Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De 32 lidstaten van de Navo hebben hun defensie-uitgaven vorig jaar met zo’n 20 procent verhoogd. Dat blijkt uit het jaarrapport van Navo-chef Mark Rutte, dat vanmiddag is gepubliceerd. Volgens Rutte hebben in 2025 alle landen voldaan aan de oude Navo-norm, waarbij lidstaten ten minste 2 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) moeten uitgeven aan defensie. Nederland heeft de norm met 2,59 procent ruim gehaald.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Navo-landen sinds zijn aantreden flink onder druk gezet om hun defensiebudgetten te verhogen. Vorig jaar dreigde Trump zelfs dat de VS bondgenoten niet langer zouden beschermen, als zij niet aan de norm zouden voldoen.
Op de Navo-top in Den Haag is bovendien een nieuwe norm afgesproken van 3,5 procent aan defensie-uitgaven, plus 1,5 procent die lidstaten bijvoorbeeld mogen uitgeven aan hun infrastructuur. In juli moeten de Navo-landen tijdens een top in Ankara ‘aannemelijk maken dat zij op weg zijn’ naar de verhoogde norm, aldus Rutte.
Voor veel lidstaten wordt dat nog een flinke klus. Vorig jaar hebben sommige lidstaten, vooral in Zuid-Europa, de oude twee-procentsnorm ternauwernood gehaald. Zo hebben Spanje, Portugal en Albanië precies 2 procent van hun bbp uitgegeven, net als België en Canada. Italië en Tsjechië kwamen uit op 2,1 procent. Drie landen – Polen, Litouwen en Letland – hebben hun defensie-uitgaven al tot boven de 3,5 procent verhoogd. Niet toevallig zijn dat drie landen die als buurlanden van Rusland sterk zijn doordrongen van de noodzaak van militaire investeringen.
Daan de Vries
Voor het eerst sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 brengt een delegatie van het Russische parlement een bezoek aan de Verenigde Staten. Volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de parlementariërs al aangekomen in Washington, waar zij vandaag een bijeenkomst hebben met Amerikaanse Congresleden.
Het is niet bekend uit hoeveel parlementsleden de Russische delegatie bestaat. Volgens Russische media is Vjatsjeslav Nikonov, een partijgenoot van president Vladimir Poetin, onderdeel van de groep. Nikonov staat sinds 2022 op de Amerikaanse sanctielijst, samen met ruim driehonderd andere parlementariërs van Poetins partij Verenigd Rusland.
Al in aanloop naar de invasie van Oekraïne pleitte Nikonov in januari 2022 voor militair optreden tegen het buurland. In het parlement sprak Nikonov van een ‘heilige oorlog’ en waarschuwde hij dat de Navo ‘aan de Russische grenzen’ zou staan. Enkele maanden later, nadat het Russische leger Oekraïne was binnengevallen, omschreef Nikonov de oorlog opnieuw in bijbelse termen als een ‘botsing tussen het goede en het kwade’.
Het bezoek van een groep parlementariërs is een nieuwe stap in de normalisatie van de verhoudingen tussen Rusland en de VS. Sinds zijn aantreden probeert president Donald Trump de banden met Moskou aan te halen. Zo ontving hij de Russische president Poetin in Alaska en stuurde hij meermaals onderhandelaars naar Rusland om te spreken over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne.
Daan de Vries
Voor de Turkse kust is vannacht een olietanker met Russische olie getroffen door een drone. Dat meldt het Turkse ministerie van Transport. Olietanker Altura, die vaart onder de vlag van Sierra Leone, voer op het moment van de aanval op de Zwarte Zee in de buurt van de Turkse hoofdstad Istanbul. De 27 bemanningsleden zijn allemaal in veiligheid gebracht, aldus Turkije.
Het schip, dat als onderdeel van de Russische schaduwvloot op de sanctielijst van de Europese Unie staat, bevond zich net buiten de territoriale wateren van Turkije toen het werd aangevallen. De Altura is enkele dagen geleden vertrokken vanuit de Russische havenstad Novorossijsk met aan boord ongeveer een miljoen vaten olie.
Het Turkse ministerie heeft geen uitspraken gedaan over wie achter de aanval op de olietanker zit. Sinds eind vorig jaar zijn verschillende schepen op de Zwarte Zee aangevallen met drones. Begin december erkende Oekraïne voor het eerst dat het verantwoordelijk was voor een van die aanvallen, gericht op olietanker Kairos. Oekraïne heeft niet gereageerd op de aanval van vannacht.
Daan de Vries
Oekraïne heeft vannacht een droneaanval uitgevoerd op een industriegebied in de Noord-Russische provincie Leningrad, meldt gouverneur Aleksandr Drozdenko. Het complex in de stad Kirisji huisvest een van de grootste olieraffinaderijen van Rusland, goed voor zo’n 6,5 procent van de totale Russische productie.
Drozdenko schrijft op Telegram dat het industriegebied bij de aanval is beschadigd, maar het is onduidelijk of de raffinaderij ook is getroffen. Volgens omwonenden was de olieraffinaderij inderdaad het doelwit van de aanval, schrijft het onafhankelijke Russische Telegramkanaal Astra. Oekraïne heeft de aanval nog niet bevestigd.
De afgelopen dagen heeft het Oekraïense leger ook aanvallen uitgevoerd op twee belangrijke Russische havens rond de Oostzee. Maandag viel Oekraïne de haven van Primorsk aan, gisteren troffen de Oekraïners havenstad Oest-Loega. Beide havens hebben de export van olie voorlopig stilgelegd, zei een anonieme Russische functionaris gisteren tegen persbureau Reuters.
De aanhoudende Oekraïense aanvallen op de Russische oliesector hebben steeds grotere gevolgen voor de olie-export. Zeker 40 procent van de exportcapacitieit ligt momenteel stil, bleek gisteren uit een analyse van Reuters. Naast olieraffinaderijen en haveninfrastructuur heeft Oekraïne de afgelopen tijd ook pijpleidingen en Russische olietankers op zee aangevallen.
Door de verstoringen van de olie-export kan Rusland minder makkelijk profiteren van de stijging van de olieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Oplopende olieprijzen zijn normaal gunstig voor de Russische economie, die sterk afhankelijk is van de verkoop van olie. Reuters spreekt van de ‘ernstige verstoring in de recente Russische geschiedenis’.
Daan de Vries
De Verenigde Staten willen veiligheidsgaranties aan Oekraïne bieden, mits het de Donbas opgeeft. Dat vertelde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan persbureau Reuters. De Amerikaanse president Donald Trump zet volgens hem druk op Oekraïne om snel een eind te maken aan de vier jaar durende oorlog met Rusland.
Het zou komen door de oorlog met Iran. 'Het Midden-Oosten heeft zeker invloed op president Trump, en ik denk op zijn volgende stappen', aldus Zelensky.
De Oekraïense president waarschuwde dat het opgeven van de Donbas Oekraïne, en in het verlengde Europa, in gevaar brengt, omdat op deze manier de sterke verdedigingsposities in de regio in Russische handen zouden vallen. 'Ik wil graag dat de Amerikaanse kant begrijpt dat het oostelijke deel van ons land deel uitmaakt van onze veiligheidsgaranties.'
Zelensky herhaalde dat de enige manier om de kwestie over grondgebied en veiligheidsgaranties op te lossen een ontmoeting is met Trump, Poetin en hijzelf.
De Britse premier Keir Starmer heeft het leger toestemming gegeven Russische schepen te enteren en aan de ketting te leggen, wanneer zijn regering heeft vastgesteld dat ze deel uitmaken van een netwerk van vaartuigen dat Moskou in staat stelt olie te exporteren, ondanks de westerse sancties.
Starmer zei de stap te zetten omdat de Russische president Vladimir Poetin waarschijnlijk 'in zijn handen wrijft' over de sterke stijging van de olieprijzen, die is aangewakkerd door de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran. 'Daarom pakken we zijn schaduwvloot nu nog harder aan: niet alleen om Groot-Brittannië veilig te houden, maar ook om Poetins oorlogsmachine af te snijden van de vuile winsten waarmee hij zijn barbaarse campagne in Oekraïne financiert', aldus Starmer in een verklaring.
Groot-Brittannië heeft sancties opgelegd aan 544 Russische schepen die deel uitmaken van de schaduwvloot. De Britten schatten dat driekwart van de Russische ruwe olie wordt vervoerd door deze schepen, die af en toe door het Kanaal varen.
Hongarije gaat de doorvoer van aardgas naar Oekraïne geleidelijk afbouwen, meldt premier Viktor Orbán. Aanleiding is een hoog oplopend conflict tussen de twee buurlanden over de reparatie van een oliepijplijn die eind januari werd getroffen door een Russische drone. Volgens Hongarije treuzelt Oekraïne bij de herstelwerkzaamheden, Oekraïne ontkent dit.
Iets minder dan de helft van de Oekraïense gasimport komt het land binnen via Hongarije. In een videoboodschap zei Orbán vanochtend dat de gasleveranties per direct worden afgebouwd, hoewel hij niet zei in welk tempo dat zal gebeuren. In zijn ruzie met Oekraïne heeft Orbán steun van zijn Slowaakse ambtgenoot Robert Fico, die net als de Hongaarse premier warme banden onderhoudt met Rusland.
De beschadigde Droezjba-oliepijpleiding loopt van Rusland via Oekraïens grondgebied naar Centraal-Europa. Oekraïne heeft gezegd dat het nog weken kan duren voordat er weer Russische olie door de pijplijn kan stromen. Zowel Hongarije als Slowakije gebruikte de Droezjba-pijpleiding tot de droneaanval om olie uit Rusland te importeren.
Uit woede over de in hun ogen te traag verlopende reparatie schortten beide landen vorige maand de export van diesel aan Oekraïne al op. Ook heeft Orbán gedreigd een einde te maken aan de export van Hongaarse elektriciteit naar Oekraïne, dat door aanhoudende Russische aanvallen steeds afhankelijker wordt van geïmporteerde stroom. De Hongaarse woede heeft ook financiële gevolgen voor Oekraïne: vorige week blokkeerde Orbán een Europese lening aan Oekraïne van tientallen miljarden euro’s.
Dat Orbán het conflict met Oekraïne zo hoog opspeelt, heeft mede te maken met de naderende parlementsverkiezingen van 12 april. In de peilingen heeft Orbáns partij Fidesz een achterstand op oppositiepartij Tisza. In zijn campagne presenteert Orbán Oekraïne als een gevaar voor Hongarije, onder meer door ongefundeerde geruchten te verspreiden dat Oekraïne van plan zou zijn om het Hongaarse elektriciteitsnet aan te vallen.
Daan de Vries
De Russische luchtafweer heeft afgelopen nacht 389 drones uit Oekraïne neergehaald. Dat zegt het Russische defensieministerie. Het is de grootste gemelde Oekraïense droneaanval sinds het begin van de oorlog. De vliegtuigjes zouden uit de lucht zijn geschoten boven dertien Russische provincies en de door Rusland geannexeerde Krim in Oekraïne. Over mogelijke slachtoffers is niets bekendgemaakt.
Als gevolg van de Oekraïense aanvallen zitten momenteel zo’n 450 duizend Russen in de grensregio Belgorod zonder stroom, aldus de gouverneur. De aanvallen zouden zijn gericht op de Russische energievoorziening. Het kan volgens de gouverneur nog dagen duren voordat de schade is hersteld.
Oekraïne en Rusland hebben hun wederzijdse droneaanvallen flink opgeschroefd. Volgens Oekraïne heeft Rusland gisteren en eergisteren in 24 uur tijd bijna duizend drones op het land afgestuurd, een van de grootste Russische aanvallen tot nu toe. Daarbij werden volgens de Oekraïense autoriteiten zeker zes mensen gedood en raakten vijftig mensen gewond.
De droneaanvallen leiden ook tot problemen in de Baltische staten, die grenzen aan Rusland. Zo kwam in het noordwesten van Estland een drone neer op een energiecentrale. Volgens de Estse autoriteiten kwam deze uit het Russische luchtruim. Ook in Letland is melding gemaakt van een gecrashte drone. Mogelijk kwam deze juist uit Oekraïne.
Jasper Daams
Oekraïense aanvallen hebben brand veroorzaakt in de Russische haven Oest-Loega en energie-infrastructuur beschadigd in de grensregio Belgorod, melden Russische autoriteiten.
Volgens de plaatselijke gouverneur is de brand in Oest-Loega, op 130 kilometer ten zuidwesten van Sint-Petersburg, onder controle en zijn er geen slachtoffers. De haven is een belangrijk knooppunt voor de export van onder meer olie, kolen en kunstmest. Eerder deze week werd ook de nabijgelegen haven Primorsk getroffen.
In Belgorod leidde een Oekraïense raketaanval tot storingen in de stroom- en watervoorziening, aldus het lokale bestuur.
Oekraïne meldde dat Rusland dinsdag bijna duizend drones inzette bij een van de grootste aanvallen sinds het begin van de oorlog. President Volodymyr Zelensky sprak van ‘absolute verdorvenheid’ na een aanval waarbij zeker drie doden vielen en schade ontstond aan erfgoed in Lviv.
Een nieuwe onderhandelingsronde onder leiding van de Verenigde Staten ligt stil, mede door spanningen in het Midden-Oosten. (ANP)
Bij een Russische luchtaanval op Oekraïne is vandaag een belangrijke stroomkabel getroffen. Die verbindt het Moldavische elektriciteitsnet met dat van Roemenië. Dat meldt de Moldavische overheid op Telegram. De kabel loopt van het Roemeense dorp Isaccea via Oekraïens grondgebied naar Vulcanesti in het zuiden van Moldavië.
Door de aanval kan Moldavië momenteel minder elektriciteit importeren uit Roemenië. Volgens de Moldavische autoriteiten is de situatie ‘ingewikkeld’, maar is er vooralsnog geen sprake van stroomuitval. Wel roept de overheid burgers op om hun elektriciteitsgebruik op piekmomenten zoveel mogelijk te beperken. In januari leidden Russische aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet meermaals tot stroomuitval in Moldavië.
Moldavië is sinds vorig jaar voor meer dan de helft van zijn elektriciteitsvoorziening afhankelijk van geïmporteerde elektriciteit uit Roemenië en Oekraïne. Voorheen betrok het land het grootste deel van de benodigde energie van een grote gascentrale in Transnistrië, een Moldavische provincie die zich in de jaren negentig met steun van Rusland onafhankelijk heeft verklaard.
De centrale draaide op Russisch gas dat via Oekraïens grondgebied naar Transnistrië werd vervoerd. Sinds 1 januari 2025 stroomt er echter geen Russisch gas meer naar Transnistrië, waardoor Moldavië afhankelijker is geworden van zijn buurlanden. Transnistrië importeert het gas voor de energiecentrale inmiddels uit Europese landen, op kosten van de Russische staat.
Daan de Vries
Rusland heeft vannacht een grootschalige drone- en raketaanval uitgevoerd, gericht op meerdere Oekraïense steden. Bij de aanval zijn zeker vier mensen gedood. Ook zijn er ten minste zestien mensen gewond geraakt, melden de lokale autoriteiten van de Oekraïense provincies Zaporizja, Poltava en Charkiv.
In totaal vuurde Rusland vannacht bijna vierhonderd drones en 34 raketten af, meldt de Oekraïense luchtmacht. Het was daarmee een van de zwaarste aanvallen van de afgelopen weken. Het Russische leger voert elke nacht droneaanvallen uit, maar de inzet van enkele tientallen raketten is zeldzamer. De laatste keer was op 14 maart, toen ging het om 58 raketten en ruim vierhonderd drones.
Bij de aanval van vannacht zijn in Poltava, een stad in het midden van Oekraïne, twee doden en elf gewonden gevallen door een inslag in een appartementencomplex. In Zaporizja, verder naar het zuiden, trof een Russische drone een flatgebouw. Volgens gouverneur Ivan Fedorov is daarbij zeker één dode gevallen.
In de Oost-Oekraïense provincie Charkiv viel Rusland een passagierstrein aan met een drone. Eén passagier kwam bij de aanval om het leven. De aanval vond plaats in het dorp Slatyne, op zo’n 15 kilometer van de grens met Rusland. Het Russische leger heeft de afgelopen weken meermaals luchtaanvallen uitgevoerd op Oekraïense treinen en het spoornet.
De Russische luchtaanvallen van vannacht hebben geleid tot stroomuitval in zes Oekraïense provincies. Ook hebben de Oekraïense autoriteiten op verschillende plaatsen speciale schema’s in werking gesteld, wat inhoudt dat de elektriciteit per stad of dorp enkele uren per dag wordt afgesloten. Afgelopen winter waren deze schema’s langdurig van kracht, als gevolg van de aanhoudende Russische aanvallen op het Oekraïense stroomnet.
Daan de Vries
In de Russische haven van Primorsk, op zo’n 50 kilometer van de Finse grens, is brand uitgebroken na een droneaanval. Dat melden de lokale Russische autoriteiten maandagochtend.
In de loop van de nacht werden ‘meer dan vijftig drones’ vernietigd boven de provincie Leningrad, het gebied rondom Sint-Petersburg in het noordwesten van Rusland, meldt gouverneur Aleksandr Drozdenko. Door schade aan een brandstoftank in de haven van Primorsk ontstond volgens hem brand. Het personeel werd geëvacueerd. De haven ligt aan de Oostzee tussen de Finse grens en Sint-Petersburg.
Oekraïne heeft de afgelopen jaren vaker droneaanvallen uitgevoerd op de provincie Leningrad, onder meer gericht op de olie- en gasindustrie.
Belga
De Oekraïense opperbevelhebber Oleksandr Syrsky zegt dat de verliezen van de Russen vorige week fors zijn toegenomen omdat het Russische leger de aanvallen langs het front sterk heeft opgevoerd. Alleen al tussen vorige week dinsdag en donderdag zouden er volgens de legerleider 4.840 militairen zijn gedood of gewond zijn geraakt.
Het aantal doden en gewonden aan Russische kant ligt volgens Oekraïne gemiddeld op zo’n duizend per dag. Syrsky zei op Telegram dat de Russische aanvallen flink zijn toegenomen nu het weer beter wordt. Elke dag zouden er nu meer dan tweehonderd aanvallen zijn van Russische soldaten in een poging om op te rukken langs het meer dan duizend kilometer lange front.
Gewoonlijk zijn er dagelijks meer dan honderd Russische aanvallen. Door de opvoering van de strijd ziet het Oekraïense leger zich genoodzaakt de tactieken langs het front aan te passen, aldus Syrsky. Hij zei dat zijn soldaten nu meer in de aanval gaan en niet wachten op Russische pogingen om op te rukken. ‘Oekraïense troepen treden actief op, nemen het initiatief en blijven posities heroveren’, aldus de bevelhebber.
Het Oekraïense leger meldde zondag dat het aantal doden en gewonden aan Russische kant was opgelopen tot 1.287.880. Dit aantal is niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.
Stieven Ramdharie
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in Oekraïne. Lees hier het vorige liveblog terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant