Het Israëlische parlement, de Knesset, heeft maandag een zeer omstreden wet op de doodstraf aangenomen. De wet, die volgens critici ‘racistisch’ is omdat die alleen voor Palestijnen geldt, werd met 62 van de 120 stemmen aangenomen.
Volgens de nieuwe wet kunnen mensen die een moord met een ‘nationalistisch motief’ hebben gepleegd door een militaire rechtbank ter dood worden veroordeeld. Beroep tegen de uitspraak van de rechter is niet mogelijk. Eenmaal veroordeeld moeten ze binnen negentig dagen worden terechtgesteld.
Met name de Raad van Europa heeft maandag tot het allerlaatste moment geprobeerd de stemming over de wet tegen te houden. De Raad en een aantal Europese landen hebben Israël onder zware druk gezet en dringende oproepen gestuurd naar de Knesset en naar gesprekspartners in het Israëlisch bestuur.
Nederland is een van de vijf landen die een oproep aan de Knesset hebben gedaan. De andere vier waren Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Zondag hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van deze landen hun bezorgdheid geuit over het ‘de facto discriminerende karakter’ van de wet. Die zou het mogelijk maken om Palestijnen ter dood te veroordelen voor ‘nationalistische moorden’. Dat is een vergrijp waarvoor Israëliërs niet kunnen worden veroordeeld. ‘Er bestaat niet zoiets als een Joodse terrorist’, zei parlementariër Limor Son Har-Melech tijdens een eerdere behandeling van de wet.
Het Israëlische televisiestation N12 maakte maandagmiddag bekend dat Europese functionarissen ‘op het hoogste niveau’ hun Israëlische gesprekspartners hebben benaderd. Europa is scherp gekant tegen de doodstraf in het algemeen, maar helemaal zoals die nu is vastgelegd in de omstreden Iraëlische wet, die volgens AP ‘racistisch’ en ‘draconisch’ wordt genoemd.
N12 citeert een brief van de functionarissen: ‘Israël rent af op een morele afgrond, en we kunnen niet lijdzaam toezien. In de wet zit niet eens een mogelijkheid om in beroep te gaan, waardoor er twee afzonderlijke juridische systemen ontstaan: een voor Joden, en een voor Arabieren.’
Volgens N12 dreigt de Raad van Europa nu met strenge maatregelen. De raad is een gezaghebbende internationale organisatie waarvan 46 landen lid zijn. Die houden zich vooral bezig met vraagstukken op het gebied van mensenrechten, democratie en de rechtsstaat. Echte macht heeft de raad niet, en een sanctie wordt doorgaans gezien als een diplomatieke tik op de vingers, maar volgens de Israëlische zender is het deze keer menens.
Israël is geen lid van de Raad van Europa maar wel toehoorder, en dreigt nu als zodanig te worden buitengesloten. De Raad van Europa heeft de Israëlische delegatie laten weten dat daarover al op 22 april wordt gesproken. Een definitief Europees besluit zou dan in juni kunnen worden genomen. Maandagmiddag heeft de Raad van Europa zijn standpunt volgens N12 nog formeel naar de Knesset gestuurd.
De omstreden wet is het werk van de ultra-orthodoxe partij Joodse Kracht van minister van Veiligheid Itamar Ben-Gvir. De regering van premier Benjamin Netanyahu heeft zo’n kleine meerderheid in het parlement dat zij volledig afhankelijk is van kleine rechtse partijen. Daardoor kunnen mensen zoals Ben-Gvir hun extreme agenda doordrukken.
De doodstraf kan volgens de nieuwe wet worden uitgesproken door militaire rechtbanken, die Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever berechten. Mensen met een Israëlisch paspoort komen terecht bij reguliere rechtbanken. Vandaar de kritiek dat de doodstraf, die door militaire rechtbanken wordt uitgesproken, er alleen voor Palestijnen is.
Op dit moment kent Israël formeel de doodstraf voor misdaden tegen de menselijkheid en genocide, maar er is al decennia niemand meer ter dood veroordeeld. De laatste persoon die Israël van rechtswege executeerde was Adolf Eichmann, een van de architecten van de Holocaust. Hij werd in Argentinië opgepakt en naar Jeruzalem gebracht voor zijn proces. In 1962 werd hij opgehangen. De enige andere executie in Israël vond plaats in 1948.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant