is economieredacteur en commentator van de Volkskrant.
Navo-chef Rutte doet precies wat hij zei niet te doen: hij kiest openlijk partij voor de VS van Donald Trump en ondermijnt daarmee het Navo-bondgenootschap.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Mark Rutte was een premier die de boel graag bij elkaar hield (al gold dat niet voor zijn laatste kabinet). Dus toen hij gevraagd werd als secretaris-generaal van de Navo leek dat een perfecte functie. Een boel die bij elkaar blijft is zo’n beetje de definitie van een alliantie. De vraag is echter of zijn aanpak dit gewenste resultaat oplevert.
Want Rutte, die vorige week nog zei dat hij liever geen partij kiest en er het zwijgen toe doet als twee bondgenoten het oneens zijn, doet het tegenovergestelde: hij kiest openlijk partij voor de Verenigde Staten. Sterker nog, hij kiest openlijk partij voor de Verenigde Staten van Donald Trump. Daarmee ondermijnt hij juist het bondgenootschap.
Natuurlijk staat hij voor een immense taak. Trump zoekt al een jaar lang ruzie met de Navo-partners. Dat heeft weliswaar tot hogere (en daarmee eerlijker verdeelde) defensie-uitgaven geleid in Europa, maar ook tot een bondgenoot, Denemarken, die zich genoodzaakt zag zich voor te bereiden op een Amerikaanse invasie van zijn grondgebied. De Navo heeft nog nooit zo onder interne spanning gestaan, op een moment dat uiteenvallen dramatische gevolgens zou hebben – Oekraïne kan niet zonder de VS.
Ruttes tactiek is om Trump zo te vleien dat diens ego geen ruzie meer nodig heeft om zich te laten gelden. Het is mogelijk dat Rutte daarmee de angel uit de Groenlandse crisis heeft gehaald, al is ook duidelijk dat Trump terugschrok voor een operatie waar hij binnenlands nauwelijks steun voor kreeg.
Het is echter niet gezegd dat gedienstigheid de enige houding is die Trump binnenboord houdt. Een rechtere rug, of op zijn minst enige distantie, kan ook op respect van Trump rekenen.
Met enige welwillendheid kan worden gedacht dat Ruttes geslijm de ruimte creëert voor Europese regeringsleiders om kritisch te zijn op Trumps oorlogszucht, zonder dat dat consequenties heeft voor de Navo. In die zin zou Rutte zich, of in elk geval zijn trots, opofferen. Maar er zitten belangrijke keerzijden aan Ruttes opstelling, zeker nu hij zich zo vierkant achter de Amerikaanse president schaart in de oorlog tegen Iran.
Allereerst is het een steunbetuiging aan een president die zonder toestemming van het Amerikaanse Congres en zonder internationaal mandaat een oorlog is begonnen waar Europa niet om heeft gevraagd. Dat Rutte op Fox News heeft gezegd te hopen dat een groter deel van de Amerikaanse bevolking zich achter de impopulaireTrump schaart, komt neer op een stemadvies. Dat valt ver buiten de taakomschrijving van een Navo-baas.
Ten tweede is de volgzaamheid een onwenselijke bekrachtiging van Trumps unilateralisme. Dat Trump zonder overleg met zijn Europese bondgenoten een oorlog is begonnen is één ding. Dat hij, nu de oorlog niet loopt zoals hij had gedacht, wel de steun van die bondgenoten verlangt, getuigt van een kortzichtige spierballenlogica die niet moet worden gehonoreerd.
Ten derde heeft Rutte met zijn steun aan Trump de 31 andere bondgenoten gepasseerd. Met een oordeel over een oorlog waar hij niet over hoefde te oordelen, zaait hij ook verdeeldheid die hij juist zou moeten voorkomen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant