een luchtaanval in het zuiden van Iran. Ook de Verenigde Staten zeiden dat Tangsiri was omgekomen, maar vanuit Iran bleef het tot nu toe stil.
Israël houdt Tangsiri onder meer verantwoordelijk voor de blokkade van de Straat van Hormuz, inclusief de vermeende plaatsing van zeemijnen daar. Israël en de VS hebben sinds de oorlog meerdere sleutelfiguren binnen het regime en het militaire apparaat gedood. Zo doodden Israël en de VS aan het begin van de oorlog de commandant van de Revolutionaire Garde, generaal Mohammad Pakpour.
Thom Canters
De Iraanse regering heeft 'herhaaldelijk gebruikgemaakt' van clusterbommen bij aanvallen op Israël sinds 28 februari. Dat meldt Human Rights Watch (HRW). Bij de aanvallen zijn minstens vier burgers omgekomen, wat in strijd is met de oorlogsregels en mogelijk neerkomt op oorlogsmisdaden.
Human Rights Watch bevestigde drie afzonderlijke Iraanse aanvallen met clusterbommen in dichtbevolkte gebieden. Bij twee van die aanvallen kwamen mensen om het leven nabij Tel Aviv. Op 9 maart vielen twee doden nabij Yehud, op 18 maart kwamen een oudere man en vrouw om het leven in Ramat Gan.
'Het gebruik van clusterbommen door Iran in dichtbevolkte gebieden in Israël vormt een voorzienbaar en langdurig gevaar voor burgers', schrijft Human Rights Watch. 'Clusterbomfragmenten worden over een groot gebied verspreid, waardoor ze willekeurig zijn en in strijd met de oorlogsregels.'
Redactie
De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat de Verenigde Staten met Iran hebben onderhandeld over de doorgang van twintig olietankers door de Straat van Hormuz. De blokkade van deze belangrijke vaarroute sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heeft de olieprijzen flink doen stijgen.
'Uit respect, denk ik, hebben ze ons twintig grote, grote olietankers gegeven die door de Straat van Hormuz zullen varen, en dat begint morgenochtend, voor de komende dagen', verklaarde Trump vanuit de Air Force One, die hem terugbracht van zijn weekend in Florida. Iran heeft zich nog niet over deze beweringen uitgelaten.
Redactie
De prijs van een vat Amerikaanse olie is met meer dan 3 procent gestegen en heeft opnieuw de grens van 100 dollar per vat overschreden, terwijl een vat Brentolie nu 115 dollar kost.
Een vat West Texas Intermediate (WTI) - de Amerikaanse benchmark - steeg met 3,5 procent naar 103,13 dollar per vat, slechts enkele minuten nadat de Aziatische markten openden.
De Straat van Hormuz blijft afgesloten door Iran voor de scheepvaart. Via die zeeroute gaat een vijfde van alle ruwe olie ter wereld.
Redactie
In meerdere wijken van de Iraanse hoofdstad Teheran waren er zondagavond stroomstoringen na aanvallen door de Verenigde Staten en Israël. Volgens het Iraanse ministerie van Energie waren de recente aanvallen gericht op de energievoorziening in de stad.
Er zijn teams naar de getroffen wijken gestuurd om de stroomvoorziening zo snel mogelijk te herstellen, meldde staatszender Irib op basis van het ministerie. Het Israëlische leger verklaarde ondertussen nieuwe aanvallen te hebben uitgevoerd op doelwitten van het Iraanse regime in Teheran. Het leger gaf nog geen details over de precieze doelen van de nieuwe aanvallen.
Redactie
Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft verklaard dat de Iraanse zwaarwaterfabriek in Khondab, waarvan het land meldde dat deze op vrijdag werd aangevallen, ernstige schade heeft opgelopen en niet langer operationeel is.
De installatie bevat geen gedeclareerd nucleair materiaal, voegde de nucleaire waakhond van de VN toe in een bericht op X.
Zwaar water is chemisch vergelijkbaar met water, maar heeft andere eigenschappen. Het wordt onder meer in bepaalde kernreactoren gebruikt als koeling en moderator om snelle neutronen af te remmen die ontstaan bij de splitsing van uranium.
Het complex in Khondab werd tijdens de vorige oorlog van Israël en de Verenigde Staten tegen Iran, in juni, ook gebombardeerd.
Redactie
Een vredeshandhaver van de VN-vredesmacht in Libanon (UNIFIL) is om het leven gekomen toen een projectiel ontplofte in de omgeving van Adshit al-Qusayr in het zuiden van Libanon, meldt de VN-vredesmacht in een verklaring.
Een andere vredeshandhaver raakte zwaargewond. Volgens UNIFIL is de herkomst van het projectiel nog onbekend en wordt er onderzoek gedaan.
Redactie
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran, en situatie in het Midden-Oosten. Lees hier het vorige liveblog terug.
Source: Volkskrant