In de uitslag van de Doesburgse gemeenteraadsverkiezingen zijn de verschillen zo klein en de gevolgen zo groot, dat de gemeente woensdag in het openbaar de stemmen hertelt. Een voorgenomen fusie met buurgemeenten staat op het spel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant en was woensdag bij de hertelling in Doesburg.
Om 13.16 uur loopt Agnes Meutstege de raadszaal van Doesburg in en verstoort onbedoeld de neergedaalde rust. ‘Willen jullie nog even iets helpen meetellen?’, roept de medewerker van het gemeentelijke stembureau terwijl ze met driftige passen naar de aanpalende vergaderruimte 2.08 loopt.
Veertien ambtenaren zitten net uitgeteld aan een pistoletje mozzarella of filet americain. Ze hebben in zo’n drie uur tijd de ruim vijfduizend stemmen herteld die Doesburgers vorige week woensdag op acht verschillende stembureaus uitbrachten. Ingevulde formulieren waren per stembureau in donkergrijze kliko’s binnengereden, per partij in bruin papier en plakband verpakt. Vier teams in vier ruimtes in het stadskantoor, twee kliko’s per zaaltje.
Dan is het een kwestie van het aantal stempassen vergelijken met het aantal formulieren, vervolgens het tellen van de stemmen voor iedere kandidaat in dat stembureau en dan optellen. De hele riedel wordt in elk geval twee keer herhaald. In sommige gevallen wel vijf keer. Je kunt maar beter zeker zijn.
Maar de stemmen op Stadspartij Doesburg in stembureau 1 (het voormalige stadhuis) moeten toch nog één keer extra worden geteld. Vier ambtenaren volgen Meutstege zaaltje 2.08 in, gevolgd door enkele lokale journalisten en een handjevol raadsleden wiens politieke toekomst afhangt van deze hertelling. Na een kwartiertje slaakt Meutstege een zucht van verlichting. ‘We hebben ’m, hij klopt. Dankjewel, allemaal.’
De hertelling in het Gelderse Doesburg is cruciaal. De gemeente staat voor een fusie met Duiven, Zevenaar en Westervoort tot één gemeente. Het is een dilemma waar meerdere gemeenten mee te maken hebben: fuseren en aan financiële slagkracht winnen, of met aftakelende voorzieningen en begrotingstekorten de identiteit en zelfstandigheid behouden. Even verderop bestuderen Rheden en Brummen eveneens een mogelijke fusie.
De fusie was ook het belangrijkste verkiezingsthema. De campagne van de Stadspartij draaide volledig om het tegenhouden van de fusie, waar de huidige raad mee instemde. Dat leidde tot het vertrek van de Stadspartij uit het college. ‘Wij zijn een Hanzestad, die andere drie zijn gemeenten langs de A12 langs met grote bedrijventerreinen’, zegt lijstrekker Appie van der Beek tijdens de hertelling. ‘Dan sneeuwen we onder.’
De lokale partij kreeg er een zetel bij en bleef de grootste (6 van de 15 raadszetels). Maar na de campagne begonnen de slapeloze nachten voor Van der Beek pas echt. De andere fusie-tegenstander, de SP, leek in de voorlopige uitslag op verkiezingsavond een van de twee zetels te verliezen, waardoor beide partijen op 7 van de 15 zetels zouden uitkomen.
Een dag later maakte het gemeentelijke stembureau toch een andere uitslag bekend: de SP kreeg een restzetel en behield tóch twee zetels, ten koste van GroenLinks-PvdA. Het scheelde welgeteld één stem, en met die verhoudingen hadden de fusietegenstander ineens weer een meerderheid. De Stadspartij begon al aan de eerste gesprekken voor het vormen van een college met de SP.
Onder meer GroenLinks-PvdA eiste een hertelling, en die kwam er, deze woensdag. ‘Er hangt veel van af’, zegt lijsttrekker Peter Bollen als het hertellen net begonnen is. ‘Doesburg redt het niet alleen.’ De gemeente heeft zo’n elfduizend inwoners, slechts zeventien Nederlandse gemeenten zijn kleiner. ‘De ICT kan niet meer beveiligd worden, paspoorten niet aangevraagd. Financieel redden we het niet’, zegt Bollen, die tussen 2013 en 2022 wethouder was. ‘Als de fusie niet doorgaat, vrees ik dat de nieuwe sporthal niet komt. Dat we het zwembad niet open kunnen houden.’
Bollen is nerveus, en hij is niet de enige. De lokale SP-voorzitter Michael Bouwman heeft van zijn werkgever, ventilatiebedrijf Ubbink uit Doesburg, een dagje vrij gekregen. ‘Als we die ene zetel inderdaad krijgen, gaan we zeker om tafel met de Stadspartij’, zegt hij zittend aan de ronde tafel waar normaliter de gemeenteraad vergadert. De vergaderzaaltjes waar geteld wordt, laat hij met rust. ‘Die mensen moeten gewoon rustig hun werk kunnen doen.’
Dat is anders voor GroenLinks-PvdA, dat naarstig zoekt naar een extra stem. In elk zaaltje staat een lid van de partij het proces te observeren. Vertrekkend raadslid Marlies de Groot staat in zaaltje 2.08 op haar telefoon de stemmen voor haar partij mee te tellen die zijn uitgebracht stembureau 4 (het Sportpark). Ze deelt de resultaten met haar partijgenoten in een Signal-groepschat die ‘mini-fractie’ heet. ‘Hè, dit stembureau klopt ook’, schrijft ze.
De fusiekwestie loopt hoe dan ook hoog op. Dinsdag besloot waarnemend burgemeester Arco Hofland plotseling op te stappen, omdat hij niet meer het vertrouwen voelde van de raad omtrent de fusie. Niemand in de raad zag zijn vertrek aankomen. Zijn vertrek lijkt voor niets te zijn geweest.
Locoburgemeester Birgit van Veldhuizen brengt aan het begin van de avond in het werkcafé in het stadsdeelkantoor het verdict: de SP haalt toch maar één zetel. Er zijn vier extra stemmen geteld: twee op GroenLinks-PvdA, dat daardoor drie zetels behoudt, één op de VVD en één blanco.
Dat betekent een meerderheid vóór de fusie. In september stemt de nieuwe Doesburgse gemeenteraad definitief over het aangaan van de fusie die in 2029 moet plaatsvinden. In de raden van de andere drie gemeenten blijft na de verkiezingen ook een meerderheid voorstander van het plan.
‘Dit is wel zuur, het maakt me somber over de toekomst van Doesburg’, reageert Appie van der Beek. ‘Dit is democratie, we gaan met iedere partij in gesprek voor collegevorming. Maar er is nu al tweespalt in Doesburg over de fusie, dat zal na vandaag niet afnemen.’
Met medewerking van Daan de Vries.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant