Europa weigert actief mee te doen aan de oorlog tegen Iran, maar Amerikaanse bases in verschillende Europese landen worden wel gebruikt om militairen, bommen en gevechtsvliegtuigen aan te voeren.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Tot grote woede van de Amerikaanse president Donald Trump wil Europa niet actief meedoen aan de Iran-oorlog, bijvoorbeeld met mijnenvegers in de Straat van Hormuz. Europese leiders, die door Trump ‘lafaards’ werden genoemd, nemen op hun beurt op voorzichtige toon afstand van de aanvallen op Iran, omdat ze afhankelijk zijn van de VS.
Maar de oorlog maakt opnieuw duidelijk dat de VS Europa nodig hebben. Om de strijd op gang te houden maakt het land gebruik van de vele bases op Europees grondgebied. Europa verleent in de praktijk een ondersteunende rol, maar hangt dat liever niet aan de grote klok.
Woensdag bevestigde het Pentagon dat duizend parachutisten van de elitedivisie 82nd Airborne naar het Midden-Oosten worden gestuurd. Grote kans dat ze vanuit Fort Bragg in North Carolina via het Duitse Ramstein, Amerika’s grootste militaire basis in Europa, in C-17-vliegtuigen worden aangevoerd.
De Europese bases waren ook belangrijk bij de voorbereiding van de aanval op Iran. Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, van de luchtverdedigingsjager F-22 tot het stealthtoestel F-35, werden vanuit Virginia en Utah overgebracht naar de Britse luchtmachtbasis Lakenheath. Deze RAF-basis, een van de twaalf Amerikaanse in het Verenigd Koninkrijk, speelt al decennia een grote rol in de oorlogen in het Midden-Oosten.
Alleen Spanje heeft het tot nu toe aangedurfd om de VS te verbieden de Amerikaanse bases te gebruiken voor de Iran-operaties. Hierdoor kan de grote marinebasis Rota, die door de VS ‘de toegangspoort tot de Middellandse Zee’ wordt genoemd, niet worden gebruikt om eenheden, schepen en vliegtuigen te voorzien van munitie en brandstof.
‘Wij zijn een soeverein land dat niet wil deelnemen aan illegale oorlogen’, benadrukte premier Pedro Sanchez woensdag. ‘Deze oorlog is een kolossale vergissing.’ De Amerikaanse bases elders in Europa hebben een ondersteunende rol.
De Britse premier Keir Starmer, door Trump steeds als ‘zwak’ bestempeld, week begin deze maand af van deze lijn. Als enige Europese leider besloot hij toe te staan dat Britse bases beperkt konden worden gebruikt voor bombardementen op Iran.
Het gaat hierbij volgens de Britten om ‘defensieve’ acties om Iraanse raketaanvallen te voorkomen. Op de luchtmachtbasis Fairford zijn sindsdien vier strategische B-1-bommenwerpers actief, de opvolger van de B-52, om Iraanse raketbases aan te vallen.
Fairford is belangrijk voor de VS, omdat het een van de weinige luchtmachtbases in Europa is waar de zware B-1’s en B-52’s kunnen opereren. Starmer benadrukte maandag dat het hierbij zal blijven. ‘Dit is niet onze oorlog en we laten ons er niet in meeslepen’, aldus de premier. De afstandelijke Britse houding is nieuw voor de VS, omdat Londen voorheen vrijwel altijd meevocht, zoals vorig jaar nog tegen de Houthi’s in Jemen.
Een andere belangrijke plek voor de VS is het Duitse Ramstein. Deze luchtmachtbasis wordt al jaren door het Transportation Command van het Amerikaanse leger als logistiek knooppunt gebruikt om oorlogsoperaties in het Midden-Oosten te ondersteunen. C-17’s, Amerika’s belangrijkste transportvliegtuig, vliegen via Ramstein naar het oorlogsgebied om de legermacht te bevoorraden.
Op Ramstein is ook 34 miljoen liter brandstof opgeslagen om Amerikaanse vliegtuigen in de lucht te houden. De basis, waar het Europese hoofdkwartier van de Amerikaanse luchtmacht is gevestigd, wordt door de VS ook gebruikt voor de coördinatie van droneoperaties in Iran. Teheran vroeg Duitsland, dat ook kritisch is over de oorlog, vorige week om opheldering over de inzet van Ramstein in de oorlog.
Maar volgens minister van Defensie Boris Pistorius schenden de VS geen internationale verdragen. ‘Er is geen reden om te twijfelen aan de rechtmatigheid van het gebruik van Ramstein’, aldus de minister.
Ook Italië benadrukte herhaaldelijk dat de Amerikaanse bases slechts worden gebruikt voor ‘logistieke en technische steun’. De luchtmachtbasis Aviano werd gebruikt om F-16’s over te brengen naar bases in het Midden-Oosten. Ook zou de plek worden gebruikt door tankervliegtuigen.
Griekenland levert nu een belangrijke ondersteunende rol met de toelating van het Amerikaanse vliegdekschip USS Gerald R. Ford in Kreta. Het schip, dat maandag aankwam bij de marinebasis Souda voor reparaties, moest de bombardementen op Iran onlangs afbreken nadat een brand flinke schade had aangericht.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant