is columnist voor de Volkskrant
Heel soms heb ik op halfbakken wijze iets aan mijn klassieke scholing, en op die momenten wil ik dat ook altijd graag laten blijken. Daarom riep ik bij de tentoonstelling Metamorfosen in het Rijksmuseum in Amsterdam uitgelaten: ‘Jupiter verkleed als stier!’, toen ik een schilderij zag van Jupiter, de oppergod, die zich als stier verkleed opdringt aan het meisje Europa. Of opdringt: hij ontvoert haar en zwemt met haar naar Kreta – nog best onhandig om dan een stier te zijn, maar goed.
Metamorfosen, zo blijkt, is een heerlijke tentoonstelling die vooral gewijd is aan de verkleedpartijen van Jupiter. Verkleden hoefde hij zich natuurlijk niet: als oppergod verander je gewoon in iets. En Jupiter deed dat, dit herinner ik me uit levendige geschiedenislessen op het gymnasium, bijna altijd om een vrouw te veroveren, schaken, ontvoeren of, nou ja, verkrachten. Hij veranderde, dat zie je op de schilderijen, in een wolk, een zwaan, die stier dus, in gouden regen, of in een godin, namelijk Diana. Werkelijk niets ging hem te ver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nu vond ik het leuke aan die oude mythen over de goden altijd dat ze ontzettend vervelend waren. Ze waren jaloers, wraakzuchtig, heel onredelijk, en Jupiter was dus, ver voordat hashtags bestonden, ongelofelijk metoo. Machtsmisbruik is denk ik ook te makkelijk als je oppergod bent.
Google noemt al deze verhalen over aanrandingen in vermomming ‘liefdesavonturen’, wat ik eufemistisch uitgedrukt vind. Ook vertelde Google me iets over Jupiter/Zeus wat ik was vergeten: ‘Zeus vermomde zich ook weleens als een sterfelijke man, zoals een eenvoudige reiziger, om de gastvrijheid van mensen te testen.’ De oppergod als een soort Rob Geus dus, iemand van de keuringsdienst, om gewoon eens te kijken hoe gastvrij de mensen waren. Niet alleen een metoo’er dus, maar ook een totaal onzinnige recensent der mensen. Zo concludeerde ik maar weer eens: de Griekse en Romeinse goden verveelden zich vrij vaak.
Aan het eind van de tentoonstelling kocht ik een magneet met daarop een van de schilderijen met Jupiter als zwaan, gemaakt door een leerling van Leonardo da Vinci. De vervelende oppergod slaat zijn zwanenvleugel subtiel om de gehele, naakte linkerflank van de sterfelijke vrouw Leda. (Leda ging daarna eieren leggen, en uit een van die eieren kroop dan weer Helena van Troje!)
Jupiter deed me daarbij erg denken aan een puberjongen die in de bioscoop zijn arm om het meisje naast hem slaat, door die truc toe te passen waarbij je doet alsof je je uitrekt. Maar dan als zwaan. En met een vleugel. En niet om romantische redenen, maar om haar te verkrachten, of, zoals dat in de geschiedschrijving vaak heet, ‘te verleiden’.
Gelukkig is dit allemaal niet echt gebeurd, daarom kon ik die magneet wel kopen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns