In een spraakmakende zaak heeft een Amerikaanse jury Meta en YouTube aansprakelijk gesteld voor de psychische schade die een socialemediaverslaving heeft veroorzaakt bij een jonge gebruiker. De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor diensten als Instagram, Facebook en WhatsApp.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De rechtszaak, aangespannen door een anonieme socialemediagebruiker, kreeg grote aandacht omdat die de weg kan vrijmaken voor soortgelijke aanklachten en schadeclaims. Een jury heeft nu geoordeeld dat Meta en YouTube nalatig zijn geweest in het ontwerp van hun apps, waarmee zij hebben bijgedragen aan de mentale problemen van de inmiddels 20-jarige gebruiker, die bekendstaat als K.G.M.
De twee bedrijven moeten de vrouw daarom een schadevergoeding betalen van omgerekend zo’n 2,5 miljoen euro. 70 procent daarvan komt voor de rekening van Meta, het moederbedrijf van Instagram, Facebook en WhatsApp. De overige 30 procent zal Google moeten ophoesten. Meta zou volgens de jury daarbovenop nog een boete van grofweg 1,8 miljoen euro moeten betalen, en Google een van 780 miljoen euro.
De zaak van K.G.M. kan mogelijk ertoe leiden dat Meta en Google hun producten grondig moeten hervormen. De vrouw hield Meta en YouTube verantwoordelijk voor de angststoornis, depressie en suïcidale gedachten die ze overhield aan het gebruik van onder meer Instagram. Functies als oneindig scrollen en aanbevelingen gedaan door de algoritmes van de apps waren daar volgens haar debet aan.
Meta en YouTube hebben steeds volgehouden dat hun apps niet bewust zijn ontworpen om gebruikers verslaafd te maken. Zij wijzen op de veiligheidsmaatregelen die ze de afgelopen jaren hebben getroffen, zoals ouderlijk toezicht. Zowel Meta als Google hebben verklaard in beroep te gaan.
‘Dit is de eerste keer ooit dat een jury getuigenverklaringen heeft gehoord van leidinggevenden en interne documenten heeft gezien die volgens ons bewijzen dat deze bedrijven winst boven het welzijn van kinderen hebben verkozen’, aldus Joseph VanZandt, een van de advocaten van K.G.M. Met TikTok en Snapchat-eigenaar Snap trof K.G.M. eerder al wel een schikking. De hoogte daarvan is niet openbaar gemaakt.
Tegen socialemediabedrijven als Meta en TikTok lopen tal van zaken over het schadelijke ontwerp van hun apps, met name voor jonge gebruikers. Dat Meta en YouTube volgens de jury hadden moeten weten dat hun aangeboden diensten een gevaar kunnen vormen voor minderjarigen, versterkt de positie van al deze aanklagers.
Critici van de manier waarop sociale media opereren, boekten eerder deze week ook al een belangrijke overwinning. In een zaak die diende in de Amerikaanse staat New Mexico droeg een jury Meta op een boete te betalen van omgerekend ruim 324 miljoen euro. Volgens de jury heeft Meta consumenten misleid over de veiligheid op zijn platforms en seksueel misbruik op zijn apps gefaciliteerd. Meta heeft aangekondigd in beroep te gaan tegen de uitspraak.
In verschillende landen zijn de zorgen over de mentale gezondheid van kinderen inmiddels zo groot, dat er plannen liggen om een leeftijdsgrens in te stellen voor sociale media. Australië had daar eind vorig jaar de wereldwijde primeur mee: Australiërs onder de 16 jaar mogen niet meer op apps als TikTok, Instagram, Snapchat en YouTube. Ook Indonesië heeft dat inmiddels gedaan. In Nederland is het nieuwe kabinet voornemens een leeftijdsgrens van 15 jaar in te voeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant