Kunstmatige intelligentie Er is geen enkele reden om nog ChatGPT te gebruiken, schrijft Rutger Bregman. Er zijn goede alternatieven die niet meewerken met het repressieve regime van Donald Trump.
OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, koerst dit jaar af op een verlies van 14 miljard dollar. Zijn marktaandeel keldert en topman Sam Altman heeft onlangs toegegeven dat ze hun product hebben ‘verkloot‘.
Het enige wat nu nog nodig is om die neergang te versnellen, is tien seconden van jouw tijd.
Rutger Bregman is mede-oprichter van The School of Moral Ambition en auteur van onder meer Morele Ambitie.
In de Verenigde Staten verspreidt zich momenteel een boycot genaamd QuitGPT, die mensen oproept hun ChatGPT-abonnement op te zeggen. Meer dan een miljoen mensen hebben zich al aangesloten. Acteur Mark Ruffalo schaarde zich achter de actie en tientallen media berichtten erover. Het is een van de belangrijkste consumentenboycots in jaren, en het is tijd dat Europeanen mee gaan doen.
Begin dit jaar werd bekend dat OpenAI-president Greg Brockman 25 miljoen dollar heeft gedoneerd aan MAGA Inc, het grootste Super PAC van Donald Trump. Daarmee werd hij in één klap Trumps grootste individuele donateur. Toen het tijdschrift WIRED hem om uitleg vroeg, zei Brockman dat zijn donaties in dienst stonden van OpenAI’s missie om ‘de mensheid’ vooruit te helpen.
Laten we eens kijken hoe die missie er in de praktijk uitziet. OpenAI lanceerde onlangs een programma genaamd ‘OpenAI for Government’, waarmee ChatGPT voor 1 dollar per jaar werd aangeboden aan ieder Amerikaans ministerie. ICE – de dienst waarvan agenten in januari twee mensen vermoordden in Minneapolis – gebruikt een selectietool die draait op ChatGPT. Het bedrijf achter jouw vriendelijke chatbot helpt de Amerikaanse overheid beslissen wie ze moeten inhuren voor hun deportatie-razzia’s.
En daar blijft het niet bij. OpenAI stond aan de basis van een Super PAC van 125 miljoen dollar om ervoor te zorgen dat geen enkele staat AI kan reguleren. Ze vallen iedere politicus aan die wetten voorstelt om AI te reguleren. Ze willen dat Trump, en alleen Trump, de regels schrijft voor de machtigste technologie op aarde. Maand na maand stroomt het abonnementsgeld van gebruikers naar een bedrijf dat zich diep heeft genesteld in de repressieve infrastructuur van het Trump-regime. En nee, dat is geen complottheorie. Het is een bedrijfsstrategie.
Vorige week werd de situatie nog ernstiger. Het Trump-regime eiste dat AI-bedrijven het Pentagon onbeperkte toegang geven tot hun technologie – óók voor massasurveillance en autonome wapens. Anthropic, het bedrijf achter ChatGPT’s grootste concurrent Claude, weigerde.
De vergelding was ongekend. President Trump gaf iedere overheidsdienst het bevel om Anthropic te boycotten. Minister van Oorlog Pete Hegseth verklaarde het bedrijf tot een „risico voor de toeleveringsketen” van het leger (een aanduiding die normaal gesproken is voorbehouden aan Chinese bedrijven als Huawei). Hij besloot dat iedereen die zaken wil doen met het Amerikaanse leger, geen zaken meer mag doen met Anthropic. Dit was een zakelijk doodvonnis, en dus alleen omdat Anthropic geen killerbots wilde bouwen voor het regime.
En wat deed OpenAI vervolgens? Diezelfde vrijdagavond, terwijl zijn concurrent werd vermorzeld omdat die weigerde zijn principes te verloochenen, tekende Sam Altman een deal met het Pentagon om Anthropics plek in te nemen.
Laat ik één ding glashelder maken: ik ben niet tegen AI. Ik gebruik AI-tools dagelijks in mijn werk. Dit gaat niet over het afwijzen van technologie. Dit gaat over het afwijzen van het idee dat miljoenen mensen geen andere keuze hebben dan het financieren van de ondermijning van de democratie.
Het goede nieuws is dat #QuitGPT een buitengewoon kansrijke boycot is. De meest effectieve consumentenboycots uit ons verleden delen namelijk twee eigenschappen: ze zijn afgebakend en ze zijn makkelijk, en ChatGPT past perfect in dit patroon.
In de eerste plaats is het belangrijk om een afgebakend doel te hebben. In 1955 probeerden de zwarte inwoners van Montgomery, Alabama niet om het hele apparaat van segregatie in één klap te ontmantelen. Ze kozen één doelwit – het stadsbussysteem – en liepen 381 dagen lang naar hun werk. Dat deed de busmaatschappij financieel de das om en maakte vervolgens een einde aan gesegregeerde busdiensten in het hele Amerikaanse Zuiden.
Het patroon is steeds hetzelfde: je gaat niet alles en iedereen tegelijk te lijf. Nee, je kiest één duidelijk doelwit. Op die manier krijgt iedere boardroom hetzelfde signaal: jullie kunnen de volgende zijn.
OpenAI is onze busmaatschappij. Het is het perfecte doelwit, want het bedrijf is ongelooflijk kwetsbaar. Ze verbranden geld op het hoogste tempo in de geschiedenis van Silicon Valley. Hun marktaandeel is in één jaar gekelderd van 69 naar 45 procent. Ze zijn zo wanhopig op zoek naar inkomsten dat ze begonnen zijn met advertenties – iets wat bestuursvoorzitter Sam Altman ooit „een laatste redmiddel” noemde. En anders dan Google of Meta hebben ze geen kolossaal moederbedrijf om op terug te vallen.
Investeerders volgen hun abonneecijfers als haviken. Iedere opzegging tikt aan.
En er is nóg iets dat QuitGPT fundamenteel anders maakt dan #DeleteFacebook of de zoveelste oproepen om met Amazon te stoppen – campagnes die tot nu toe steeds mislukten. Stoppen met Facebook betekende het verlies van je sociale netwerk, je familiefoto’s, je buurtgroepen. Stoppen met Amazon is voor veel Amerikanen net zoiets als stoppen met zuurstof. Het is te veel gevraagd.
Het opzeggen van ChatGPT daarentegen is een fluitje van een cent. Je doet het in tien seconden, en de alternatieven zijn minstens zo goed of zelfs beter. De geschiedenis laat zien waarom #QuitGPT zoveel potentieel heeft: effectieve boycots zoals de Nestlé-boycot van 1977 en de Bud Light-boycot van 2023 waren ook smal en makkelijk. Er was een duidelijk doelwit én mensen hadden prima alternatieven.
Natuurlijk, de grote boycots uit de geschiedenis slaagden niet doordat miljoenen mensen ineens politieke activisten werden. Ze slaagden doordat het kopen van een ander merk koffie, of het kiezen van een ander biertje, iets was wat iedereen kan doen op een dinsdagmiddag. De kleine daad, miljoenen keren herhaald, wordt een politieke aardbeving.
Dus: ga naar quitgpt.org. Zeg je abonnement op. Gebruik je de gratis versie? Verwijder de app, want ook jouw gesprekken voeden het systeem. Probeer een alternatief. En zegt het voort.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren